جستجوی پیشرفته
بازدید
44388
آخرین بروزرسانی: 1389/01/23
خلاصه پرسش
پدر و فرزند در فراهم آوردن مقدمات ازدواج یکدیگر چه وظیفه ای دارند؟
پرسش
1. آیا واجب است بر پدر ، تهیه مقدمات (از جستجوی همسر و خواستگاری تا مخارج) ازدواج فرزند پسر، در صورت تمکن آنان و عاجز بودن فرزند و در معرض گناه قرار گرفتن وی و بلکه در فرض نیاز مبرم فرزند چه در معرض گناه باشد یا نباشد؟
2. و اگر چنین پدری از انجام واجب فوق سر باز زند (قبول نکند) چه در زبان چه در عمل آیا از عدالت خارج می شود یا نه (عدالتی که در نماز شرط است)؟
3. آیا بر پدر و مادر واجب است تا در مراسم خواستگاری حضور پیدا کنند در صورتی که نیاز مبرم و ضروری به آنها باشد؟
4. منظورم از عدم امتثال آن واجب در زبان و در عمل این است که برخی از پدرها در زبان قبول می کنند که برای فرزندشان همسر اختیار کنند اما در عمل هیچ اقدامی نمی کنند
5. آیا بر فرزندان واجب است مقدمات ازدواج والدین خود را فراهم کنند در صورتی که خود آنها خواهان چنین امری باشند؟
پاسخ اجمالی

ازدواج از مسایل اساسی زندگی بشر است . در باره وظیفه پدر نسبت به فراهم کردن مقدمات ازدواج فرزندان و وظیفه فرزند در فراهم کردن مقدمات ازدواج والدین از دو جهت باید بحث کرد: 1. از جهت اخلاقی که می توان گفت یکی از وظایف مهم اخلاقی والدین در قبال فرزندان خود فراهم کردن مقدمات ازدواج آنان است. همچنین فرزند در مقابل پدر یا مادر (که نیاز به ازدواج و مساعدت فرزند خود در این امر را داشته باشند) وظیفه اخلاقی دارد. 2. از جهت فقهی؛ از این جهت بر هر یک از آنان واجب نیست که مقدمات ازدوج دیگری را فراهم کنند.

پاسخ تفصیلی

خدای متعال خلقت زن و ازدواج را از نشانه های قدرت و عظمت خود معرفی کرده است، آن جا که می فرماید: "و از نشانه‏هاى او اینکه همسرانى از جنس خودتان براى شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید، و در میانتان مودّت و رحمت قرار داد در این نشانه‏هایى است براى گروهى که تفکّر مى‏کنند! "[1]

ازدواج از مسایل اساسی زندگی بشر است و آثار تربیتی فراوانی دارد. از جمله موجب رشد و بالندگی و مسئولیت پذیری جوانان شده و آنان را از بسیاری انحرافات و مفاسد فردی و اجتماعی حفظ می کند.

در باره وظیفه پدر نسبت به فراهم کردن مقدمات ازدواج فرزندان و  وظیفه فرزند در فراهم کردن مقدمات ازدواج والدین از دو جهت باید بحث کرد:

1. وظیفه اخلاقی: قرآن مجید وظیفه ازدواج دختران و پسران را بر عهده همه افراد جامعه اسلامی بویژه نزدیکان آنان قرار داده است و می فرماید: " مردان و زنان بى‏همسری در بین شما هستند را، همسر دهید، همچنین غلامان و کنیزان صالح و درست کارتان را اگر فقیر و تنگدست باشند، خداوند از فضل خود آنان را بى‏نیاز مى‏سازد خداوند گشایش‏دهنده و آگاه است‏."[2]

با توجه به اهمیت ازدواج جوانان، پدر و مادر در این زمینه نقش و وظیفه ویژه ای دارند تا جایی که اسلام آن را یکی از حقوق فرزندان قرار داده است.

رسول اکرم(ص) فرمود: "فرزند سه حق بر پدر دارد: اول انتخاب نام نیکو، دوم کتابت، نوشتن و سواد آموزی، سوم ازدواج، زمانی که فرزند بالغ شد."[3]

از این روایت به روشنی استفاده می شود که از نظر اخلاقی پدر وظیفه دارد در حد توان خود همه زمینه های ازدواج فرزند خود را فراهم آورد و او را در انتخاب همسر شایسته و تشکیل کانون گرم خانواده یاری کنند و در صورتی که بتواند در این زمینه حتی قدم کوچکی بردارد و کوتاهی کند به وظیفه اخلاقی خود عمل نکرده است، مگر اینکه در پیشگاه خداوند عذری داشته باشد.

همچنین فرزند وظیفه اخلاقی دارد در صورت داشتن تمکن مالی و نیاز پدر و مادر به ازدواج و کمک مالی فرزند، مقدمات ازدواج آنان را فراهم کند.

2. وظیفه فقهی: از نظر فقهی فقها بر این عقیده اند که بر پدر واجب نیست مقدمات ازدواج فرزند را فراهم کند همانطور که بر فرزند واجب نیست مقدمات ازدواج پدر یا مادر را فراهم کند.

بنا براین گرچه از نظر فقهی برهیچ یک از پدر و فرزند واجب نیست مقدمات ازدواج یکدیگر را فراهم کنند، اما از نظر اخلاقی والدین و فرزندان و فرزند که با داشتن توانایی و امکانات در انجام هر یک از مراحل این وظیفه اخلاقی خود کوتاهی کنند، مرتکب عمل غیر اخلاقی می شوند.

پاسخ فقهی آیت الله هادوی تهرانی در خصوص سؤال مذکور به این شرح است:

بر پدر واحب نیست مقدمات ازدواج فرزند را فراهم کند. همچنان که بر پسر واجب نیست مقدمات ازدواج پدر یا مادر خود را فراهم نماید.

البته این امر در هر دو سو مستحب است و بعید نیست اگر نیاز به ازداوج به حدی باشد که شخص در اثر ازداوج نکردن بیمار شود، تهیه مقدمات ازدواج بنابر احتیاط واجب باشد.



[1]. رم، 21 :"وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً لِتَسْکُنُوا إِلَیْها وَ جَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ فی‏ ذلِکَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ "

[2] نور، :32" وَ أَنْکِحُوا الْأَیامى‏ مِنْکُمْ وَ الصَّالِحینَ مِنْ عِبادِکُمْ وَ إِمائِکُمْ إِنْ یَکُونُوا فُقَراءَ یُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلیمٌ "

[3].بحارالانوار، ج 6، 24 ،محجة البیضاء، ج 2، ص 66.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها