قبل از پاسخ، ابتدا باید به دو نکته اشاره کرد:

1. «ضریح» با شکل و شمایل کنونی در زمان صدور روایات وجود نداشت و مدفن امامان(ع) و اولیای الهی تنها به صورت مزاری خاکی بود که البته به همان مزار خاکی نیز «ضریح» گفته می‌شد.
2. بوسه و بوسیدن تقریبا در عرف تمام جوامع، نشانگر ابراز محبت و دل‌دادگی است.

با توجه به این دو نکته باید گفت؛ جواز و استحباب بوسیدن قبر ائمه(ع)، مورد پذیرش اجماعی اندیشمندان شیعی بوده،[1] و دلیلش نیز واضح است و نیاز به آیه و روایت ندارد: ابراز عشق به یک ولی خدا! و واضح است که اگر دسترسی به قبر امکان‌پذیر نباشد، بوسیدن ضریح و در و دیوار نیز دل‌دادگی را اثبات خواهد کرد. و از این نگاه، تفاوتی میان آنها وجود ندارد.

بر این اساس، اگر -بر اساس آنچه در قرآن آمده- فردی با انداختن پیراهن یوسف(ع) بر صورت پدرش یعقوب(ع) موجب بازگشت بینایی او شد،[2] چه ایرادی دارد که ما سر و صورت خود را بر مزار ولی خدا گذاشته و برای ابراز محبت، آن‌را ببوسیم؟!

آیا حتما باید به دنبال روایتی در این زمینه باشیم؟!

با این وجود، ‌اما توصیه به این‌گونه ابراز محبت(بوسیدن قبر) را در برخی زیارات ائمه(ع) می‌توان یافت:

در آداب زیارت موسی‌ بن جعفر(ع) آمده است:

اگر به خواست خدا به بغداد رسیدید، مستحب است برای زیارت غسل کنید و سپس عازم حرم شریف شوید. آن‌گاه با آرامش و وقار وارد حرم مطهر شوید و بگویید: ... سپس قبر را ببوسید و دو رکعت نماز بخوانید و... . [3]

در آداب زیارت امام جواد(ع) آمده است:

سپس(و بعد خواندن زیارت) از خداوند درخواست کن که این آخرین زیارتت نباشد و هر دعایی که خواستی بکن و قبر را ببوس و هر دو گونه‌‌ات را بر آن بگذار ... .^[4]

[1]. ر. ک: ابن ادریس حلّی، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، محقق، مصحح، موسوی، حسن بن احمد، ج 1، ص 658، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1410ق.

[2]. یوسف، 96.

[3]. ابن مشهدی، محمد بن جعفر، المزار الکبیر، محقق، مصحح، قیومی اصفهانی، جواد، ص 537- 538، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1419ق.  

[4]. شیخ طوسی، تهذیب الأحکام، محقق، مصحح، موسوی خرسان، حسن، ج 6، ص 91، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.