جستجوی پیشرفته
بازدید
7488
آخرین بروزرسانی: 1397/05/30
خلاصه پرسش
آیا امام علی(ع) به کسی که در جریان نبرد صفین از حضرتشان در مورد سقیفه پرسید، فرمود: آن ماجرا را رها کن و دشمن امروزت(معاویه) را بشناس؟
پرسش
آیا امام علی(ع) به کسی که از سقیفه سؤال کرده بود، فرمود: دشمن امروزت(معاویه) را بشناس؟
پاسخ اجمالی
گزارشی وجود دارد که در جریان نبرد صفّین، شخصى از طایفه بنى اسد از امام علی(ع) پرسید:[1] چگونه شما را از مقام امامت که سزاوارتر از همه بودید کنار زدند؟ و آن‌حضرت در پاسخ فرمود:
«اى برادر بنی‌اسدى! تو را اضطراب و بی‌قرارى است، نابجا پرسش می‌کنى‏! با این حال تو را حرمت خویشاوندی[2] و حق پرسش است، طلب علم کردى پس بدان که: [علت] آن ظلم و خودکامگی بود که در آن ماجرا بر ما تحمیل شد، در حالی‌که ما از نظر نسب والاتر، و از نظر پیوند با رسول خدا(ص) محکم‌تریم، این بود که خودخواهى و انحصار طلبى کردند و گروهى بخیلانه به کرسى خلافت چسبیدند، و گروهى سخاوت‌مندانه از آن دست کشیدند، داور، خدا است، و روز قیامت روز بازگشت به سوی او است. (در این‌جا آن‌حضرت، شعر امرء القیس را خواند که:)
"وَ دَعْ عَنْکَ نَهْباً صِیحَ فِی حَجَرَاتِهِ *** وَ لَکِنْ حَدِیثاً مَا حَدِیثُ الرَّوَاحِلِ"؛[3]
واگذار داستان تاراج آن غارتگران را، و به یاد آور داستان شگفت دزدیدن اسبِ ‌سوارى را. (امام علی(ع) می‌خواهد بفرماید که: اکنون که در حال نبردی سنگین با معاویه هستیم، سخن از غصب خلافت در گذشته را واگذار و به این بیندیش که با معاویه چه باید کرد؟[4]).
بیا و داستان پسر ابوسفیان را به یاد آور، که روزگار مرا پس از گریاندن، خنداند. سوگند به خدا عجیب نیست، کار از بس عجیب است که شگفتى را می‌زداید و کجى و انحراف می‌افزاید. آنان کوشیدند تا نور خدا را از چراغش خاموش کنند، و جوشش زلال حقیقت را از سر چشمه آن ببندند، چرا که میان من و خودشان آب صاف را وبا آمیز کردند(فتنه و فساد و جنگ و خونریزى برپا کردند). اگر محنت آزمایش [الهی] از ما و این مردم برداشته شود، آنان را به راهى می‌برم که سراسر حقّ است‏، و اگر به گونه دیگرى انجامد(باید به این توصیه قرآن گوش فرا داد که): "با حسرت خوردن بر آنها جان خویش را مگذار، که خداوند بر آنچه مى‏کنند آگاه است"[5]».‏[6]
البته این روایت بدان معنا نیست که برای همیشه از تحلیل و بررسی ماجرای سقیفه خودداری کنیم، بلکه معنایش این است «هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد».
 

[1]. ر. ک: صدوق، محمد بن على‏، الأمالی، ص 618، تهران، کتابچى‏، چاپ ششم‏، 1376ش؛ مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد، ج ‏1، ص 294، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول‏، 1413ق.
[2]. زینب دختر جحش، یکى از همسران پیامبر(ص) از قبیله بنى اسد بود. از این‌رو، امام علی(ع) به این خویشاوندی اشاره می‌کند (ر. ک: هاشمى خویى، میرزا حبیب الله‏، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، ج ‏10، ص 5، تهران، مکتبة الإسلامیة، چاپ چهارم‏، 1400ق).
[3]. امرأ القیس، پس از کشته شدن پدرش، به خالد بن سدوس پناهنده شد. مردم بنى جدیله به او حمله کرده اموال و شترهایش را بردند. خالد به او گفت: اسب ‌سواری‌ات را به من ده تا اموال تو را باز پس گیرم. خالد بر اسب او سوار شده خود را به مردم (بنى جدیله) رساند و اعلام کرد این شتران و اموال از آن پناهنده من است آن‌را برگردانید، مردم حمله کردند و اسب سوارى را هم از دست او در آوردند! وقتى خبر به امرأ القیس رسید این شعر را سرود. منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، ج ‏10، ص 7 – 8.
[4]. منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، ج ‏10، ص 8؛ ابن ابی الحدید نیز در شرح نهج‌البلاغه، کلامی شبیه این مطلب را دارد که؛ «دع عنک ما مضى و هلم ما نحن الآن فیه من أمر معاویة؛ رها کن آنچه وقت آن گذشته و راجع به آنچه در آن هستیم گفت‌وگو کن»؛ ابن أبی الحدید، عبدالحمید بن هبه الله، شرح نهج البلاغة، ج 9، ص 246، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، چاپ اول، 1404ق.  
[5]. «فَلا تَذْهَبْ نَفْسُکَ عَلَیْهِمْ حَسَراتٍ إِنَّ اللهَ عَلِیمٌ بِما یَصْنَعُون‏»؛ فاطر، 8.
