جستجوی پیشرفته
بازدید
3788
آخرین بروزرسانی: 1399/05/14
خلاصه پرسش
امام علی(ع) خطاب به یکی از کارگزارانش می‌فرماید که اگر تو گناه و اشتباهی کردی، به پای من نیز نوشته خواهد شد و می‌دانیم برخی از آنان مرتکب گناهانی نیز شده‌اند. پس آیا مقام عصمت حضرتشان خدشه‌دار شد؟!
پرسش
سلام؛ امام علی(ع) در نامه‌ی 18 نهج البلاغه خطاب به حاکم بصره میفرماید: «... فیما جرى على لسانک و یدک من خیر و شر فإنا شریکان فی ذلک». بر اساس این نامه‌ی امام(ع)، آیا کسانی را که آن‌حضرت برای استانداری یا مسئولیتی منصوب می‌کرد و آنها خرابکاری می‌کردند و خیانت در امانت می‌کردند، آیا امام با آنها در کارشان شریک بود؟!
پاسخ اجمالی

ابن عباس کارگزار امام علی(ع) در منطقه‌ی بصره بود. امام در نامه‌ای به او می‌نویسد به من خبر رسید که با بنی تمیم برخوردی خشونت‌آمیز داشتی، مواظب رفتارت باش؛ چرا که من با تو در گفتارها و کردارهای پسندیده و ناپسندت شریک خواهم بود و کاری کن که همچنان به تو خوش‌گمان باشم و نظرم نسبت به تو تغییر نکند.[1]

در همین راستا چون در عبارت پیشین، امام علی(ع) ابن عباس را امر به تدبر و تفکر در گفتار و کردار کرد، جمله‌ی اخیر برای تبیین دلیل آن سخن قبلی بود و معنایش آن است که چون والی و کارگزار سبب قریب بوده و امام سبب بعید، هر دو در سببیت شریک هستند؛ از این‌رو والی، هر کار نیک یا عمل زشتى را که انجام دهد، امام هم در آن شریک خواهد بود.

لازم به ذکر است که امام علی(ع) هنگام برگزیدن ابن عباس به نمایندگى خود، او را براى این کار شایسته و لایق می‌‏دانست، و در این‌جا به او خاطر نشان می‌‏سازد که همان حالت را حفظ کند و پیوسته شایستگى خود را که مورد حسن ظن امام بوده است با خود داشته باشد، و باید توجه داشت که این امر امام دلیل بر آن نیست که ابن عباس در کارهایش عملى بر خلاف فرمان وى انجام داد و باعث تغییر حسن نظر او، در باره خود شد، بلکه فقط به این منظور است که در آینده تغییر روش ندهد.[2]

به عبارت دیگر، معنای این عبارت امام(ع) آن نیست که اگر خیانتی از سوی یک کارگزار انجام شد، امام(ع) نیز بدون آن‌که تقصیری داشته باشد در آن گناه و خیانت شریک است و به همین دلیل، مقام عصمت او خدشه‌دار می‌شود، بلکه معنای عرفی این عبارت آن است که مردم بدی‌ها و خوبی‌ها را هم از چشم تو می‌بینند و هم از چشم من که تو را به این برگزیدم، پس تلاش کن تا نام نیکی از خود برجا گذاری تا هم از خودت و هم از من همواره به نیکی نام برده شود.[3]

 

 


[1]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صبحی صالح، ص 376، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.

[2]. بحرانی، این میثم، شرح نهج البلاغه، مترجمان، محمدی مقدم، قربانعلی و دیگران، ج 7، ص 110، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، چاپ اول، 1385ش.

