جستجوی پیشرفته
بازدید
31800
آخرین بروزرسانی: 1398/06/06
خلاصه پرسش
روایتی وجود دارد که دو پرچم را برای بنی‌عباس اعلام می‌کند. دوره اول حکومت عباسیان با حمله هولاکو نابود شد. دوره دوم حکومت آنان چه زمانی است؟
پرسش
امام باقر(ع) در حدیثی اشاره به وجود یک پرچم برای آل جعفر و دو پرچم برای بنی‌عباس می‌نماید. منظور امام(ع) از پرچم دوم حکومت بنی‌عباس چیست؟ و مصداق آنها چه کسانی هستند؟
پاسخ اجمالی

همان‌گونه که در پرسش اشاره شد، در برخی گزارش‌ها به وجود دو پرچم برای بنی ‌عباس[1] اشاره شده است:

فضیل بن یسار از امام باقر(ع) پرسید، آیا فرزندان جعفر(بن ابى طالب) یک پرچم و فرزندان عباس دو پرچم دارند؟!

امام(ع) فرمود: فرزندان جعفر به مقامى نمی‌رسند، ولى فرزندان عباس سلطنتی طولانی خواهند داشت، به نحوى که در آن مدت افراد دور را به خود نزدیک و نزدیکان را از خود دور می‌کنند. تحمل حکومت آنها بر مردم دشوار است و خیر چندانى در آن نیست. موقعى که از انتقام الهى و کیفر او ایمن گردند، ناگهان دچار سرنوشتى شوند که یک نفر از بزرگان آنها نباشد که آنان را گرد هم آورده و به ناله‏هاى آنها گوش فرا دهد که معناى آیه شریفه‏ «حَتَّى إِذا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَها وَ ازَّینَتْ‏»،[2] همین است.

فضیل پرسید: چه زمانی واقع می‌شود؟ امام(ع) فرمود: این موضوع در نزد ما وقت معینى ندارد. هر گاه ما چیزى را براى شما نقل کردیم، اگر آنچه گفته‌‏ایم، درست درآمد، بگوئید: خدا و پیغمبر او راست گفتند و چنانچه به نظر شما درست در نیامد، باز هم بگوئید: خدا و پیغمبر راست گفتند که دو پاداش به شما داده می‌شود، ولى‏ هنگامى که فقر و احتیاج شدت یافت و مردم یکدیگر را انکار نمودند، در آن موقع صبح و شام منتظر وقوع این رخداد باشید. عرض کردم: فقر و احتیاج را می‌دانم چیست، ولى مردم یکدیگر را انکار می‌کنند چه معنا دارد؟ فرمود: به این معنا است که: شخص در حال تنگ‌دستى و احتیاج به برادر دینی خود سر می‌زند، ولى با چهره‌‏اى غیرعادی او روبرو می‌شود و از او سخنانی می‌شنود که تا کنون نشنیده است![3]

البته در برخی از منابع دیگر نقل شده است که امام باقر(ع) فرمود: «لآل جعفر رایة و لآل‏ فلان‏ رایة» برای فرزندان جعفر(بن ابى طالب) و فرزندان فلان یک پرچم وجود دارد.[4] شبیه این روایت، از محمد بن حنفیه نیز نقل شده است.[5]

روایت اول ناظر به آن است که گویا هنگام زندگی امام باقر(ع) و دوران خلافت بنی امیه، میان مردم مشهور بوده که در آینده فرزندان عباس دو حکومت و فرزندان جعفر یک حکومت خواهند داشت. فردی از یاران امام باقر(ع)  و بنی ‌عباس دو پرچم(دو حکومت) باشد، باید گفت در خود این حدیث اعلام شده که ممکن است ظاهر آن چیزی که گفته شده رخ ندهد(و رمزی از جریانی باشد که بر ما نامعلوم است).

بر این اساس، نمی‌توان برای پرچم و حکومت دوم بنی ‌عباس مصداقی مشخص کرد که آیا در گذشته رخ داده و یا در آینده اتفاق خواهد افتاد.[6] البته احتمالاتی ممکن است وجود داشته باشد و به عنوان نمونه، با توجه به حکومت نسبتاً طولانی بنی ‌عباس که در مقاطع مختلف، قدرت آنان کاهش و افزایش می‌یافت، می‌توان احتمال داد که روایت اشاره به زمانی دارد که قدرت آنها بعد از یک دوره ضعف، افزایش یافته است.

 

[1]. «چگونگی تشکیل حکومت بنی‌عباس»، 82653؛ «علت روی کار نیامدن ائمه اطهار(ع) بجای بنی عباس»، 49987؛ «تمدن عباسی»، 88926؛ « گرایش‌های شیعی مأمون عباسی»، 64963

[2]. یونس 24.

[3]. قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، محقق، مصحح، موسوی جزائری، سید طیب،‏ ج 1، ص 310 – 311، قم، دار الکتاب، چاپ سوم، 1404ق.

[4]. عیاشی، محمد بن مسعود، التفسیر، محقق، مصحح، رسولی محلاتی، هاشم، ج 2، ص 121، تهران، المطبعة العلمیة، چاپ اول، 1380ق.

[5]. نیلی نجفی، بهاء الدین علی، سرور أهل الایمان فی علامات ظهور صاحب الزمان(عج)، محقق، مصحح، عطار، قیس، ص 40، قم، دلیل ما، چاپ اول، 1426ق.

[6]. «بررسی روایات در باره قیام های قبل از ظهور امام زمان (عج)»، 5091؛ «هویت سفیانی، یمانی، خراسانی، شعیب ابن صالح و زرقاوی»، 7229.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    755424 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    734951 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    648314 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    645459 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    640660 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    579425 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    576981 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    559740 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    559560 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    548885 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...