جستجوی پیشرفته
بازدید
2705
آخرین بروزرسانی: 1402/05/22
خلاصه پرسش
راه‌کارهای عملی برای تشویق همسر و دیگر اعضای خانواده به نماز چیست؟
پرسش
سلام؛ همسر بنده چند سالی است بی‌نماز شده است. وی در خانواده مذهبی بزرگ شده و نسبت به خدا و پیامبر(ص) و اهل‌‌بیت(ع) ارادت دارد؛ اما متاسفانه نماز نمی‌خواند! چطور می‌توانم همسرم را تشویق کنم تا نماز بخواند؟ این موضوع برایم بسیار اهمیت دارد؛ چون قصد دارم بچه‌دار شوم و نمی‌خواهم بی‌نمازی همسرم در فرزندم تأثیر بگذارد.
پاسخ اجمالی

همان‌گونه که می‌دانید؛ طبق آموزه‌های دین اسلام، نماز اولین فعل عبادی در میان اعمال دینی ما است؛ یعنی پس از اصول اعتقادی(اصول دین)، در مرحله عمل که از آن به فروع دین تعبیر می‌شود، اولین چیزی که موضوعیت دارد، نماز است که از آن به ستون و عمود دین تعبیر شده است. نیز در تعابیر آمده است که اگر نماز انسان مورد پذیرش واقع شود، دیگر اعمال عبادی هم پذیرفتنی است.[1]

در میان احکام عبادی، نماز دارای چنان جایگاهی است که در هیچ حالی ترک آن جایز نیست، مگر در حال اغما و بی‌هوشی که آن‌جا دیگر جای تکلیف نیست.

نماز تبلور و نمود خضوع و تسلیم در برابر حق است و شیطان نیز از همین ناحیه ضربه خورده است؛ چرا که در برابر فرمان الهی در سجده به آدم(ع) سر تسلیم فرود نیاورد؛ لذا تلاش و کوشش جهت هدایت و تشویق افراد به سمت خدا و تقویت ایمان آنها کاری بس ارزشمند است .

وظیفه شما در برابر فرد بی‌نماز، فراهم نمودن زمینه اصلاح او است از هر راهی که ممکن باشد. البته باید از هرگونه خشونت که حاکى از بداخلاقى و ناسازگارى شما باشد، خوددارى کنید، و اطمینان داشته باشید که شرکت در مجالس دینى و رفت و آمد با خانواده‌‌هاى متدین تأثیر بسیار زیادى در اصلاح او دارد.

اما راه‌کارهای عملی به قرار زیر است:

  1. برای ترغیب و تشویق به نماز، در آغاز بایستی زیربناهای فکری همسرتان را مورد بررسی قرار دهید و در اصلاح آن بکوشید. دیدگاه فرد در مورد خداوند، جهان هستی، انسان، معاد و... اموری است که نتیجه‌ی مستقیم بر عمل‌کرد فرد دارد؛ لذا باید به تقویت و اصلاح این مبانی کوشید.
  2. نماز، عملی است که در مجموعه عقیده توحیدی، دارای معنا و فلسفه است. انسان‌ بر اساس‌ فطرت خویش‌ همواره‌ به‌ چیزی ‌که ‌برایش ‌اهمیت ‌دارد، توجه ‌و اهتمام‌ می‌ورزد. یکی‌ از دلایل ‌مهم ‌سهل‌انگاری‌ در خواندن‌ نماز، آگاهی نداشتن نسبت به ‌فلسفه ‌نماز است‌.

امام علی(ع) در این‌باره می‌فرماید: «النَّاسُ أَعْدَاءُ مَا جَهِلُوا»؛[2] انسان‌‌ها دشمن‌ چیزی‌ می‌باشند ‌که ‌به ‌آن‌ آگاهی ندارند.

از این‌‌رو لازم‌ است‌ با استفاده ‌از آیات‌ و روایات ‌ایشان‌ را با ‌فلسفه‌ نماز آشنا سازید که ‌عبارت‌اند از:

  1. یاد خدا: قرآن‌ می‌‌فرماید: «...أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکْری»؛[3] نماز را به یاد من برپا دار.
  2. مغفرت‌: رسول ‌خدا(ص) فرمود: «نماز مانند آب ‌جاری ‌است ‌که ‌آلودگی‌ها را از بین ‌می‌برد. هر زمان‌ که ‌انسان ‌نماز می‌‌خواند گناهانی ‌که ‌میان ‌دو نماز انجام ‌شده ‌است‌، پاک می‌شود».[4]
  3. بازدارنده ‌از گناه‌: قرآن‌ می‌فرماید: «...إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ...»؛[5] نماز انسان‌ را از زشتی‌ها و منکرات ‌بازمی‌دارد».
  4. پرورش‌ فضائل‌: نماز خودپرستی‌ و آثار بد آن‌‌را محو می‌کند.

امام‌ علی‌(ع) می‌فرماید: «خداوند ایمان ‌را برای ‌پاک‌‌سازی‌ انسان‌‌ها از شرک و نماز را برای ‌پاک‌‌سازی ‌از کبر واجب ‌کرد».[6]

  1. شکر و سپاس‌ از نعمت‌‌ها: نماز عالی‌ترین‌ شکل ‌سپاس‌گزاری‌ از منعم ‌حقیقی ‌است‌.
  2. تقویت‌ اراده‌: اقامه‌ نماز در اوقات ‌معین‌، روح‌ انضباط ‌و تسلط‌ بر نفس‌ را در انسان ‌تقویت ‌می‌کند.

نمازگزار از راه ‌نماز از قدرت‌ بی‌کران‌ الهی‌ مدد می‌جوید و بر مشکلات‌ چیره ‌می‌شود. بنابر این، در آغاز باید این مجموعه شناخته شود تا نماز جایگاه خود را در ذهن و اندیشه فرد باز نماید؛ از این‌رو شناخت صحیح و واقعی را در ذهن شخص رقم بزنید. او را به صورت مستقیم و غیرمستقیم از این واقعیت آگاه سازید. مانند این‌که گوشزد گردد که در بینش توحیدی اسلام و دیگر ادیان الهی، انسان موجودی است که به سوی کمال و سعادت در حرکت است:

«...إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ»؛[7] از خداییم و به سوی او بازمی‌گردیم.

حال در این مسیر، ابزارهایی به مدد انسان می‌آید، تا او را از فراموش‌کردن مسیر و هدف بازدارد که از مهم‌ترین آنها «نماز» است. انسان بدون نماز راه را گم خواهد کرد. نمازهای پنج‌گانه مانند چراغ‌هایی هستند که مسیری طولانی و پرخطر را روشن کرده تا کسی راه را گم نکند و به بی‌راهه و سقوط کشانده نشود. آنچه که موجب می‌گردد. برخی از نماز، رویگردان باشند و یا نسبت به آن سهل‌انگاری کنند، ندانستن فلسفه نماز و یا درک نادرست از آن است؛ چرا که آنها چنین می‌پندارند که خداوند نیازی به نماز انسان ندارد؛ از این‌رو آنچه که به عنوان عبادات بر آن تأکید شده، جملگی در جهت کمال و سعادت انسان است.

نماز آثار و برکات فراوانی دارد که برخی از آنها عبارت‌اند از: ایجاد آرامش در انسان، نظافت و سلامتی، انضباط و وقت‌شناسی، و ایجاد وحدت اجتماعی.

گفتنی است که دادن این اطلاعات و تصحیح اندیشه آن فرد درباره نماز ضروری است، تا به کمک نیروی درونی و انگیزه شخصی در پی آن باشد.

این اطلاعات را می‌توان به دو روش مستقیم و یا غیر مستقیم  منتقل کرد. انتخاب روش به روحیه مخاطب و توان روحی و علمی شما بستگی دارد.

