جستجوی پیشرفته
بازدید
2756
تاریخ بروزرسانی 1389/04/31
کد سایت fa8966 کد بایگانی 8773 نمایه صلات در قرآن کریم
طبقه بندی موضوعی تفسیر|نماز
خلاصه پرسش
مراد از مفهوم صلات که در قرآن کریم فراوان آمده است، چیست؟
پرسش
مراد از مفهوم صلات که در قرآن کریم فراوان آمده است، چیست؟ صلات مؤمنان چگونه باید باشد و صلات خدا و ملائکه به چه معنا است؟
پاسخ اجمالی

کلمه صلات در معانی متعددی از جمله؛ عبادت خاصه مسلمانان، عبادت گاه و دعا استعمال شده است. دلیل این تعدد، وضعی بوده که از خداوند یا مسلمان برای واژه صلات واقع شده است.

با توجه به آیات مندرج در قرآن، اگر صلات و صلوات در مورد خداوند متعال به کار رود به معنای فرستادن رحمت است، نه به معنای نماز خواندن و نه به معنای دعا کردن پروردگار برای شخصی که مورد خطاب او قرار گرفته است و اگر در مورد فرشتگان و مؤمنان به کار رود به معنای طلب رحمت و دعا است.

پاسخ تفصیلی

در قرآن کریم از صلات و مشتقات آن بسیار استفاده شده و هر یک در معنایی به کار رفته است. این معانی عبارت اند از:

1. عبادت خاصه مسلمانان: این معنا از صلات که بعد از ظهور اسلام برای این لفظ مورد استفاده قرار گرفت، اکثر استعمالات صلات در قرآن را تشکیل می دهد؛ مانند:

- "الَّذینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَ یُقیمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُونَ".[1]

- "وَ أَقِیمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّکاةَ وَ ارْکَعُوا مَعَ الرَّاکِعِینَ".[2]

- "وَ إِذا نادَیْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ اتَّخَذُوها هُزُواً وَ لَعِباً ذلِکَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا یَعْقِلُونَ".[3]

2. عبادت گاه: در آیه 40 از سوره حج خداوند از کلمه صلات در معنای عبادت گاه استفاده کرده است: "الَّذینَ أُخْرِجُوا مِنْ دِیارِهِمْ بِغَیْرِ حَقٍّ إِلاَّ أَنْ یَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ وَ لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوامِعُ وَ بِیَعٌ وَ صَلَواتٌ وَ مَساجِدُ یُذْکَرُ فیهَا اسْمُ اللَّهِ کَثیراً وَ لَیَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِیٌّ عَزیزٌ".[4]

3. دعا: در قرآن کریم آیاتی وجود دارد که می توان از آنها به روشنی دریافت که ریشه صلات به معنای دعا است.

- "خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَکِّیهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَیْهِمْ إِنَّ صَلاتَکَ سَکَنٌ لَهُمْ وَ اللَّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ".[5]

- "ُوَ الَّذِی یُصَلِّی عَلَیْکُمْ وَ مَلائِکَتُهُ لِیُخْرِجَکُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ کانَ بِالْمُؤْمِنِینَ رَحِیماً".[6]

- "إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِیِّ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِیماً".[7]

این معنا در واقع همان توجّه و انعطاف است، که با اختلاف نسبت متعلق آن، متفاوت می شود. لذا گفته‏اند: معنای صلات خدا رحمت، ملائکه استغفار و مردم دعا است.[8]

با توجه به آیات سابق روشن می شود صلات و صلوات اگر برای خداوند متعال به کار رود به معنای فرستادن رحمت است، نه به معنای نماز خواندن و نه به معنای دعا کردن پروردگار برای شخصی که مورد خطاب او قرار گرفته است، اما هر گاه به فرشتگان و مؤمنان منسوب گردد، به معنای طلب رحمت و دعا است.

