نخست باید گفت؛ هر متن و کتابی می‌تواند از دیدگاه‌ها و منظرهای گوناگون تقسیم‌بندی‌های مختلف داشته باشد. و این امکان نیز وجود دارد که تمام آنها درست باشد؛ از این‌رو، اگر نوعی از تقسیم‌بندی را در روایتی دیدیم، دلیل آن نیست که تقسیم‌بندی‌های دیگر نادرست است.

با توجه به این نکته، به یکی از تقسیم‌بندی‌های مطالب قرآن کریم که در نهج البلاغه از امام علی(ع) نقل شده است، اشاره می‌کنیم:

«وَ فِی الْقُرْآنِ نَبَأُ مَا قَبْلَکُمْ وَ خَبَرُ مَا بَعْدَکُمْ وَ حُکْمُ مَا بَیْنَکُم»؛[1]‏‏ در قرآن، خبر رخ‌دادهای پیشینیان، آنچه در آینده رخ خواهد داد، و قوانین مرتبط با شما وجود دارد.

یعنی مطالب قرآن به صورت خلاصه و کلی در سه موضوع مطرح شده است:

یک قسمت از آن حاوی اخبار و سرگذشت‌ مردمان و امت‌های پیشین و حوادث تاریخی مربوط به آنها است.

قسمت دیگر از مباحث قرآن به اخبار آینده می‌پردازد؛ یعنی مباحث مربوط به مرگ و قیامت، وعد و وعید، توصیف بهشت و نعمت‌های آن، جهانگیر شدن اسلام، پیروزی مستضعفان و ...

بخش سوم، بیان احکام پنج‌گانه مربوط به رفتار مردم(واجب، حرام، مستحب، مکروه، و مباح)، اخلاق، روابط اجتماعی، و در مجموع قوانین دینی و دنیایی است؛ یعنی احکام و دستورات زندگی فردی و اجتماعی بشر.

منظور امام(ع) در این‌جا تشویق مردم به خواندن قرآن، انس با آن و تدبر در آیات آن است. تا آنچه را که بشر برای سعادت و تکامل به آن نیاز دارد، بیشتر مورد توجه قرار دهد.

[1]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صبحی صالح، ص 530، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.