جستجوی پیشرفته
بازدید
20807
آخرین بروزرسانی: 1394/01/12
 
کد سایت id23776 کد بایگانی 57545 نمایه عوامل اختلاف و جنگ میان قبیله‌های اوس و خزرج
طبقه بندی موضوعی تاریخ
اصطلاحات انصار
گروه بندی اصطلاحات سرفصل‌های قرآنی
خلاصه پرسش
«اوس» و «خزرج» دو قبیله مهم تشکیل‌دهنده «انصار» بودند؛ چرا آنها قبل از ورود پیامبر(ص) به مدینه با هم درگیر بودند؟
پرسش
«اوس» و «خزرج» دو قبیله مهم تشکیل‌دهنده «انصار» بودند؛ چرا آنها قبل از ورود پیامبر(ص) به مدینه با هم درگیر بودند؟
پاسخ اجمالی
دو قبیله «اوس» و «خزرج»،‌ مهم‌ترین گروه‌های اجتماعی موجود در مدینه بودند که بعدها به «انصار» مشهور گشتند. آنان، پیامبر اسلام(ص) و مسلمانان مهاجر را از گزند آزار مکّیان رهانیدند و با تمام توان از اسلام و پیامبر خدا(ص)، دفاع کرده و نقش عمده و مهمی در گسترش اسلام ایفا کردند.
این دو قبیله منسوب به دو برادر به نام‌های اوس و خزرج  می‌باشند که پدرشان، حارثة بن ثعلبه[1] و مادرشان قیلة دختر جفنة بن عتبه[2] بوده است.
خزرج دارای پنج فرزند به نام‌های جشم، عوف، حارث، کعب و عمرو بوده است.[3] اما اوس تنها یک فرزند پسر به نام مالک داشت که همه قبیله اوس از نسل او بوده[4] و به همین دلیل تعدادشان از خزرجیان کمتر بود. نقل شده است اوس به دلیل تک‌فرزندی آماج ملامت دیگران قرار می‌گرفت![5]
به هر حال، فرزندان این دو، پس از چندین جابه‌جایی، به یثرب کوچ کردند. گروهی از قبیله «ازد» نیز به آنها پیوستند که بعضى هم‌پیمان و بعضى جزء آنها شدند. هر یک از این دو قبیله اوس و خزرج، بخشی از یثرب را در اختیار گرفته و در آن‌جا به کشاورزی پرداختند. اما قبیله‌های یهودی که قبل از آنان در یثرب ساکن بوده و قدرت اقتصادی و جمعیتشان نیز بیشتر بود، با تازه‌واردان به نزاع برخاسته و بر آنان غالب شدند. بعد از این شکست یکی از خزرجیان به نام «مالک بن عجلان» فردی یهودی را به قتل رساند، سپس پیش یکى از پادشاهان یمن رفت و از آزار یهودیان شکایت کرد. آن پادشاه با لشکرش بر یهودیان یثرب تاخت و بسیاری از آنان را کشت و آنها را شکست داد. پس از این جنگ بود که اوس و خزرج آسوده‌خاطر شده، نخلستان‌ها ایجاد کردند و خانه‌ها ساختند.[6]
اوس و خزرج، با یکدیگر همراه بودند تا این‌که نخستین اختلاف میانشان رخ داد و جنگى درگرفت که به «جنگ سُمَیر» معروف شد. سبب آن جنگ چنین بود:
مردى از بنی‌ثعلبه به نام کعب بن عجلان پیش مالک بن عجلان بزرگ خزرجیان رفت و با او هم‌پیمان شد. کعب یک روز به بازار بنی‌قینقاع رفت و در آن‌جا مردى را دید که اسبى داشت و می‌گفت: «این اسب به کسى می‌رسد که گرامی‌ترین مرد یثرب باشد». برخی افراد، تعدادی از سرشناس‌های یثرب را معرفی کردند. سرانجام آن مرد غطفانى اسب را به مالک بن عجلان (بزرگ خزرج) فروخت. کعب که چنین دید، با خوشحالی فریاد زد: «به شما نگفتم که هم‌پیمان من، مالک، از همه شما برتر است». یکى از مردان اوس، به نام سمیر، از این سخن کعب به خشم آمد و او را دشنام داد.
مدتى بعد، کعب به بازارى در قباء رفت. سمیر نیز به دنبال او رفت و بعد از خلوت‌شدن بازار او را کشت. مالک بن عجلان، همین که از کشته‌شدن کعب آگاه گردید، براى اوسیان پیام فرستاده و قاتل او را خواست.
آنان پاسخ دادند: «ما نمی‌دانیم چه کسى او را کشته است». در همین راستا، پیام‌هایى میانشان رد و بدل شد. مالک، سمیر را می‌خواست و آنان نیز وقوع قتل توسط وی را انکار می‌کردند، اما حاضر شدند که خون‌بهاى مقتول را بپردازند و مالک هم این پیشنهاد را پذیرفت.
در میان ایشان رسم بود که خون‌بهاى هم‌پیمان، نصف خون‌بهاى خویشاوند پرداخته می‌شد. ولى مالک از پذیرفتن نصف خون‌بها خوددارى کرد و خون‌بهاى کامل می‌خواست.
آنان از پرداخت چنین مبلغى سرباز زدند. در این‌باره هر دو طرف سرسختى و پافشارى کردند تا کارشان‏ به جنگ کشید و با هم درافتادند و پیکارى سخت کردند. سایر قبائل نیز دخالت کرده و آتش فتنه را دامن زدند تا یک‌بار دیگر دو گروه متخاصم با هم روبرو شدند و جنگیدند. وقتى دو طرف از هم جدا شدند، اوسیان براى مالک پیام فرستاده و او را به داورى فراخوانده و پیشنهاد کردند که منذر بن حرام نجارى خزرجى، جد حسان بن ثابت بن منذر میانشان داورى کند. مالک این پیشنهاد را پذیرفت.
بنابراین، پیش منذر رفتند و منذر حکم کرد که براى کعب، هم‌پیمان مالک، استثنائاً به اندازه خون‌بهاى خویشاوند بپردازند، بعد باز به همان روش قدیم برگردند. ناچار بدین داورى گردن نهادند و خون‌بها را پرداختند ولى دشمنى و کینه‌اى که نسبت به هم پیدا کرده بودند، همچنان در میانشان باقى ماند.[7]
این اختلاف تا قبل از هجرت پیامبر(ص) به یثرب پابرجا بود. قبیله اوس با قبایل یهودى بنی‌قریظه و بنی‌نضیر علیه خزرجی‌ها هم‌پیمان گردیدند. «جنگ بُعاث» آخرین جنگ میان اوس و خزرج پیش از ظهور اسلام بود. این نبرد با شکست خزرج و کشته شدن فرمانده آنان، عَمرو بن نُعمان، به پایان رسید.[8] بعد از ورود پیامبر(ص) به مدینه بود که کینه‌ها و اختلافات میان این دو گروه به حداقل رسیده و به برکت اسلام، انس و الفتی میان آنان برقرار شد.
 

[1]. ابن حزم، ابو محمد على بن احمد، جمهرة أنساب العرب، ص 332، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1403ق.
[2]. مسعودی، أبو الحسن على بن حسین، التنبیه و الإشراف، تصحیح، صاوى، عبدالله اسماعیل، ص 174، قاهرة، دار الصاوی، بی‌تا.
[3]. ابن قتیبة، أبو محمد عبدالله بن مسلم، المعارف، تحقیق، ثروت عکاشة، ص 109، قاهرة، الهیئة المصریة العامة للکتاب، چاپ دوم،‌ 1992م.
[4]. مقدسی، مطهر بن طاهر، البدء و التاریخ، ج 4، ص 121، بور سعید، مکتبة الثقافة الدینیة، بی‌تا.
[5]. مقریزی، تقی الدین‏، امتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع‏، تحقیق، نمیسی، محمد عبد الحمید، ج 3، ص 350، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1420ق.
[6]. یعقوبی، احمد بن أبی یعقوب‏، تاریخ الیعقوبی، ج 1، ص 203، بیروت، دار صادر، چاپ اول، بی‌تا.
[7]. ابن اثیر جزری، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج 1، ص 658 - 659، بیروت، دار صادر، 1385ق.
[8]. همان، ص 680.
ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • قضا و قدر الهی را به زبانی ساده و روان توضیح دهید؟
    15804 قضا و قدر 1400/05/12
    «قضا» یعنی حکم، قطع و حتمیت. در نظام آفرینش، ‌موجودات مادی از چندین راه ممکن است به وجود بیایند، به عنوان مثال اگر به خانه‌ی شما از چند کوچه راه باشد، ورود به خانه‌ی شما از چند راه ممکن است. حال اگر از میان چندین ...
  • آداب و احکام قبل و بعد از مردن چیست؟
    265998 احتضار 1392/02/30
    آدابى که در این باره مطرح است، دو بخش دارد؛ بخشى مربوط به قبل از مرگ است که با عنوان «احکام محتضر» از آن یاد مى‌شود و از جمله آنها، این است که باید شخص را در هنگام مردن به پشت بخوابانند به طورى که کف پاهایش به ...
  • این که می گویند خدا فلان بنده اش را به خودش وا گذاشته است، معنایش چیست؟
    22794 تفسیر 1389/11/04
    این یک مفهوم قرآنی است. خداوند متعال در قرآن می فرماید:"نَسُوا اللَّهَ فَنَسِیَهُمْ "؛ خدا را فراموش کردند، و خدا (نیز) آنها را فراموش کرد. این معنایش این است که چون برخی از انسان ها در دنیا خدا را ...
  • آیا حقیقت حضرت علی (ع) ازلی است؟
    16128 دانش، مقام و توانایی های معصومان 1388/02/12
    معنای ازلی بودن این است که موجودی در گذشته، سابقه عدم (نبود) نداشته باشد؛[1] یعنی همیشه وجود داشته است. منظور از حقیقت حضرت علی (ع)، اگر وجود مادی ایشان باشد روشن است که وجود مادی ایشان ازلی نیست ولی اگر منظور از حقیقت، ...
  • آیا روزه بدون خواندن نماز صحیح و قبول است؟
    114384 Laws and Jurisprudence 1390/05/26
    مطابق با آموزه‌های دینی، نماز اولین فعل عبادی در میان اعمال دینی ما است؛ یعنی پس از اصول اعتقادی (اصول دین)، در مرحله عمل (که از آن به فروع دین تعبیر می‌شود)، اولین چیزی که موضوعیت دارد، نماز است که از آن به ستون و عمود دین تعبیر شده ...
  • منظور از فراز «فاقد کل مفقود» در برخی دعاها چیست؟
    5223 حدیث 1397/06/18
    در مورد معنای جمله «وَ فاقِدَ کُلِ‏ مَفْقُود»[1] که در توقیعی از سوی امام زمان(عج) در دعای ماه رجب، وارد شده است، احتمالاتی وجود دارد: 1. واژه «فقدان» از ریشه «فقد» به معنای عدم و نیستی است،[2] و «فَقَدَهُ»؛ یعنی‌ ...
  • آیا زبان عربی بر باقی زبان‌ها برتری دارد؟
    14381 علوم قرآنی 1392/01/14
    در ابتدا باید به این نکته توجه داشت، که الزامی نیست تا وحی الهی با کامل‌ترین زبان نازل شود، همان‌گونه که شاهدیم برخی از کتاب‌های آسمانی با زبانی غیر از زبان عربی نازل شده‌اند. از سوی دیگر بررسی دقیق ساختار یک زبان و مقایسه آن با دیگر ...
  • آیا فروشنده و راهنمایی کننده روش مصرف قرص "سقط جنین" مباشر سقط محسوب می‌گردد؟ این گناه حق الناس دارد؟
    11771 سقط جنین 1393/02/22
    مباشر سقط به کسی گفته می‌شود که عمل سقط را انجام می‌دهد مانند زنی که قرص می‌خورد یا کسی که آمپول تزریق می‌کند، اما فروشنده قرص یا آموزش دهنده سقط، مباشر محسوب نمی‌شود. ولى به هر حال فروش این‌گونه محصولات و یا راهنمایى (در حدى که مصداق کمک ...
  • خلاصه‌ای از زندگی ام سلمه همسر پیامبر اسلام(ص) را بیان کنید؟
    10795 تاريخ بزرگان 1399/09/05
    نام و نسب ام سلمهام سلمه، کنیه‌ی یکی از امهات المؤمنین از همسران گرامی پیامبر اسلام(ص) است که نامش قبل از اسلام، هند، یا رمله بود.[1] پدرش سهیل[2] و یا حذیفه با کنیه‌ی ابی‌مغیره، ملقب به زاد الرکب،[3] ...
  • چه قیام‌ها و شورش‌هایی در زمان امامت امام هادی(ع) اتفاق افتاد؟
    8615 تاریخ 1393/10/18
    در دوران امامت امام هادی(ع) که با حکومت چندین خلیفه عباسی همزمان بود، برخوردهای اعتقادی، مناقشه‌های علمی، تبعیض‌های قومی، فشارهای اقتصادی و سیاسی؛ جنبش‌های مختلفی را با انگیزه‌های دینی یا غیر دینی برانگیخت که برخی از آنها مانند حرکت کولی‌ها را نمی‌توان به هیچ وجه، قیامی اسلامی دانست، ...

پربازدیدترین ها