4. گفتنی است معانی دیگری نیز برای این واژه ذکر شده است که به بحث ما مربوط نیست. [9]

در پایان تذکر این نکته مناسب به نظر می رسد که کلمه صلات در اصل لغت به معناى دعا بوده و شارع مقدس آن را در مصداق خاصى از دعا یعنى در نماز استعمال کرد. این استعمال آن قدر شایع شد که هر جا کلمه صلات شنیده مى‏شد معناى نماز به ذهن مى‏رسید، نه معناى دعا، در حالی که همین معنای دعا همچنان برای صلات کاربرد داشت، لذا کلمه صلات در اکثر موارد در همین عبادت مسلمانان استفاده می شود و ریشه آن از نظر لغوی در معنای دعا مورد استفاده است.



[1] البقرة، 3، "(پرهیزکاران) آنها هستند که به غیب (آنچه از حس پوشیده و پنهان است) ایمان مى‏آورند، و نماز را بر پا مى‏دارند و از تمام نعمتها و مواهبى که به آنها روزى داده‏ایم انفاق مى‏کنند".

[2] بقره، 41، و نماز را بپا دارید و زکات را ادا کنید، و همراه رکوع کنندگان رکوع نمائید (و نماز را با جماعت بگذارید).

[3] مائده، 58، "آنها هنگامى که (اذان مى‏گوئید و مردم را) به نماز مى‏خوانید آن را به مسخره و بازى مى‏گیرند، این بخاطر آن است که آنها جمعى هستند که درک نمى‏کنند".

[4] حج، 40، "اگر خداوند به وسیله بعضى از بندگان خود، بعض دیگر را دفع نکند، صومعه‏ها و کلیساها و معابد یهود و مساجد مسلمین ویران مى‏گرد".

[5] توبه،103، "از اموال آنها صدقه‏اى (زکات) بگیر تا به وسیله آن آنها را پاک سازى و پرورش دهى، و به آنها (هنگام گرفتن زکات) دعا کن که دعاى تو مایه آرامش آنها است و خداوند شنوا و دانا است".

[6] احزاب، 43، "او کسى است که بر شما درود و رحمت مى‏فرستد و فرشتگان او (نیز براى شما تقاضاى رحمت مى‏کنند) تا شما را از ظلمات (جهل و شرک و گناه) به سوى نور (ایمان و علم و تقوى) رهنمون گردد، او نسبت به مؤمنان مهربان است".

[7] احزاب، 56، "خداوند و فرشتگانش بر پیامبر درود مى‏فرستند، اى کسانى که ایمان آورده‏اید بر او درود فرستید و سلام گوئید و تسلیم فرمانش باشید".

[8] المیزان ذیل آیه 43 سوره احزاب.

