جستجوی پیشرفته
بازدید
25582
آخرین بروزرسانی: 1396/01/10
خلاصه پرسش
«روح القدس» کیست و آیا ارتباطی میان او و افراد عادی متصور است؟
پرسش
آیا روح القدس در زندگی امروزی مسلمان نقش دارد؟
پاسخ اجمالی
واژه «رُوحُ القُدُس» چهار بار در قرآن مجید تکرار شده است که در همین راستا، تأیید و کمک عیسی بن مریم(ع) توسط روح القدس را می‌توان در سه آیه مشاهده نمود:
1. «ما ... به عیسى بن مریم معجزاتى دادیم و او را با روح القدس تأیید کردیم ...».[1]
2. «آن‌گاه که خدا گفت: اى عیسی بن مریم: به یاد آر نعمتى را که به تو و مادرت عطا کردم، آن‌گاه که تو را به تأیید روح قدسى توانا ساختم...».[2]
3. «... و عیسى بن مریم را دلایل و نشانه‌‏هاى روشن دادیم، و او را به وسیله روح القدس توانایى بخشیدیم...».[3]
یک آیه نیز وجود دارد که روح القدس را واسطه نزول قرآن بر پیامبر اسلام(ص) اعلام می‌کند:
«بگو: روح القدس آن‌را از جانب پروردگارت بحق نازل کرده‌ است».[4]
اما این‌که منظور از روح القدس در این آیات چیست و تأیید و کمک او به چه معناست؟ مفسران احتمالاتی را ذکر کرده‌اند:
الف. تعدادی از مفسران «روح القدس» در این آیات را به «جبرئیل» تفسیر کرده‌اند.[5]
ب. برخی نیز کتاب مقدس «انجیل» را مصداق «روح القدس» در آیات مرتبط با حضرت عیسی(ع) دانسته‌اند؛ به این معنا که خداوند به وسیله انجیل حقانیت عیسی(ع) را بر مردم آن زمان اثبات کرد و وجود انجیل، تأیید و کمکی برای عیسی شد.
ج. گروهی معتقدند روح القدس همان نیروى غیبى است که عیسى(ع) را تایید مى‏کرد، و با همان نیروى مرموز الهى که مردگان را به فرمان خدا زنده مى‏نمود.[6]
به هر حال، این روح مقدّس و پاک علاوه بر آنکه منبع الهام بخش بزرگى براى پیامبران بوده است. از روایات فراوانى بر می‌آید که او حقیقتى بوده که پیشوایان معصوم(ع) نیز با استفاده از آن، حقایق بسیارى را درک می‌کردند.
از امام صادق(ع) پرسیدند: آیا شده که از شما در مورد چیزى بپرسند و دانش آن نزد شما نباشد؟! حضرتشان فرمود: گاه چنین بوده است! راوى گفت: در این هنگام چه می‌کنید؟! امام فرمود: روح القدس به ما تلقین می‌کند.[7]
یکى از یاران امام باقر(ع) از آن‌حضرت درباره چگونگی دانش پیامبران و امامان پرسید، فرمود: اى جابر! در آنان پنج روح است: روح القدس، روح الایمان و...  سپس افزود، اى جابر! آنان با کمک از «روح القدس» از آنچه در زیر عرش تا زیر زمین است، آگاه می‌شوند.[8]
همچنین حضرتشان در تفسیر آیه: «وَ کَذلِکَ اَوْحَیْنَا اِلَیْکَ رُوحاً مِّنْ اَمْرِنَا... » می‌فرماید: از آن زمان که خداوند آن روح را بر پیامبرش نازل کرد به آسمان باز نگشت، و آن روح اکنون در اندرون ماست.[9]
در روایتی نیز آمده که این روح که یکى از منابع اصلى علم و دانش پیامبران و امامان بوده، غیر از جبرئیل است، و حقیقتى است در درون وجود آنها که از پیامبر(ص) به امام(ع) و از هر امام به امام بعدی منتقل شده است. [10]
این نیروى غیبى به صورت ضعیف‌تر در همه مؤمنان با تفاوت درجات ایمان وجود دارد و همان امدادهاى الهى است که انسان را در انجام طاعات و کارهاى مشکل مدد می‌کند و از گناهان باز می‌دارد، همان است که گویندگان متعهّد و شاعران با ایمان را در گفتن و سرودن نثر و نظم‌هاى بلیغ تأیید می‌نموده، و مؤمنان راسخ را در تصمیم‌گیری‌هاى مهم تقویت می‌کرده است:
1. امام صادق(ع) به هشام می‌فرماید: تا زمانی که ما را یاری می‌کنی، روح القدس یارت خواهد بود.[11]
2. این تعبیر در مورد حسّان بن ثابت آمده است که پیامبر(ص) درباره او فرمود: اى حسّان تا زمانی که با اشعارت در سنگر دفاع از ما قرار داری، روح القدس با تو است.[12]
3. در مورد کُمیت شاعر معروف اهل‌بیت(ع) نیز آمده است که امام باقر(ع) به او فرمود: تا زمانی که تو درباره‌ی ما سخن می‌گویی و شعر می‌سرایی به وسیله "روح القدس" تقویت می‌شوى.[13]
4. نظیر همین معنا در مورد دعبل خزاعی نیز آمده است که امام جواد(ع) به وی فرمود: من همان جمله‌‌ای که پیامبر اسلام(ص) به حسان گفت به تو می‌گویم: تا هنگامی که با اشعارت از ما دفاع می‌کنى روح القدس با تو است.[14]
از مجموع این روایات می‌توان نتیجه گرفت همانگونه که خدا فرموده: «وَ الَّذینَ جاهَدُوا فینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا»[15]، هر انسان تا زمانی که در راه حق گام برداشته و تلاش می‌کند، می‌تواند به پشتیبانی نیروی غیبی «روح القدس» که هدایتگری مأمور از طرف خداست امیدوار باشد.
 

[1]. بقره، 87. «وَ لَقَدْ آتَیْنا مُوسَى الْکِتابَ وَ قَفَّیْنا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَ آتَیْنا عیسَى ابْنَ مَرْیَمَ الْبَیِّناتِ وَ أَیَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ».
[2]. بقره، 253.‌ «إِذْ قالَ اللَّهُ یا عیسَى ابْنَ مَرْیَمَ اذْکُرْ نِعْمَتی‏ عَلَیْکَ وَ عَلى‏ والِدَتِکَ إِذْ أَیَّدْتُکَ بِرُوحِ الْقُدُسِ تُکَلِّمُ النَّاسَ فِی الْمَهْدِ وَ کَهْلاً ...».
[3]. مائده، 110. «تِلْکَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى‏ بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ کَلَّمَ اللَّهُ وَ رَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجاتٍ وَ آتَیْنا عیسَى ابْنَ مَرْیَمَ الْبَیِّناتِ وَ أَیَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ».
[4]. «قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَّبِّکَ بِالْحَقِّ». نحل، 102.
[5]. تعبیر از جبرئیل به روح براى این است که جوهر مجرد است، چنانچه روح انسانى جوهر مجرد است و تعبیر به قدس به جهت این است که منزه از عیب و نقص و معصیت و داراى مقام عصمت و طهارت است. طیب سید عبد الحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج 2، ص 94، تهران، اسلام، چاپ دوم، 1378ش.
[6]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 1، ص 97، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش.
[7]. صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد صلّى الله علیهم، ج 1، ص 451، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، چاپ دوم، 1404ق.
[8]. همان، ص 447؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 1، ص 272، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.
[9]. بصائر الدرجات، ص 457.
[10]. همان.
[11]. مفید، محمد بن محمد، الفصول المختارة، ص 49، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق.
[12]. کافی، ج 8، ص 102.
[13]. همان، ج 15، ص 494.
[14]. همان، ص 252.
[15]. عنکبوت، 69. آنان که در راه ما تلاش می‌کنند، ما راه‌های خود را نشانشان خواهیم داد.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    755356 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    734872 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    648165 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    645408 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    640625 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    579356 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    576971 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    559732 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    559543 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    548755 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...