نخست باید گفت، در متون دینی به اصل خوردن صبحانه سفارش شده است:[1]

راوی می‌گوید: خدمت امام صادق‌(ع) از دردهایم شکوه کردم، حضرتشان فرمود: صبحانه و شام بخور و میان آن دو چیزی نخور! ... آیا نشنیدی که خداوند می‌فرماید: «لَهُمْ رِزْقُهُمْ فِیها بُکْرَةً وَ عَشِیًّا»؛ بهشتیان در هر صبح و شام، روزی مشخصی دارند.[2]

اما در مورد وقت خوردن صبحانه، اگرچه شاید نتوان ساعت کاملا دقیقی برای آن بیان نمود، ولی از روایات برمی‌آید که پیشوایان معصوم ما، بعد از خواندن نماز صبح و انجام تعقیبات و مدتی بعد از طلوع فجر، صبحانه را در یک یا دو نوبت میل می‌کردند.

 در ادامه به برخی از این روایات اشاره می‌کنیم:

1. بلال حبشی اذان گفت و پیامبر(ص) بعد خواندن نماز صبح با مردم، به کنار خیمه‌اش برگشت آن‌جا نشست، و ما هم گرد ایشان نشستیم. سپس حضرتشان ده نفر از مؤمنان را فرا خواند و فرمود: میل دارید صبحانه بخورید؟! ...^[3]
2. امام سجاد(ع) نماز صبح را می‌خواند، بعد تا طلوع فجر در جایگاه نمازش می‌ماند و بعد از آن، نمازی طولانی گزارده و سپس خواب و استراحت مختصری می‌کرد و بعد از بیدار شدن و مسواک زدن، صبحانه میل می‌کرد.[4]
3. امام صادق(ع) سفارش فرمود:

بعد از خواندن نماز صبح، تکه نانى بخور تا دهانت خوش‌‏بو شود و حرارت بدنت فرو بنشیند و دندان‏ها و لثه‌هایت محکم شود.... [5]

4. امام رضا(ع)، در زمان حضورش در خراسان، هرگاه نماز صبح را می‌خواند تا طلوع فجر در عبادت‌گاه خود می‌نشست و سپس ظرف مسواک‌ها را برایش می‌آوردند و با چندتا از آنها مسواک می‌زد، بعد مقداری کندر می‌جوید و بعد از آن به قرائت قرآن می‌پرداخت.[6]

البته روایت اخیر را شاید نتوان دقیقا در مورد صبحانه دانست؛ زیرا کندر چیزی شبیه آدامس امروزی بود.

بر اساس آنچه گفته شد، شاید بتوان از روایات برداشت کرد که شایسته است در ساعات ابتدایی صبح کمی خرما، نان و ... خورده شود و یا مقداری کندر و ... جویده شود تا بوی دهان از بین برود؛ اما با مقداری تأخیر و قبل از ظهر، صبحانه‌ کامل‌تری خورد به گونه‌ای که جای نهار را بگیرد.

[1]. ر. ک: «بررسی احادیث مربوط به وعده‌های خوردن غذا».

[2]. کلینى، محمد بن یعقوب، کافی، ج 6، ص 288، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، 1407ق.

[3]. واقدی، المغازى‏، تحقیق، مارسدن جونس، ج 3، ص 1037، بیروت، مؤسسة الأعلمى، چاپ سوم، 1409ق/1989م؛ مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبى من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع، تحقیق، النمیسی، محمد عبد الحمید، ج 14، ص 52- 53، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1420ق/1999م.

[4]. راوندی، قطب الدین، الدعوات، ص 162، ح 448، قم، مدرسه امام مهدی(عج)، چاپ اول، 1407ق.

[5]. مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار، ج 63، ص 345، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول، 1403ق.

[6]. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 1، ص 504، حدیث 1451، قم، جامعه مدرسین، چاپ دوم، 1413ق.