[3]. « شرایط حاکم اسلامی از نگاه پیامبر اسلام(ص)»، 103596؛ «علت نصب و عزل برخی از حاکمان توسط امام علی(ع)»، 55530.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • چرا باید نماز را به زبان عربی بخوانیم؟
    89600 نماز 1385/11/24
    برای روشن شدن پاسخ، ابتدا باید منظور از سؤال روشن شود، اگر منظور این است که به جای عربی زبان دیگری جایگزین شود، این سؤال برای افراد بی‌گانۀ از آن زبان نیز مطرح است! و اگر منظور این است که چرا باید نماز را فقط به زبان عربی ...
  • آیا در کتب اربعه شیعی، حدیثی در ارتباط با حفظ قرآن وجود دارد؟!
    17262 حدیث 1394/07/21
    در نزد شیعه، چهار کتاب اصلی وجود دارد که به آنها کتب اربعه گفته می‌شود. این چهار کتاب، سه مؤلف دارد؛ یعنی دو کتاب از این چهار کتاب، توسط یک نفر جمع‌‌آوری شده است. با توجه به این‌که سه کتاب از این چهار کتاب بیشتر شامل روایات فقهی ...
  • آیا در میان اندیشمندان دینی نوعی فردوسی ستیزی وجود دارد؟
    7927 نقش اندیشمندان دینی 1393/01/20
    در مورد شاعران مسلمانی که در ادبیات فارسی نقش چشمگیری داشته‌­اند، نه باید راه افراط را پیموده و نه از سر تفریط قدم برداشت. در این زمینه، نمایه «مولوی اعتقادات و انتقادات»، سؤال 6419 مطالعه شود. فردوسی نیز استثنایی از این کلیت نیست. واضح است که او ...
  • هرمنوتیک چیست و چه ارتباطی با نسبی گرایی دارد؟
    67924 هرمنوتیک 1387/02/14
    واژه هرمنوتیک داراى دو اصطلاح است:أ- اصطلاح عام: در این اصطلاح، این واژه هر گونه تحقیقى را که در باره تفسیر متن صورت بگیرد، شامل می‌‏شود، از این رو هرمنوتیک، تمام نحله‌‏ها را در این زمینه در بر می‌گیرد و ...
  • اگر به نذر عمل نشود، وظیفه‌ چیست؟
    31325 عهد، نذر و سوگند 1395/09/15
    چنانچه نذر مذکور، مطلق بوده و زمانی برای آن تعیین نشده‌ است، به نحوی که اگر الان آن‌را انجام دهد، مخالفت با نذر به شمار نمی‌آید، باید طبق نذر عمل کند و چیز دیگری بر عهده وی نیست. اما اگر نذر، زمان خاصی داشته و از روی عمد ...
  • چرا در آیه «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ» و نیز سه آیه بعد از آن، کلماتی که با «نفس» مرتبطند، تماماً مؤنث‌اند؟
    23043 صرف و نحو 1394/04/23
    «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ؛ ارْجِعی‏ إِلى‏ رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً؛ فَادْخُلی‏ فی‏ عِبادی‏؛وَ ادْخُلی‏ جَنَّتی‏».[1] همانگونه که در پرسش مطرح شد، تمام کلمات مرتبط با واژگان «نفس»، کلماتی مؤنث‌اند. «أیتها»، «المطمئنة»، «ارجعی»، «ربّکِ»، «راضیة»، «مرضیة»، «فادخلی» و «ادخلی». دلیل برخورد با واژه‌هایی چون «نفس» به ...
  • برادران حضرت یوسف(ع) دچار چه نوع ضعف‌هاى اخلاقى بودند؟
    21034 تفسیر 1392/07/16
    از مهم‌ترین رذایل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف(ع) حسادت، تکبّر، تهمت و دروغ آنان بود. منشأ این رذائل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف، نقصان شخصیتی آنها بود و آنان برای توجیه رفتار ناشایستشان به فرافکنی پرداخته و پدر را مقصّر می‌شمارند. برادران یوسف بجای این‌که دلیل محبت بیشتر ...
  • چرا در آیه وضو، «مرافق» به صورت جمع آمده، اما «کعبین» به صورت تثنیه است؟
    25239 تفسیر 1392/10/23
    آیه وضو که بیان کننده کیفیت وضو ساختن است، در آیه ششم سوره مائده آمده است که در آن خداوند می‌فرماید: «اى کسانى که ایمان آورده‌‌اید! هنگامى که به نماز می‌‌ایستید، صورت و دست‌‌ها را تا آرنج‌‌ها بشویید! و سر و پاها را تا مفصل‌‌ها [برآمدگى پشت پا] ...
  • حکم مایع لزجی که گاهی در خواب از شخص خارج می گردد چیست؟
    20076 Laws and Jurisprudence 1388/08/07
    در خصوص حکم خود ارضایی و راه های نجات از آن می توانید به نمایه های: استمنا و راه نجات از آن سؤال شماره 326 (سایت: 1887)، راه نجات از استمناء سؤال شماره 1028 (سایت: 1083)،
  • زندگی‌نامه‌ی برید بن معاویه عجلی را بیان نمایید.
    2771 تاريخ بزرگان 1399/09/12
    برید بن معاویه عجلی،[1] عربی،[2] از اصحاب امام باقر(ع)[3] و امام صادق‌(ع)[4] است. کنیه وی اباالقاسم بود[5] و به همراه زرارة بن اعین، معروف ابن خربوذ مکی، ابوبصیر اسدی، فضیل بن یسار و محمد بن مسلم ...

پربازدیدترین ها