جستجوی پیشرفته
بازدید
31847
آخرین بروزرسانی: 1396/01/13
خلاصه پرسش
آیا امام‌زاده هلال بن علی(ع) در آران و بیدگل کاشان، فرزند مستقیم و بلافصل امیرالمؤمنین(ع) می‌باشند؟
پرسش
امام‌زاده هلال بن علی(ع) که در منطقه آران و بیدگل کاشان دفن شده، با چند نسب به حضرت علی(ع) می‌رسند؟ و آیا اصلاً امام‌زاده هستند یا خیر؟
پاسخ اجمالی
بر اساس منابع تاریخی و حدیثی؛ امام علی(ع) فرزندی به نام «محمد» داشت که به ایشان «محمد اوسط» نیز می‌گفتند. مادر محمد اوسط، «أمامه» نام داشت. پدر امامه «عاص بن ربیع» و مادرش «زینب دختر پیامبر(ص)» بود؛[1] لذا اصل وجود فرزندی به نام محمد برای امام علی(ع) سند قابل قبول دارد.
اما یکی از نویسندگان قرن دوازدهم و سیزدهم هجری - به نام ملاّ غلام‌رضا بن محمد علی آرانی کاشانی(1265ق) که از شاگردان محقق قمی، سید مجاهد و ملا احمد نراقی بود[2] - در کتابی به نام «رساله هلالیه» ماجرایی را نقل کرده و می‌گوید: محمد هلالی که در آران و بیدگل مدفون است، همان محمد بن علی(ع) است که در اثر وقایعی از جمله شهادت برادرش امام حسین(ع) به ناچار به ایران مسافرت نمود و در یکی از سفرهایش با سپاهی از دشمن درگیر شده و به شهادت رسید. این نویسنده برای نام‌گذاری «محمد» به «هلال» نیز جریانی را نقل می‌کند.[3]
آنچه این نویسنده در این کتاب بیان کرده، نه تنها در هیچ منبع متقدم تاریخی و حدیثی معروف و قابل دست‌رسی وجود ندارد، بلکه جز این کتاب و برخی کتاب‌هایی که از آن نقل کرده‌اند، در هیچ‌کدام از منابع متأخر نیز به چنین داستانی اشاره‌ای نشده است.
«رساله هلالیه» داستان خود را به منبعی با عنوان «تذکره مشهوره» مستند می‌کند که نه نویسنده آن مشخص است و نه تاریخ نگارش آن؛ براین اساس، با توجه به معیارهای موجود در پذیرش جریان‌های تاریخی، چنین داستانی را نمی‌توان پذیرفت.
به هر حال؛ در این‌باره باید به نکاتی توجه داشت:
1. بیشتر امام‌زادگان در ایران که امروزه مرقدشان زیارت‌گاه مردم قرار گرفته، فرزندان بلافصل امامان(ع) نیستند، بلکه دسته‌ای از آنها، از نوادگان امامان(ع) و سادات بوده و دسته‌ای دیگر، انسان‌های شریف و باتقوایی بوده‌اند که بعد از مرگ، برایشان بارگاهی ساخته و مورد زیارت عموم قرار می‌گرفتند.
2. همان‌طور که گفته شد؛ بنابر تحقیق و جست‌وجو؛ منبع تاریخی مورد اعتماد و یا قابل استنادی نیافتیم که نشانگر آن باشد ‌که امام‌زاده هلال بن علی، همان محمد اوسط فرزند بلافصل امام علی(ع) بوده و چنین ماجراهایی داشت. البته یافت نشدن دلیلی برای انتساب، به معنای عدم انتساب نیست.
3. با توجه به این احتمال ‌که شخص مدفون در این بارگاه، یکی از نوادگان ائمه اطهار(ع) و یا از بزرگان دین و دارای مقامات معنوی باشد، و چون این بارگاه، محل رفت و آمد صالحان و محل عبادت و ذکر مردم بوده است؛ از جهت عملی، زیارت این مرقد به عنوان یک مکان ارزشمندی که می‌تواند زمینه تعالی معنوی را فراهم نماید، اشکالی ندارد. اما اگر بخواهیم ادعا کنیم که شخص مدفون، قطعاً همان محمد اوسط فرزند بلافصل امام علی(ع) است، نمی‌توان به آنچه در میان مردم شایع است و یا کتبی که اعتبار آنها مشخص نیست، استناد کرد.
 

[1]. ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی‌طالب(ع)، ج ‏3، ص 305،  قم، علامه، چاپ اول، 1379ق؛ بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، تحقیق، زکار، سهیل، زرکلی، ریاض، ج ‏2، ص 193، بیروت، دار الفکر، چاپ اول، 1417ق.
[2]. آقا بزرگ تهرانی‏، الذریعة إلی تصانیف الشیعة، ج ‏17، ص 164، قم، اسماعیلیان‏، 1408ق.
[3]. برای آگاهی بیشتر به کتاب ایشان با نام «رساله هلالیه» مراجعه شود.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • اجرای قصاص در افغانستان چگونه انجام می شود؟
    15803 Laws and Jurisprudence 1387/04/09
    افغانستان کشوری اسلامی است، قصاص به عنوان یکی از مجازات های اسلامی مورد توجه بوده و با شرایط و معیارهای موجود در فقه حنفی اجرا می شود.براساس قوانین این کشور، تمام احکام قطعی دادگاها لازم الاجرا است؛ مگر احکام مربوط به ...
