امام علی(ع) فرمود: «و إِذَا کَانَ فِی الرَّجُلِ خَلَّةٌ رَائِعَةٌ فَانْتَظِرْ أَخَوَاتِهَا»؛[1] اگر در انسانی، یک ویژگی برجسته یافتی، در انتظار خواهرانش نیز باش.

«خلة رائعة» به معنای ویژگی برجسته‌ای است که زبانزد مردم باشد. گفتنی است که این اصطلاح بیشتر در صفات نیک استفاده می‌شود.

 «أخواتها» و یا «خواهرانش» در این روایت نیز کنایه‌ای از ویژگی‌های دیگر اخلاقی است. و بر همین اساس، منظور این حدیث آن است که هر گاه انسانی یک صفت و فضیلت اخلاقی برجسته‏ داشته باشد، می‌توان آن‌را نشانه‌ای دانست که در باطن آن فرد زمینه‌ای وجود دارد که با استفاده از آن می‌تواند فضایل اخلاقی دیگر را هم به دست آورد، و داشتن چنین انتظاری از او چیز عجیبی نیست!

به عنوان نمونه، کسى که راست‌گو و صادق است، می‌توان از او انتظار داشت که دوست وفادار، مدیر باکفایت، امانت‌داری پاک‌دست و ... نیز باشد.

و یا کسى که روشش عفت و پاک‌دامنی است، از او بزرگوارى، گذشت و بخشش، پای‌بندی به نهاد خانواده و مانند اینها نیز انتظار می‌رود. همچنین کسى که شجاع باشد از او انتظار بردباری و پایدارى می‌‏رود.

البته این روایت در طرف مقابل هم می‌تواند کاربرد داشته باشد،‌ بدین ترتیب که اگر یک ویژگی ناپسند در کسی به صورت برجسته مشاهده شود، دور از انتظار نیست که در ادامه دارای ویژگی‌های ناپسند دیگری هم شود.

به عنوان نمونه فردی که به دروغ‌گویی شهرت دارد، هیچ بعید نیست که از او در آینده، خیانت در امانت، خانواده‌گریزی و بی‌عفتی، کم‌فروشی و ... نیز دیده شود!

[1]. تمیمی آمدی، عبد الواحد بن محمد، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، محقق، مصحح، درایتی، مصطفی، ص 317، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اول، 1366ش.