جستجوی پیشرفته
بازدید
12323
آخرین بروزرسانی: 1399/05/26
خلاصه پرسش
آیا ساختن خانه‌های بلند - مانند آپارتمان - در روایات مورد نکوهش قرار گرفته و توصیه‌ شده تا خانه‌های خود را با ارتفاع کم و به سبک ویلایی بسازیم؟!
پرسش
آیا در روایات از ساختن خانه با ارتفاع بالا که موجب مشرف شدن بر خانه‌های همسایگان و جلوگیری از ورود نسیم و باد به خانه‌های آنها شود، نهی شده است؟ و آیا پیامبر(ص) از مردی انصاری که ساختمان بلند و مرتفعی ساخته بود، رو برگرداند؟
پاسخ اجمالی

بر اساس سفارش بزرگان دین باید از هرگونه آزار و اذیتی نسبت به همسایگان خودداری شود و در همین راستا نیز توصیه شده  تا جایی که ممکن است از ساختن ساختمان‌های بلندمرتبه که همسایگان را آزار می‌دهد، دوری شود:

  1. رسول گرامی اسلام(ص) در مورد حقوق همسایه بر همسایه فرمود: «... ساختمان خانه‌ی خود را از خانه‌ی همسایه چندان بلندتر نسازید که مانع از وزش نسیم گردد، مگر با اجازه او ...».[1]
  2. روزى پیامبر(ص) از گذرگاهى می‌گذشت، چشمانشان به قبه و بارگاهى افتاد. پرسید: این چیست؟ همراهان گفتند متعلق به یکى از انصار است، حضرت کمى توقف کرد تا صاحب‌ آن خانه سر رسید و سلام کرد، پیامبر(ص) صورتش را از او برگرداند. مرد انصارى این مطلب را با دوستانش در میان گذاشت و گفت: به خدا سوگند گمان می‌کنم که پیامبر خدا نسبت به من دلگیر است و نمی‌‏دانم درباره من چه اتفاقى افتاده و من چه اشتباهی کرده‏‌ام؟! آنان گفتند: پیامبر(ص) ساختمان مجلل شما را دید و ناراحت شد. مرد انصارى رفت و آن قبه و بارگاه را با خاک یکسان کرد، یک روز پیامبر(ص) آمد و آن ساختمان ‌را ندید و فرمود: ساختمانی که این‌جا بود چه شد؟ جریان را عرض کردند و ایشان فرمود: هر بنایى در روز قیامت دامنگیر صاحبش خواهد شد، مگر آن مقدار که انسان از آن ناگزیر است.[2]

هم‌چنین در روایات دیگری از ائمه(ع) وارد شده است که آن‌ حضرات توصیه فرمودند که ارتفاع سقف خانه‌ها بیش از هفت و یا هشت ذراع (حدود 3.5 تا 4 متر) نباشد. البته این روایات شامل تمام خانه‌‌ها می‌شود، چه موجب اذیت و آزار همسایگان شود و یا موجب اذیت آنان نشود:

  1. امام باقر(ع) فرمود: سقف خانه‏هاى خود را تا ارتفاع هفت ذراع قرار دهید ...».[3]
  2. مردى نزد امام صادق‌(ع) شکایت کرد که اهل زمین به خانواده‌اش آزار می‌رسانند. امام فرمود: بلندى سقف خانه‏‌ات چه مقدار است؟ گفت: ده زراع. امام(ع) فرمود: دور تا دور خانه را با فاصله‌ی هشت ذراع آیة الکرسى بنویس؛ زیرا هر خانه که بلندیش از هشت ذراع بیشتر باشد، جن وارد آن می‌شود و در آن زندگی می‌‌کند.[4] (البته شاید مراد از جن در این روایت، هر موجود نادیدنی توسط چشم غیر مسلح – مانند میکروب‌ها و ... – بوده و لزوماً تنها به معنای اجنه‌ای نباشد که مخلوقی در مقابل انسان هستند).

از توصیه‌های فراوان در ارتباط به آزار نرساندن به همسایگان و نیز روایات بالا می‌توان نتیجه گرفت که اسلام با ساختن خانه‌‌ای که موجب اذیت و آزار همسایگان می‌شود، و یا ساختمان‌‌هاى بسیار مجللی که توأم با اسراف و زیاده‌‌روى بوده و انسان‌ها را به غفلت می‌اندازد، مخالف است و به مسلمانان اجازه نمی‌دهد، مانند مستکبران مغرور – به ویژه در محیط‌هایى که معمولاً محرومان و افراد بی‌مسکن فراوان هستند - اقدام به ساختن چنین ساختمان‌‌هایى کنند.[5]

البته امروزه با توجه به افزایش جمعیت و کمبود زمین برای ساخت و ساز، گاه ضرورت اقتضاء می‌کند که از آپارتمان‌های چند طبقه استفاده شود. با این وجود در همین ساختمان‌ها نیز بهتر آن است خانه‌ها به گونه‌ای ساخته شود تا موجب اذیت و آزار همسایگان نشود.[6] و این شامل هر نوع اذیتی است و اینکه در روایات، جلوگیری از وزش باد مطرح شده، تنها به عنوان یک مصداق است که شاید با وسیله‌های تهویه امروزی قابل جبران باشد، اما آزارهای جدید دیگری – مانند پارک ماشین در محوطه قانونی همسایگان، صدای بلند وسایل صوتی و تصویری و ... - به وجود آمده که یک انسان متدین باید از آنها و هرگونه آزار دیگری نسبت به همسایگان خودداری کند.


[1]. فتال نیشابوری، محمد بن احمد، روضة الواعظین و بصیرة المتعظین، ج 2، ص 389، قم، رضی، چاپ اول، 1375ش.

[2]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج 7، ص 310، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.

[3]. برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، محقق، مصحح، محدث، جلال الدین،‏ ج 2، ص 609، قم، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1371ق.

[4]. همان، ص 609- 610.

[5]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 15، ص 294، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش.

[6]. «انسان مؤمن و همسایه مردم‌آزار»، 55190؛ «صبر و تحمل در برابر اذیت و آزار همسایه»، 39020؛ «جویا شدن از احوال همسایه»، 55195.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    787117 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    753120 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    675266 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    656400 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    647155 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    597074 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    579519 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    563824 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    563386 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    557982 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...