[9] نک، قاموس قرآن، ج ‏4، ص147 – 150.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • آیا خمس پولی که از راه حرام کسب شده و صاحبش نیز معلوم نیست، باید پرداخت شود؟
    1430 حقوق و احکام 1391/07/17
    پولی که از راه حرام کسب شده، در مالکیت شخص کسب کننده نیست و باید به مالک یا مالکان آن باز گردد و اگر چنین چیزی امکان ندارد، در حکم مال مجهول المالک است و خمس ندارد، بلکه باید تمام آن پول در اختیار یک مجتهد جامع الشرایط قرار گیرد ...
  • قاعده «الجمع مهما امکن اولی من الطرح» چیست؟ و در چه مواردی کاربرد دارد؟
    527 مبانی فقهی و اصولی 1393/04/14
    «الجمع مهما امکن‏ اولى من الطّرح»‏[1] یک قاعده اصولی است. معناى این قاعده این است؛ تا زمانی ‏که بین دلالت دو دلیل امکان جمع عرفى باشد، لازم است آن جمع صورت گیرد؛ یعنی اگر میان دو روایت، در نگاه اولیه تعارض و تفاوت‌هایی مشاهده شود، اگر بتوانیم بین آنها جمعی ...
  • مرد چگونه می تواند به دادگاه ثابت کند، همسرش از او تمکین خاص و عام نمی کند؟
    10875 حقوق و احکام 1389/09/18
    کاربر محترم؛ می دانیم که شارع مقدس، مقرراتی را پیرامون کیفیت روابط حقوقی میان افراد وضع کرده و هر یک از معتقدان به مکتب اسلام، باید خود را موظف به رعایت آن بدانند و منتظر دخالت محاکم در این زمینه نباشند. در همین راستا، تمکینی که به عنوان پیش شرطی برای نفقه ...
  • قیامت یعنی چه؟
    4644 کلام قدیم 1386/11/04
    قیامت یعنی‌ برخاستن‌ انسان‌ از خاک‌ و حضور در عالم‌ پس‌ از مرگ‌.نام های قیامت عبارتند از: الواقعة، الراجفة، الطامة، الصاخة، الحاقة، یوم الفصل، یوم الندم، یوم النشور، یوم الحق، یوم المسألة، یوم الفراق، یوم الحساب، یوم الحکم، یوم العذاب، یوم المحاسبة و یوم التلاق و یوم الحسرة ...از جمع ...
  • آیا گوش کردن به سخنرانی در روز جمعه ثواب دارد؟
    1834 حقوق و احکام 1391/03/13
    یاد گرفتن واجبات دینی بر مسلمانان واجب است،[1] لذا گوش کردن به سخنرانی هایی که در آن شنونده، مسائل واجب یا معارف اسلامی را فرا می گیرد، ثواب دارد. پیامبر اکرم(ص) در بارۀ یادگیری معارف دینی و حلال و حرام الاهی چنین می فرماید: «یادگیرى‏ علم و دانش اگر براى ...
  • اگر شاهد قتلی باشیم، آیا گواهی دادن به قتل واجب است؟
    752 حدود، قصاص و دیات 1392/08/07
    خداوند در قرآن می‌فرماید: و شهادت را کتمان نکنید! و هر کس آن‌را کتمان کند، قلبش گناه‌کار است. و خداوند، به آنچه انجام مى‌‏دهید، دانا است.[1] از پیامبر اسلام(ص) نقل شده است: «پیامبر (ص) از کتمان شهادت نهى کرده و فرمود: هر کس شهادت را کتمان کند، خداوند گوشت او را ...
  • آیا رکوع به عنوان یک عمل عبادی مستقلّ و خارج از نماز، وجود دارد؟
    1815 تفسیر 1391/01/23
    از مجموع آیات قرآن کریم چنین به دست می آید که مراد از رکوع و سجود در آیات مورد پرسش، نماز باشد از باب نام گذاری کل به اسم جزء؛ یعنی چون رکوع و سجود، از ارکان و اجزای مهم نماز است؛ بدین سبب رکوع ذکر شده و از ...
  • آیا چرک و جرمی که زیر ناخن است، برای وضو اشکال دارد؟
    1740 موانع رسیدن آب 1392/04/30
    در وضو، اگر مانعی برای رسیدن آب به ظاهر اعضا باشد، باید بر طرف شود، اما زیر ناخن‌ها جزو ظاهر اعضا نیست و وجود جرم در زیر آن برای وضو اشکالی ندارد. لذا فقها در این‌باره می‌گویند: اگر زیر ناخن چرک [و جرم] باشد، وضو اشکال ندارد، ولى اگر ناخن را ...
  • در تصادفی که پدرم راننده و مقصر بود مادرم فوت کرد. دیه‌ای که بیمه خواهد داد به چه کسانی می‌رسد؟
    1200 ارث 1392/09/28
    در فرض سؤال، نظر اکثر مراجع تقلید آن است که دیه مذکور، طبق قانون ارث به تمام ورثه می‌رسد. البته برخی از فقها[1] می‌گویند در این فرض، پدر ارث نخواهد برد. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[2] حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی): در فرض سؤال طبق قانون ...
  • چرا باید سهم امام (ع) را به مجتهد جامع الشرایط داد؟
    3235 حقوق و احکام 1389/03/31
    با توجه به این که فقهای جامع الشرایط نواب عام امام زمان (عج) در زمان غیبت هستند، و برای تعطیل نشدن احکام و از بین نرفتن سهم امام (ع) و ...، آنها اجازه دارند که سهم امام (ع) از خمس را در راهی که تشخیص می دهند درست و مورد ...

پربازدیدترین‌ها

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5607  نفر