جستجوی پیشرفته
بازدید
5958
آخرین بروزرسانی: 1398/02/07
خلاصه پرسش
کلمه «ذاتاً» در تعریف قضیه به چه معنا است؟
پرسش
کلمه «ذاتا» در تعریف قضیه به چه معنا است؟
پاسخ اجمالی
اهل منطق در تعریف جمله خبریه و قضیه میگویند: «قضیه مرکب تام خبری است که ذاتاً قابلیت صدق و کذب دارد».[1]
و در توضیح قید «ذاتاً» میگویند: چون اگر قید «ذاتاً» را نیاوریم، در این صورت ممکن است توهم شود که تعریف جمله خبری و قضیه، شامل برخی از انشائیات هم میشود؛ مثلاً اگر شخصی که خود آگاه به موضوعی است، از شخص دیگری همان موضوع را سؤال کند، به او گفته میشود که او دروغ‌‌گو است، ولی اگر شخصی موضوعی را اطلاع ندارد و بپرسد، میگویند او صادق و راستگو است. همینطور نسبت به کسی که ثروتمند است و درخواست کمک مالی کند، گفته میشود او دروغگو است، ولی اگر فقیر باشد و درخواست کمک کند، او را راستگو میدانند. بنابراین استفهام(پرسش) و درخواست کمک که از انشائیات هستند، متصف به صدق و کذب شدند، پس تعریف ناقص است و مانع اغیار نیست.
برای دفع این توهم قید «ذاتاً» را آوردهاند؛ زیرا استفهام به دلالت التزامی دلالت بر جهل دارد؛ از اینرو پرسش شخص آگاه متصف به کذب نمیشود، بلکه آن جمله خبری که مدلول دلالت التزامی پرسش است متصف به کذب میشود. همچنین درخواست کمک مالی به دلالت التزامی دلالت بر نداری و فقر دارد، بدین جهت درخواست شخص ثروتمند را کذب نمیشمارند، بلکه جمله خبری مدلول به دلالت التزامی موصوف به کذب میشود.[2] 
 
 

[1]. «القضیه هی المرکب التام الذی یصح ان نصفه بالصدق او الکذب لذاته». الحیدری، السید الرائد، المقرر فی توضیح منطق المظفر، ج 2، ص11، قم، منشورات ذوی القربی، 1422ق.
[2]. ر. ک: همان، ص11-13.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها