جستجوی پیشرفته
بازدید
9492
آخرین بروزرسانی: 1397/08/01
خلاصه پرسش
ماجرای هاروت و ماروت در چه زمانی رخ داد، و آیا آنان فرشته بودند یا انسان؟
پرسش
هاروت و ماروت در زمان کدام پیامبر بودند.
پاسخ اجمالی
فرشته بودن یا انسان بودن هاروت و ماروت[1]
برای فهم این‌که مقصود از هاروت و ماروت چه کسانی هستند، باید ابتدا به اعراب کلمه «الْمَلکَیْنِ»[2] در قرآن توجه نمود. بنابر قول مشهور که کلمه «الْمَلَکَیْنِ» را با فتح حرف «لام» قرائت می‌کنند؛[3] «مَلَک» به معنای فرشته بوده و از آن‌جا که هاروت و ماروت بدل از کلمه «الْمَلَکَیْنِ» می‌باشند؛[4] لذا آن‌ دو فرشته‌های الهی بودند[5] که علاوه بر این دو نام، برخی نام آنها را جبرئیل و میکائیل[6] و یا عزّا و عزایا[7] دانسته‌اند.
اما بنابر قول غیر مشهور که کلمه «الْمَلِکَیْنِ» را با کسر حرف «لام» قرائت نموده‌اند،[8] معنای «ملِک»، پادشاه و یا فرد باقدرت است که در همین راستا برخی هاروت و ماروت را از شیاطین،[9] عده‌ای از قبیله جن[10] دانسته‌اند. برخی دیگر گفتند که آنها دو مرد از افراد عادی هستند،[11] و یا افرادی از اهالی شهر بابل بودند،[12] که به مردم سحر یاد می‌دادند. و برخی دیگر می‌گویند که دو مرد صالح از پادشاهان بودند.[13]
در نوعی تفسیر باطنی نیز نقل شده است که مراد از این دو ملک، همان روح و قلب آدمیزاد است؛ چون آن دو از عالم روحانی به عالم جسمانی نقل مکان کردند تا حق را برپاکنند، اما با زینت‌های دنیوی فریفته شده و ... .[14]
همان‌گونه که مشاهده می‌شود نظریات بسیار گوناگونی در مورد هویت هاروت و ماروت ارائه شده است، اما به هر حال آنان هرکه باشند، چندان مهم نیست. پیام قرآن آن است که نباید از سحر و جادو در جهت مخالف با اخلاق فردی و منفعت‌های اجتماعی بهره برد.
علت و زمان نزول آنها بر فرض فرشته بودن
در مورد علت و زمان نزول هاروت و ماروت، گزارش‌های مختلفی در روایات و تفاسیر وجود دارند که شاید نتوان به صورت قطع آنها را پذیرفت، اما در عین حال گروهی گفتند علت آمدن آنها به زمین این بود که سحر و جادو بعد از حضرت نوح(ع)[15] و یا ادریس پیامبر(ع)،[16] زیاد شد؛ لذا خدا هاروت و ماروت را به سوی مردم فرستاد تا آنها را به سمت خدا دعوت و از سحر و جادو کردن نهی کنند.[17]
 
 

[2]. بقره 102.
[3]. شیخ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، تهران، شیخ آقابزرگ، تحقیق، قصیر عاملی، احمد، ج 1، ص 375، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی‌تا؛ شیبانی، محمد بن حسن، نهج البیان عن کشف معانی القرآن، تحقیق، درگاهی‏، حسین، ج 1، ص 181، تهران، بنیاد دایرة المعارف اسلامی، چاپ اول، 1413ق.
[4].  التبیان فی تفسیر القرآن، ج 1، ص 375؛ نهج البیان عن کشف معانی القرآن، ج 1، ص 181.
[5]. التبیان فى تفسیر القرآن، ج ‏1، ص 375.
[6]. ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، تحقیق، یاحقی، محمد جعفر، ناصح، محمد مهدی، ج 2، ص 81، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، 1408ق؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 56، ص 304، بیروت، مؤسسة الطبع و النشر، چاپ اول، 1410ق.
[7]. نویری، شهاب الدین، نهایة الارب فی فنون الأدب، ج 15، ص 52، قاهره، دار الکتب و الوثائق القومیة، چاپ اول، 1423ق؛ ثعلبی نیشابوری، ابو اسحاق احمد بن ابراهیم، الکشف و البیان عن تفسیر القرآن، ج 1، ص 246، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول، 1422ق؛ رشیدالدین میبدی، احمد بن ابی سعد، کشف الأسرار و عدة الأبرار، تحقیق، حکمت‏، علی اصغر، ج 1، ص 295، تهران، امیر کبیر، چاپ پنجم، 1371ش.
[8]. التبیان فى اعراب القرآن، ص 375؛ نهج البیان عن کشف معانى القرآن، ج‏1، ص 181.
[9]. التبیان فى اعراب القرآن، ص 375.
[10]. ابن کثیر دمشقی، اسماعیل بن عمرو، تفسیر القرآن العظیم، تحقیق، شمس الدین، محمد حسین، ج 1، ص 238، بیروت، دار الکتب العلمیة، منشورات محمدعلی بیضون، چاپ اول، 1419ق.
[11]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج 1، ص 337، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش؛ نهج البیان عن کشف معانى القرآن، ج‏ 1، ص 182؛ بحار الأنوار، ج ‏56، ص 304
[12]. التبیان فى تفسیر القرآن، ج ‏1، ص 375.
[13]. نهج البیان عن کشف معانى القرآن، ج ‏1، ص 182؛ بحار الأنوار، ج ‏56، ص 304.
[14]. بحار الانوار، ج 56، ص 311.
[15]. ابن قتیبه دینوری، عبد الله بن مسلم، عیون الاخبار، ج 1، ص 267، بیروت، دار الکتب العلمیة، 1418ق.
[16]. التبیان فى تفسیر القرآن، ج ‏1، ص 376؛ الکشف و البیان عن تفسیر القرآن، ج ‏1، ص 246؛ روض الجنان و روح الجنان فى تفسیرالقرآن، ج ‏2، ص 81.
[17]. التبیان فى تفسیر القرآن، ج‏1، ص 375.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • اجرای قصاص در افغانستان چگونه انجام می شود؟
    15803 Laws and Jurisprudence 1387/04/09
    افغانستان کشوری اسلامی است، قصاص به عنوان یکی از مجازات های اسلامی مورد توجه بوده و با شرایط و معیارهای موجود در فقه حنفی اجرا می شود.براساس قوانین این کشور، تمام احکام قطعی دادگاها لازم الاجرا است؛ مگر احکام مربوط به ...
  • ارتباط میان روح و بدن چگونه است؟
    71134 Islamic Philosophy 1387/11/05
    در مورد رابطه روح و بدن باید گفت بدن مرتبه ای از مراتب نفس و روح است و به همین دلیل در حقیقت، بدن در نفس و روح است نه این که روح در بدن موجود باشد؛ زیرا براساس حکمت متعالیه نفس به دلیل جامعیت و قوت وجودی دارای مراتبی ...
  • حقیقت گناه چیست؟ و چه اثرى بر روح و روان انسان دارد؟
    58760 گناه 1386/03/23
    پرسش مطرح شده در چهار بخش قابل بررسی است:حقیقت گناه: گناه که در عربى به آن «اثم» و «عصیان» گفته مى‏شود، به معناى سرپیچى از امر مولا و خطا و لغزش است. انسان گناه کار به جاى اطاعت از عقل، از شهوت و غضب پیروی مى‏کند، ...