  1. در هیچ‌یک از مراحل ارشاد و راهنمایی از برخورد نیک و ملاطفت‌آمیز و احترام‌نهادن نباید دور شد. با فشار و اجبار نمی‌توان کسی را هدایت کرد. چه بسا تأثیر منفی آن بیشتر از هدایت خواهد بود.
  2. در این‌راه باید تبلیغ عملی داشت؛ یعنی باید آثار خواندن نماز، مانند دوری از گناهان، داشتن اخلاق نیکو، پاکیزه بودن در ظاهر و باطن، اعمال نیک و شایسته و... در رفتار و کردار و گفتارتان نمایان باشد؛ چرا که بهترین روش تبلیغ از یک عمل دینی و نیک، تبلیغ عملی است: «وَ کُونُوا دُعَاةً إِلَى أَنْفُسِکُمْ بِغَیْرِ أَلْسِنَتِکُمْ».[8]
  3. بیان تأثیرات منفی ترک نماز و استفاده از روایات بیان‌شده توسط اهل‌ بیت(ع) در این زمینه بسیار مؤثر است. به ویژه اگر به روش غیر مستقیم ارائه گردد و موجبات آگاهی را فراهم سازد؛ یعنی غیر از ارائه شناخت، باید در صدد موعظه‌گری و تنبه قلبی وی نیز برآیید. با ترس و بیم دادن از عذاب اخروی و پیامدهای منفی ترک نماز، دل او را از غفلت آزاد سازید.
  4. این راه‌کارها هم به صورت مستقل و هم به همراه یکدیگر می‌تواند مؤثر باشد. بهتر آن است که روشنگری و موعظه و... همراه هم ارائه گردد تا تأثیر بیشتری داشته باشد.
  5. جدی‌ گرفتن ‌نماز در محیط‌ خانه‌: اگر انجام ‌وظایف‌ دینی‌ از جمله‌ نمازخواندن‌ را جدی‌ بگیرید، در همسرتان تأثیر می‌گذارد.
  6. برقراری‌ ارتباط ‌با دوستان‌ نمازخوان‌: گروه‌‌های‌ همسال ‌و دوستان‌‌ در بازسازی ‌شخصیت افراد نقش‌ حیاتی‌ دارند. بر این‌ اساس‌ برای ‌تشویق‌ همسرتان‌، از دوستان ‌ایشان کمک بگیرید. اگر دوست‌ شایسته‌‌ای‌ ندارد، زمینه ارتباط ‌با دوستان‌ نمازخوان‌ و مؤمن ‌را فراهم‌ نمایید.
  7. تشویق‌: برای‌ برانگیختگی‌ و بازدارندگی‌، تشویق‌ نقش ‌اساسی ‌دارد. امام‌ علی‌(ع) می‌‌فرماید:

«ضَادُّوا الشَّرَّ بِالْخَیْر»؛[9] به‌ وسیله ‌خوبی‌ با بدی‌ مبارزه کنید.

به این نکته باید توجه داشت که در مراحل ‌نخست ‌نمی‌‌توان‌ توقع ‌داشت‌ همه‌ی افراد با انگیزه‌ بالا‌ به ‌نماز و انجام ‌تکالیف ‌بپردازند. بیشتر مردم‌ به ‌چنان ‌مرحله‌ای ‌از کمال‌ نرسیده‌‌اند که‌ به ‌تحسین ‌و ستایش‌ محتاج‌ نباشند؛ از این‌رو لازم ‌است‌ همسرتان ‌را با تشویق ‌گفتاری‌ یا عملی‌ به‌ نمازخواندن دعوت کنید.

  1. از خدا کمک بخواهید و در این راه ناامید نباشید. حالات انسان متفاوت است. بسیار شده است که ما نسبت به کسی ناامید می‌‏شویم، ولی برخلاف تصور ما، شرایطی فراهم می‌شود که موجب تحوّل  روحی او می‌گردد. تجربه و تاریخ شواهد زیادی را نشان می‌دهد که به طور غیر منتظره فردی دگرگون شد و سرنوشت دیگری پیدا کرد.
  2. در عین حال اگر آثار مثبت چندانی مشاهده نکردید، نگران تأثیرپذیری از ایشان نباشید. البته با جدیت تمام از ایمان و عمل صالح خود به دقت مواظبت نموده و فروگذار نکنید. همواره از خداوند حفظ ایمان و دیانت خود را طلب نمایید. چه بسا در طول زمان بقای ایمان شما، اثر سازنده‌‏ای در ایشان ایجاد کند. و از فرزنددارشدن نگران نباشید؛ چون در موارد بسیاری دیده شد که ایمان و اعمال فرزندان بر پدر و مادر تأثیر گذاشته و موجب هدایت آنان شده است.

[1]. «...إِنَّ أَوَّلَ مَا یُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ الصَّلَاةُ فَإِنْ قُبِلَتْ قُبِلَ مَا سِوَاهَا...». کلینی، کافی، ج 2، 268، تهران، دار الکتب الاسلامیة، 1365ش.

[2]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صبحی صالح، ص 501، کلمات قصار 172، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.

[3]. طه، ‌14.

[4]. شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، محقق، موسوی خرسان، حسن، ج 2، ص 237، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[5]. عنکبوت، 45.

.[6] نهج‌البلاغه‌، ص 512، کلمات قصار 252.

[7]. بقره، 156.

[8]. کافی، ج ‏2، ص 77.

[9]. تمیمی آمدی، عبد الواحد بن محمد، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، محقق، مصحح، درایتی، مصطفی، ص 106، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اول، 1366ش.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    758463 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    738005 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    652285 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    647224 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    641913 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    581964 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    577252 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    560281 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    560164 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    551918 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...