[6]. سید رضى، محمد بن حسین‏، نهج البلاغة، محقق، صبحی صالح، ص 231 – 232، قم، هجرت‏، چاپ اول‏، 1414ق؛ نهج البلاغه، مترجم، دشتی، محمد، ص 305 – 306، با اندکی تغییر و ویرایش، قم، مشهور، چاپ اول‏، 1379ش.  
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • چرا باید نماز را به زبان عربی بخوانیم؟
    89600 نماز 1385/11/24
    برای روشن شدن پاسخ، ابتدا باید منظور از سؤال روشن شود، اگر منظور این است که به جای عربی زبان دیگری جایگزین شود، این سؤال برای افراد بی‌گانۀ از آن زبان نیز مطرح است! و اگر منظور این است که چرا باید نماز را فقط به زبان عربی ...
  • آیا در کتب اربعه شیعی، حدیثی در ارتباط با حفظ قرآن وجود دارد؟!
    17262 حدیث 1394/07/21
    در نزد شیعه، چهار کتاب اصلی وجود دارد که به آنها کتب اربعه گفته می‌شود. این چهار کتاب، سه مؤلف دارد؛ یعنی دو کتاب از این چهار کتاب، توسط یک نفر جمع‌‌آوری شده است. با توجه به این‌که سه کتاب از این چهار کتاب بیشتر شامل روایات فقهی ...
  • آیا در میان اندیشمندان دینی نوعی فردوسی ستیزی وجود دارد؟
    7927 نقش اندیشمندان دینی 1393/01/20
    در مورد شاعران مسلمانی که در ادبیات فارسی نقش چشمگیری داشته‌­اند، نه باید راه افراط را پیموده و نه از سر تفریط قدم برداشت. در این زمینه، نمایه «مولوی اعتقادات و انتقادات»، سؤال 6419 مطالعه شود. فردوسی نیز استثنایی از این کلیت نیست. واضح است که او ...
  • هرمنوتیک چیست و چه ارتباطی با نسبی گرایی دارد؟
    67924 هرمنوتیک 1387/02/14
    واژه هرمنوتیک داراى دو اصطلاح است:أ- اصطلاح عام: در این اصطلاح، این واژه هر گونه تحقیقى را که در باره تفسیر متن صورت بگیرد، شامل می‌‏شود، از این رو هرمنوتیک، تمام نحله‌‏ها را در این زمینه در بر می‌گیرد و ...
  • اگر به نذر عمل نشود، وظیفه‌ چیست؟
    31325 عهد، نذر و سوگند 1395/09/15
    چنانچه نذر مذکور، مطلق بوده و زمانی برای آن تعیین نشده‌ است، به نحوی که اگر الان آن‌را انجام دهد، مخالفت با نذر به شمار نمی‌آید، باید طبق نذر عمل کند و چیز دیگری بر عهده وی نیست. اما اگر نذر، زمان خاصی داشته و از روی عمد ...
  • چرا در آیه «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ» و نیز سه آیه بعد از آن، کلماتی که با «نفس» مرتبطند، تماماً مؤنث‌اند؟
    23043 صرف و نحو 1394/04/23
    «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ؛ ارْجِعی‏ إِلى‏ رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً؛ فَادْخُلی‏ فی‏ عِبادی‏؛وَ ادْخُلی‏ جَنَّتی‏».[1] همانگونه که در پرسش مطرح شد، تمام کلمات مرتبط با واژگان «نفس»، کلماتی مؤنث‌اند. «أیتها»، «المطمئنة»، «ارجعی»، «ربّکِ»، «راضیة»، «مرضیة»، «فادخلی» و «ادخلی». دلیل برخورد با واژه‌هایی چون «نفس» به ...
  • برادران حضرت یوسف(ع) دچار چه نوع ضعف‌هاى اخلاقى بودند؟
    21034 تفسیر 1392/07/16
    از مهم‌ترین رذایل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف(ع) حسادت، تکبّر، تهمت و دروغ آنان بود. منشأ این رذائل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف، نقصان شخصیتی آنها بود و آنان برای توجیه رفتار ناشایستشان به فرافکنی پرداخته و پدر را مقصّر می‌شمارند. برادران یوسف بجای این‌که دلیل محبت بیشتر ...
  • چرا در آیه وضو، «مرافق» به صورت جمع آمده، اما «کعبین» به صورت تثنیه است؟
    25239 تفسیر 1392/10/23
    آیه وضو که بیان کننده کیفیت وضو ساختن است، در آیه ششم سوره مائده آمده است که در آن خداوند می‌فرماید: «اى کسانى که ایمان آورده‌‌اید! هنگامى که به نماز می‌‌ایستید، صورت و دست‌‌ها را تا آرنج‌‌ها بشویید! و سر و پاها را تا مفصل‌‌ها [برآمدگى پشت پا] ...
  • حکم مایع لزجی که گاهی در خواب از شخص خارج می گردد چیست؟
    20076 Laws and Jurisprudence 1388/08/07
    در خصوص حکم خود ارضایی و راه های نجات از آن می توانید به نمایه های: استمنا و راه نجات از آن سؤال شماره 326 (سایت: 1887)، راه نجات از استمناء سؤال شماره 1028 (سایت: 1083)،
  • زندگی‌نامه‌ی برید بن معاویه عجلی را بیان نمایید.
    2771 تاريخ بزرگان 1399/09/12
    برید بن معاویه عجلی،[1] عربی،[2] از اصحاب امام باقر(ع)[3] و امام صادق‌(ع)[4] است. کنیه وی اباالقاسم بود[5] و به همراه زرارة بن اعین، معروف ابن خربوذ مکی، ابوبصیر اسدی، فضیل بن یسار و محمد بن مسلم ...

پربازدیدترین ها