جستجوی پیشرفته
بازدید
98699
آخرین بروزرسانی: 1402/09/14
خلاصه پرسش
آیا بول (ادرار) پسر شیرخوار، نجس است؟
پرسش
چندی پیش در مجله ی خانواده (سال شانزدهم - تاریخ 15/11/85) در صفحه ی دینی درباره ی نجاست نوشته بود که: «نجاست پسر شیرخواره نجس نیست». آیا واقعا این حکم از کدام روایت نشأت گرفته است؟
پاسخ اجمالی

مسأله ی که به آن اشاره نموده اید در کتاب های فقهی به این صورت آمده است: «اگر چیزی به بول (ادرار) پسر شیرخواری که غذاخور نشده و شیر خوک نخورده نجس شود چنان چه یک مرتبه آب روی آن بریزند که به تمام جاهای نجس آن برسد پاک می شود. و در لباس و فرش و مانند این ها فشار لازم نیست». پس اولا؛ مدفوع پسر شیر خوار، مشمول این حکم نمی باشد، ثانیا؛ در عبارات فقها این تعبیر وجود ندارد که ادار پسر شیر خوار نجس نیست.

 

این مسأله تقریبا مورد اجماع تمام فقهای اسلامی - شیعه و سنی – است و مستند فتوای فقها، جمعی از روایات است که در کتابهای فقهی و روایی آمده است.

 

البته آنچه به نقل از مجله نام برده، نوشته اید در تاریخ فقه اسلامی به این صورت آمده است که: کسانی مانند اسکافی و صدوق معتقدند: بول (ادرار) پسر شیرخواری که هنوز غذاخور نشده نجس نیست. پس طبق این دیدگاه هم، غائط (مدفوع) پسر شیرخوار، نجس است و تنها ادرار، نجس نیست.

 

نتیجه این که؛ آن چه از مجله مذکور نقل کردید، اولا؛ مخالف فتوای تقریبا تمام فقهاست ثانیا؛ با فتوای کسانی مثل صدوق هم موافق نیست.

 

پاسخ تفصیلی

مسأله ی که به آن اشاره نموده اید در کتاب های فقهی به این صورت آمده است: «اگر چیزی به بول (ادرار) پسر شیرخواری[1] که غذاخور نشده و شیر خوک نخورده، نجس شود چنان چه یک مرتبه آب روی آن بریزند که به تمام جاهای نجس آن برسد پاک می شود. و در لباس و فرش و مانند این ها فشار لازم نیست».[2] پس اولا؛ مدفوع مشمول این حکم نمی باشد، ثانیا؛ در عبارات فقها این تعبیر وجود ندارد که ادار پسر شیر خوار نجس نیست.

 

این مسأله تقریبا مورد اجماع و اتفاق تمام فقهای اسلامی - شیعه و سنی – است.[3] و مستند فتوای فقها هم جمعی از روایات است که در کتابهای فقهی و روایی آمده است، که در ذیل به پاره از این روایات اشاره می شود:

 

1. امام صادق علیه السلام در مورد ادرار بچه می فرماید: آب بر روی آن ریخته می شود تا از طرف دیگر خارج شود.[4]

 

2. حلبی می گوید از امام صادق علیه السلام در مورد ادرار بچه سؤال کردم آن حضرت فرمود: آب بر روی آن ریخته می شود پس اگر غذا خور باشد باید کاملا شسته گردد.[5]

 

البته چون نحوه ی استدلال به روایات در حوزه تخصصی علم فقه است از پرداختن به آن خودداری می کنیم.

 

اما آن چه به نقل از مجله نام برده نوشته اید در تاریخ فقه اسلامی به این صورت آمده است: کسانی مانند اسکافی و صدوق معتقدند: بول (ادرار) پسر شیرخواری که هنوز غذاخور نشده نجس نیست. [6]

 

پس طبق این دیدگاه هم غائط (مدفوع) پسر شیرخوار، نجس است و تنها ادرار، نجس نیست.

 

مدرک فتوای کسانی چون صدوق تنها یک روایت از حضرت علی (ع) به این مضمون است: لازم نیست پیراهن آلوده به شیر پسر و هم چنین ادرار او، قبل از این که غذاخور بشود، شسته شود.[7]

 

این روایت که مستند قول کسانی چون صدوق قرار گرفته است، متعارض با بسیاری از روایات معتبر، می باشد؛ لذا جز صدوق و اسکافی کسی از فقها بر اساس آن فتوا نداده است.

 

شیخ طوسی در تفسیر و معنای این روایت نوشته است: مفاد روایت این است که ریختن آب روی آن کافی است و دیگر فشار دادن آن لازم نیست.[8]

 

چون شستن لباس فقط به ریختن آب نیست بلکه فشار دادن آن هم ضروری است و گرنه صرف آب ریختن را شستن نمی گویند.

 

صاحب جواهر در مورد این که نمی توان به آن روایت، عمل کرد، می نویسد: اول این که بخاطر راوی این روایت که سکونی است، احتمال تقیه در این روایت وجود دارد، دوم این که این روایت با دو روایت و بلکه با سه روایت که در این خصوص آمده، متعارض است؛ و روشن است روایتی که به لحاظ سندی و دلالی بسیار قوی نیست، قابل مقایسه با احادیثی که از نظر سند و دلالت قوی هستند، نیست. بنابراین باید به آن دسته از روایات که از نظر سندی و دلالتی قوی و معتبر هستند، عمل کرد و آن یک روایت متعارض را کنار گذاشت.[9]

 

گذشته از آن اشکالات سندی و دلالتی، این روایت خلاف اجماع و شهرت است و روایتی که خلاف شهرت باشد به آن عمل نمی شود.[10]

 

نتیجه این که؛ آنچه از مجله مذکور نقل کرده اید اولا؛ مخالف فتوای تقریبا تمام فقهاست ثانیا؛ با فتوای کسانی مثل صدوق هم موافق نیست.

 

برای مطالعه بیشتر، از جمله مدرک قول مشهور می توان به منابع زیر مراجعه کرد:

 

  1. حر عاملی ، وسائل الشیعه، ج 2، ص 1003و 1004.

     

  2. نجفی، محمد حسن ، جواهر الکلام ، ج 5، ص 275-273.

     



[1] آیات عظام؛ مکارم، سیستانى و زنجانى،‏ این حکم را برای دختر بچه هم قایل هستند. نک: توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏1، ص: 106، مسأله 161.

[2] امام خمینی (ره)، منتخب توضیح المسائل، قم، انتشارات شفق، چاپ هشتم، ص 28؛ آیت الله اراکی ،توضیح المسائل، دفتر تبلیغات، تاریخ 1372، ص 31؛ آیت الله فاضل لنکرانی، توضیح المسائل، ص 45.

[3] محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، ج 5، ص 273.

[4] بحار، ج77، ص105. "قَالَ الصَّادِقُ (ع) فِی بَوْلِ الصَّبِیِّ یُصَبُّ عَلَیْهِ الْمَاءُ حَتَّى یَخْرُجَ مِنَ الْجَانِبِ الْآخَرِ 

[5] همان،ص101. رَوَاهُ الشَّیْخُ فِی الْحَسَنِ عَنِ الْحَلَبِیِّ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ بَوْلِ الصَّبِیِّ قَالَ تُصَبُّ عَلَیْهِ الْمَاءُ فَإِنْ کَانَ قَدْ أَکَلَ فَاغْسِلْهُ غَسْلا" .

[6] همان ج 5، ص 273؛ صدوق، المقنع ص 15.

[7] همان، ج 2 ص 1004، ح 4. روایت مورد بحث به این شکل است: "و باسناده عن محمد بن احمد بن یحیی عن ابراهیم بن هاشم عن النوفلی عن السکونی عن جعفر عن ابیه علیهما السلام ان علیاً قال ... و لبن الغلام لا یغسل منه الثوب و لا من بوله قبل ان یطعم...".

[8] شیخ طوسی، تهذیب، به نقل از وسائل الشیعه، ج 2، ص 1003.

[9] محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج 5 ، ص 275-273.

[10] همان.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    755424 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    734951 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    648314 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    645459 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    640660 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    579425 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    576981 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    559740 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    559560 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    548885 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...