همان‌گونه که در پرسش آمده، در فرازی از دعای عهد می‌خوانیم:

«اللَّهُمَّ أَرِنِی الطَّلْعَةَ الرَّشِیدَةَ وَ الْغُرَّةَ الْحَمِیدَةَ وَ اکْحُلْ نَاظِرِی بِنَظْرَةٍ مِنِّی إِلَیْهِ»‏؛[1]

پروردگارا! چهرۀ زیبا و صورت دل‌ربای حضرت مهدی(عج) را نشانم ده و چشمانم را با نگاهی به او سرمه بکش(زیبا و روشن کن)... .

در این زمینه باید گفت؛ حرکت عین الفعل(حرف دوم از سه حرف اصلی یک فعل)، در افعال ماضی و مضارع (و به دنبال آن، فعل امر) در زبان و ادبیات عرب متفاوت بوده و با وجود برخی چهارچوب‌ها؛[2] اما قاعده خاصی برای ضبط دقیق آنها وجود نداشته. به عبارت دیگر، این حرکات، «سماعی» هستند و به همین دلیل در هر مورد باید به لغت‌نامه‌ها مراجعه کرد.

گفتنی است که برخی افعال می‌توانند دارای دو و یا سه حرکت در عین الفعل خود باشند؛ یعنی آنها را با هر حرکتی بخوانیم صحیح است.

در همین راستا، طبق آنچه که در کتاب المنجد آمده، عین الفعل صیغه ماضی فعل «کحل» حرکت فتحه داشته و به صورت (کَحَل) تلفظ می‌شود و عین الفعل صیغه مضارع آن‌را هم با حرکت فتحه(یَکحَل) و هم با حرکت ضمه(یَکحُل) می‌توان خواند. و با توجه به این‌که وضعیت فعل امر هر فعلی، متناسب با وضعیت فعل مضارع آن است، می‌توان نتیجه گرفت که هر دو نوع تلفظ «و اکحَل» و «و اکحُل» صحیح است.[3]

[1]. ر. ک: راه ملاقات با امام مهدی(عج)، پاسخ 1371.

[2]. وزن افعال ثلاثی مجرد.

[3]. ر. ک: معلوف، لویس، المنجد فی اللغة، ص 675، بیروت، دارالمشرق، 1994م.