  • پیشینه نگارش مقتل‌نویسی شهدای کربلا از چه زمانی آغاز شد؟
    8103 تاریخ 1392/11/20
    تک‌نگاری حادثه‌ها، یک گونه از نوشته‌های تاریخی است که مسلمانان در قرون نخستین برای ثبت وقایع مهم از آن بهره جسته‌اند. چنین نوشته‌هایی اغلب پیرامون روزهای پُر حادثه‌ای است که سرنوشت تاریخی مسلمانان را دچار تحوّل می‌کند.[1] یکی از تلاش‌های جدّی مورّخان در تدوین ...
  • آیا رفتاری که قبعثری در مقابل تهدید حجاج بن یوسف انجام داد، می‌تواند الگویی باشد که سخن دیگران را حمل بر صحّت کنیم؟
    4541 تاريخ بزرگان 1397/08/01
    ابتدا باید گفت؛ «حمل به صحّت» و «بازی با کلمات برای نجات خود» دو موضوع جدا از هم می‌باشند و آنچه در داستان قبعثری آمده از نوع دوم است. با ذکر این نکته به گزارش این داستان می‌پردازیم. حجّاج بن یوسف ثقفی[1] قبعثری و ...
  • ازدواج شغار، از دیدگاه اسلام چه حکمی دارد؟
    15099 ازدواج 1392/04/13
    در عصر جاهلیت به واسطۀ این که حرمتى براى زن قائل نبودند مهریه را که حق مسلّم زن بود اولیاى او مى‌گرفتند و حتى در پاره‌اى از موارد مهریۀ یک زن را ازدواج زن دیگرى قرار مى‌دادند - مثلاً برادرى خواهر خود را به ازدواج شخصى در ...
  • از چه راه‌هایی چشم‌زخم دفع می‌شود؟
    151954 تفسیر 1386/08/13
    چشم‌زخم از تأثیرات نفسانی است که دلیلی بر نفی آن وجود ندارد، بلکه حوادث بسیاری دیده شده است که با چشم‌زدن منطبق است.شیخ عباس قمی(ره) در تعویذات چشم‌زخم، خواندن آیه‌ی 51 سوره‌ی مبارکه‌ی قلم را سفارش کرده است. این آیه با توجه به شأن نزول آن ...
  • تفسیر «منهج الصادقین» ملا فتح الله کاشانی دارای چه امتیازاتی هست؟
    16320 علوم قرآنی 1392/05/14
    تفسیر «منهج الصادقین فی تفسیر القرآن المبین و إلزام المخالفین‏»[1] نوشته ملا فتح اللّه کاشانى از علمای شیعه بوده که در قرن دهم (متوفی 988 یا 997 یا هـ.ق) می‌زیست.[2] این تفسیر، از تفاسیر ارزشمند شیعى است که به ...
  • بهترین راه شناخت و پی‌بردن به اوصاف خدای کریم کدام است؟
    24395 صفات الهی 1391/09/22
    اوصاف خداوند را از سه راه می‌توان شناخت: 1. عقل: راه اول راه عقلی است؛ چنان‌که در کتاب‌های کلامی و فلسفی از این‌راه استفاده می‌کنند. برای اطلاع بیشتر رجوع شود به کتاب‌هایی؛ مانند شرح تجرید الاعتقاد خواجه نصیر طوسی، بدایة الحکمه و نهایة الحکمه علامه ...
  • آیا اسلام زندگی در شهرهای بزرگ را بهتر از سکونت در روستاها و شهرهای کوچک می‌داند؟!
    28405 حدیث 1393/09/08
    در متون حدیثی، روایاتی از پیامبر اسلام(ص) و امام علی(ع) وجود دارد که در آنها توصیه شده است در شهرها، بویژه شهرهای بزرگ زندگی کنید و از روستاها گریزان باشید؛ مانند: 1. «أَوْصَى النَّبِیُّ (ص) لِعَلِیٍّ (ع) یَا عَلِیُّ لَا تَسْکُنِ الرُّسْتَاقَ فَإِنَّ شُیُوخَهُمْ جَهَلَةٌ وَ شَبَابَهُمْ عَرَمَةٌ ...

پربازدیدترین ها