جستجوی پیشرفته
بازدید
3891
آخرین بروزرسانی: 1398/07/29
خلاصه پرسش
چه گزارش‌هایی از زندگی قبل از ازدواج حضرت فاطمه زهرا(س) وجود دارد؟
پرسش
از دوران کودکى، یعنی تا سن هشت سالگی حضرت زهرا(س) گزارشات تاریخی وجود دارد؟
پاسخ اجمالی

با آن‌که گزارش‌هایی که در مورد دوران قبل از ازدواج حضرت فاطمه زهرا(س) وجود دارد،[1] کمتر از گزارش‌های مرتبط با سال‌های بعد است، اما با این وجود، نقل‌ها و روایاتی در مورد این دوره از زندگی حضرتشان نیز در منابع تاریخی و روایی وجود دارد که بدون بررسی دقیق سندی و محتوایی - که در جای خود باید بدان‌ها پرداخته شود - به چند گزارش در این زمینه اشاره می‌کنیم که اگر فرصت مناسبی به وجود آید، به خواست خدا به تکمیل این نوشتار خواهیم پرداخت:

نخستین سخن فاطمه(س)

 با ولادت حضرت فاطمه(س) نور تابناکى[2] از او برخاست و بر همه‌ی خانه‏هاى‏ مکه تابید، و شرق و غرب زمین را روشن کرد. در این هنگام ناگاه ده بانو از حوریان بهشتى که در دست هر کدام طشت بهشتى و سطلی پر از آب کوثر بود، وارد شدند و آن‌حضرت(س) را شست‌وشو دادند و با دو جامه سفید بدن فاطمه(س) را پوشاندند. آن‌گاه حضرت فاطمه(س) به یکتایى خدا و رسالت پیامبر(ص) گواهى داد و چنین گفت: «گواهى می‌دهم که معبودى جز خداى یکتا و بی‌‏همتا نیست، و این‌که پدرم رسول خدا(ص) سرور پیامبران، و شوهرم سرور اوصیاء، و دو فرزندم، حسن(ع) و حسین(ع) دو آقاى سبط هستند».[3]

نزول سوره کوثر

علت نزول سوره کوثر، تسلی خاطر به پیامبر اسلام(ص) در برابر کسانی است که آن‌حضرت را ابتر(بدون ذریه) می‌خواندند.[4]

نام‌گذاری حضرت فاطمه(س)

امام باقر(ع) فرمود: «وقتی حضرت فاطمه(س) متولد شد، خدا به فرشته‏اى وحى کرد تا بر زبان پیامبر(ص) نام فاطمه(س) را جاری کند.[5]

زلزله بزرگ در لحظه ولادت حضرت فاطمه(س)

در شب تولد حضرت فاطمه(س) زلزله عظیمی در مکّه اتفاق افتاد که سنگ‌های بزرگی از کوه ابوقبیس جدا شد. آن قدر این زلزله ادامه داشت که ابوطالب بر بالای بلندی رفت و به خداوند عرض داشت: «إِلَهِی وَ سَیدِی أَسْأَلُک بِالْمُحَمَّدِیةِ الْمَحْمُودَةِ وَ بِالْعَلَوِیةِ الْعَالِیةِ وَ بِالْفَاطِمِیةِ الْبَیضَاءِ إِلَّا تَفَضَّلْتَ عَلَى تِهَامَةَ بِالرَّأْفَةِ وَ الرَّحْمَة...» و از برکت آن‌حضرات(ع) زلزله قطع شد.[6]

غذای بهشتی برای حضرت فاطمه(س)

با توجه به روایات، غذای حضرت فاطمه(س) از جانب خداوند تأمین می‌شد.

امام باقر(ع) فرمود: «پیامبر(ص) در چهره حضرت زهرا(س) آثار گرسنگى را تشخیص داد و او را روى زانوى راست خود نشانید(معلوم مى‏شود که حضرت فاطمه(س) در سنین کودکى بوده است). پیامبر(ص) دعا کرد که اى خدایى که افتادگان را رفعت مى‏بخشى، و گرسنگان را سیر مى‏کنى، فاطمه(س) دختر پیامبرت را سیر کن. پس از این روز، حضرت فاطمه(س) هرگز گرسنه‏ نشد.[7]

زندگی در شعب ابی‌طالب(ع)

حضرت زهرا(س) به همراه پدر و مادر خود بخشی از دوران کودکی را در شعب ابی‌طالب[8] حضور داشت.[9]

در سوگ مادر

امام صادق(ع) فرمود: «وقتى که حضرت خدیجه(س) وفات کرد، حضرت‏ فاطمه(س) به پدرشان گفت: مادرم کجاست؟ پیامبر(ص) نیز نمى‏دانست در پاسخ او چه بگوید. ناگهان جبرئیل(ع) نازل شد و گفت: خدا فرمود که به فاطمه سلام برسان و بگو که مادرت در قصری از طلا که ستون آن از یاقوت سرخ است، مى‏باشد و در کنار «آسیه» همسر فرعون و «مریم» دختر عمران قرار دارد. حضرت فاطمه(س) نیز در پاسخ گفت: خداوند سلام است و سلام از او است و به او نیز برمی‌گردد».[10]

کمک به پدر

سه نفر از اشرار قریش به نام‌های: نضر بن حارث، عقبه بن ابی معیط و عمرو بن عاص، کثافات شتری را بر سر و صورت پیامبر(ص) که در حال سجده بود، ریختند. پیامبر(ص) همراه با گریه آنان را نفرین کرد. در این هنگام حضرت زهرا(س) با گریه و زاری همه آن کثافات را از رخسار پدرشان پاک کرد.[11]

همچنین پیامبر(ص) به همراه برخی از یاران خود در کنار کعبه نماز می‌خواند. ابو جهل شکمبه شتر را وقتى که پیامبر(ص) در سجده بود، بین شانه‏هاى حضرت گذاشت و رها کرد. بعد از آن دخترش فاطمه(س) آمد و آن را از پیامبر جدا کرد.[12]

هجرت حضرت زهرا(س)

بعد از هجرت پیامبر(ص) به مدینه، امام علی(ع)، حضرت فاطمه(س) را به همراه افراد دیگری که آنان نیز فاطمه نام داشتند به سمت مدینه بردند.[13] البته تا این زمان، هنوز ازدواجی میان آن دو بزرگوار رخ نداده بود.

حضرت فاطمه(س)در مدینه

ام سلمه می‌گوید: پیامبر(ص)  نگهدارى از حضرت فاطمه(س) را به من سپرد، و من مى‏خواستم که آداب زندگى را به حضرت فاطمه(س) بیاموزم، ولى فهمیدم که او ادبى برتر از من دارد و همه چیز را مى‏داند.[14]

خواستگاران حضرت فاطمه(س)

از جمله کسانی که به خواستگاری حضرت فاطمه(س) آمدند، عبدالرحمن بن عوف،[15] عثمان بن عفان[16] ابوبکر،[17] عمر[18] بودند، اما سرانجام حضرت فاطمه(س) بعد از یکسال حضور در مدینه[19] با امام علی(ع) ازدواج کرد.[20]

 

[1]. «زندگی‌نامه حضرت فاطمه زهرا(س)»، 103996؛ «تاریخ تولّد حضرت زهرا (س)»، 9925.

[2]. «دیده شدن نور جسم حضرت زهرا(س) برای مردم»، 72270.

[3]. طبری آملی، محمد بن جریر، دلائل الامامة، ص 78، قم، بعثت، چاپ اول، 1413ق.

[4]. «تفسیر سوره کوثر»، 39269؛ «معنای شانئ و ابتر در سوره کوثر»، 55738؛ «اوصاف حوض کوثر»، 128.

[5]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 1، ص 460، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[6]. فتال نیشابوری، محمد بن احمد، روضة الواعظین و بصیرة المتعظین، ج 1، ص 78، قم، رضی، چاپ اول، 1375ش.

[7]. مقریزی، تقی الدین‏، امتاع الاسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع‏، تحقیق: نمیسی، محمد عبد الحمید، ج 11، ص 277، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1420ق؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 43، ص 77، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.

[8]. «علت محاصره بنی‌هاشم در شعب ابی‌طالب و سرانجام آن»، 91070.

[9]. مرعشی تستری، قاضی نور الله، احقاق الحق و إزهاق الباطل، ج 25، ص 291، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی‏، 1409ق.

[10]. شیخ طوسی، محمد بن حسن‏، امالی، ص 175، قم، دار الثقافة، چاپ اول، 1414ق.

[11]. بحار الأنوار، ج ‏33، ص  229.

[12]. قطب الدین راوندی، سعید بن عبد اللّٰه، الخرائج و الجرائح، ج 1، ص 51، قم، مؤسسه امام مهدی (عج) ، قم، چاپ اول، 1409ق.

[13]. «دفاع امام علی(ع) از کاروان حضرت فاطمه(س) در هنگام هجرت»، 111472.

[14]. دلائل الإمامة، ص 81 – 82.

[15]. همان، ص 82.

[16]. همان.

[17]. ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی طالب ع، ج 3، ص 345، قم، علامه، چاپ اول، 1379ق.

[18]. همان.

[19]. کافی، ج ‏8، ص 340.