  • ارتباط میان روح و بدن چگونه است؟
    71134 Islamic Philosophy 1387/11/05
    در مورد رابطه روح و بدن باید گفت بدن مرتبه ای از مراتب نفس و روح است و به همین دلیل در حقیقت، بدن در نفس و روح است نه این که روح در بدن موجود باشد؛ زیرا براساس حکمت متعالیه نفس به دلیل جامعیت و قوت وجودی دارای مراتبی ...
  • حقیقت گناه چیست؟ و چه اثرى بر روح و روان انسان دارد؟
    58760 گناه 1386/03/23
    پرسش مطرح شده در چهار بخش قابل بررسی است:حقیقت گناه: گناه که در عربى به آن «اثم» و «عصیان» گفته مى‏شود، به معناى سرپیچى از امر مولا و خطا و لغزش است. انسان گناه کار به جاى اطاعت از عقل، از شهوت و غضب پیروی مى‏کند، ...
  • پیشینه نگارش مقتل‌نویسی شهدای کربلا از چه زمانی آغاز شد؟
    8103 تاریخ 1392/11/20
    تک‌نگاری حادثه‌ها، یک گونه از نوشته‌های تاریخی است که مسلمانان در قرون نخستین برای ثبت وقایع مهم از آن بهره جسته‌اند. چنین نوشته‌هایی اغلب پیرامون روزهای پُر حادثه‌ای است که سرنوشت تاریخی مسلمانان را دچار تحوّل می‌کند.[1] یکی از تلاش‌های جدّی مورّخان در تدوین ...
  • آیا رفتاری که قبعثری در مقابل تهدید حجاج بن یوسف انجام داد، می‌تواند الگویی باشد که سخن دیگران را حمل بر صحّت کنیم؟
    4541 تاريخ بزرگان 1397/08/01
    ابتدا باید گفت؛ «حمل به صحّت» و «بازی با کلمات برای نجات خود» دو موضوع جدا از هم می‌باشند و آنچه در داستان قبعثری آمده از نوع دوم است. با ذکر این نکته به گزارش این داستان می‌پردازیم. حجّاج بن یوسف ثقفی[1] قبعثری و ...
  • ازدواج شغار، از دیدگاه اسلام چه حکمی دارد؟
    15099 ازدواج 1392/04/13
    در عصر جاهلیت به واسطۀ این که حرمتى براى زن قائل نبودند مهریه را که حق مسلّم زن بود اولیاى او مى‌گرفتند و حتى در پاره‌اى از موارد مهریۀ یک زن را ازدواج زن دیگرى قرار مى‌دادند - مثلاً برادرى خواهر خود را به ازدواج شخصى در ...
  • از چه راه‌هایی چشم‌زخم دفع می‌شود؟
    151954 تفسیر 1386/08/13
    چشم‌زخم از تأثیرات نفسانی است که دلیلی بر نفی آن وجود ندارد، بلکه حوادث بسیاری دیده شده است که با چشم‌زدن منطبق است.شیخ عباس قمی(ره) در تعویذات چشم‌زخم، خواندن آیه‌ی 51 سوره‌ی مبارکه‌ی قلم را سفارش کرده است. این آیه با توجه به شأن نزول آن ...
  • تفسیر «منهج الصادقین» ملا فتح الله کاشانی دارای چه امتیازاتی هست؟
    16320 علوم قرآنی 1392/05/14
    تفسیر «منهج الصادقین فی تفسیر القرآن المبین و إلزام المخالفین‏»[1] نوشته ملا فتح اللّه کاشانى از علمای شیعه بوده که در قرن دهم (متوفی 988 یا 997 یا هـ.ق) می‌زیست.[2] این تفسیر، از تفاسیر ارزشمند شیعى است که به ...
  • بهترین راه شناخت و پی‌بردن به اوصاف خدای کریم کدام است؟
    24395 صفات الهی 1391/09/22
    اوصاف خداوند را از سه راه می‌توان شناخت: 1. عقل: راه اول راه عقلی است؛ چنان‌که در کتاب‌های کلامی و فلسفی از این‌راه استفاده می‌کنند. برای اطلاع بیشتر رجوع شود به کتاب‌هایی؛ مانند شرح تجرید الاعتقاد خواجه نصیر طوسی، بدایة الحکمه و نهایة الحکمه علامه ...
  • آیا اسلام زندگی در شهرهای بزرگ را بهتر از سکونت در روستاها و شهرهای کوچک می‌داند؟!
    28405 حدیث 1393/09/08
    در متون حدیثی، روایاتی از پیامبر اسلام(ص) و امام علی(ع) وجود دارد که در آنها توصیه شده است در شهرها، بویژه شهرهای بزرگ زندگی کنید و از روستاها گریزان باشید؛ مانند: 1. «أَوْصَى النَّبِیُّ (ص) لِعَلِیٍّ (ع) یَا عَلِیُّ لَا تَسْکُنِ الرُّسْتَاقَ فَإِنَّ شُیُوخَهُمْ جَهَلَةٌ وَ شَبَابَهُمْ عَرَمَةٌ ...

پربازدیدترین ها