[20]. «زمان ازدواج علی (ع) با فاطمه (س)»، 18645؛ «حضور أسماء بنت عمیس در ازدواج فاطمه(س)»، 26843.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • آیا هر مردی که با زنی نامحرم شوخی کند در قیامت به ازای هر کلمه‌ هزار سال حبس خواهد شد؟
    28655 برخی احکام 1393/04/24
    روایتی که در پرسش ذکر شده را می‌توان از روایاتی دانست که در صدد پیشگیری از روابط ناسالم در اجتماع به ضمیمه تأثیر عقوبت‌های اخروی در جلوگیری از آن؛ است. این روایت مفصل و طولانی را که بیشتر مفاد آن در مورد مسائل اجتماعی و روابط بین افراد ...
  • آیا روایاتی درباره لاک‌پشت وجود دارد؟
    17301 دیگر آبزیان 1392/08/28
    درباره لاک‌پشت، دو روایت در منابع روایی شیعه وجود دارد که هر دو مربوط به حرام بودن گوشت آن است. روایت اول را علی بن جعفر، برادر امام کاظم(ع) از خود آن حضرت نقل کرده است: «سَأَلْتُهُ عَنْ أَکْلِ السُّلَحْفَاةِ وَ السَّرَطَانِ وَ الْجِرِّیِّ قَالَ أَمَّا الْجِرِّیُّ فَلَا ...
  • یک فضانورد چگونه باید در فضا قبله را تعیین کند؟ وضو بگیرد و نماز بخواند؟ و نماز او کامل است یا شکسته؟
    31370 مکان 1385/09/01
    نمازهای واجب، در هیچ حالت و شرایطی از انسان ساقط نمی‌شود و بر هر مسلمانی که به سن تکلیف رسیده، واجب است در هر حالتی که ممکن است نماز خو د را به جا آورد.[1]انسانی که در فضا و یا در سفینه‌­ی فضایی است، اگر می‌تواند ...
  • مذکر و مؤنث بودن کلمات در زبان عربی بر چه اساسی است؟
    121804 صرف و نحو 1392/09/26
    هر زبانی قواعد و دستور زبان مخصوص به خود را دارد. زبان عربی نیز در مباحث دستوری خود از قواعد مخصوصی پیرامون مذکر و مؤنث بودن کلمات پیروی می‌کند که در نوع خود متمایز از باقی زبان‌ها است. برخی کلمات مانند کلماتی که دلالت بر جنس مؤنث از ...
  • تفاوت فعالیت روح در خواب و بی‌هوشی چیست؟
    31708 روح و نفس 1386/09/19
    نحوه‌ی تعامل روح با بدن به هنگام بیداری با تعامل آن در زمان خواب کاملاً متفاوت است؛ از این‌رو در تعالیم اسلامی از خواب به برادر مرگ تعبیر شده است.علوم تجربی هرچند که از دگرگونی‌های ارتباط روح با بدن به هنگام خواب آگاهی ندارد؛ اما به ...
  • آیا دزدی از غیرمسلمان جایز است؟
    29763 حقوق مادی 1385/09/11
    از دفاتر مراجع تقلید، پاسخ های ذیل واصل شد:تصاحب و غصب اموال غیر مسلمان در ممالک غیر اسلامی اگر در حال جنگ با مسلمین نباشند جایز نیست و اگر در حال جنگ با مسلمین باشند، بهتر است مسلمانان چنین کاری انجام ندهند.[1]پاسخ کتبی دفتر حضرت آیت ...
  • آیا رطوبتی که به هنگام صحبت عاشقانه با همسر از مرد خارج می شود موجب جنابت است؟
    31967 شک در جنابت 1389/06/15
    اگر رطوبتی که خارج شده است علائم منی را داشته باشد موجب جنابت شده و برای خواندن نماز و کارهای دیگری که نیاز به غسل دارند باید غسل جنابت کرد. علائم منی عبارتند از:همه مراجع عظام (به جز آیات عظام بهجت، صافی و مکارم)فرموده اند: خروج منی در ...
  • پنج ویژگی امام را طبق آیات قرآنی ذکر کنید؟
    13740 امامت و ولایت 1387/03/26
    قرآن کریم در ادامه بیان داستان نجات حضرت ابراهیم و حضرت لوط و اعطای مواهب ویژه و فرزندان صالح به ابراهیم (ع)[1]به آیه مورد بحث که مربوط به مقام امامت و رهبرى این پیامبر بزرگ و بخشى از صفات، برنامه‏ها و ویژگیهای این مقام الهی است اشاره مى‏کند: ...
  • ابوحنیفه که بود؟ و شاگردان او از کدام مکتب کلامی پیروی می‌کردند؟
    23329 تاریخ 1392/01/26
    نام ابوحنیفه؛ نعمان بن ثابت (80 – 150هـ.ق) بوده که مذهب حنفى -یکى از مذاهب اربعه اهل سنّت- برگرفته از نام او است. و پیروان ابوحنیفه را حنفی می‌نامند. ابوحنیفه هر چند در ابتدا سرگرم مباحث کلامی و دارای اندیشه‌های کلامی خاصی بود، ولی بعدها به مباحث فقهی ...
  • نظر خلفای بنی عباس راجع به معاویه چه بوده و از او چگونه یاد می‌کردند؟
    12751 تاریخ 1392/02/28
    از آن‌جا که بین بنی امیه و بنی عباس بر سر حکومت، نزاع و درگیری بود و بنی عباس گروهی بودند که بنی امیه را از حکومت ساقط کردند، به طور طبیعی در اوایل حکومت عباسیان، انتظار مخالفت و بدگویی از سوی آنان نسبت به سران حکومت اموی ...

پربازدیدترین ها