در آموزه‌ها و تعالیم اسلامی، خدمت به مردم، جایگاه ویژه‌ای دارد. روایات فراوانی در این زمینه در متون روایی و حدیثی آمده است که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

1. پیامبر اسلام(ص): دو ویژگی است که در میان کارهای نیک از آن بالاتر وجود ندارد: ایمان به خدا و سود رساندن به بندگان خدا.[1]

همان‌گونه که مشاهده می‌کنیم، پیامبر(ص) انجام خدمات عمومی را هم‌طراز با ایمان به خدا اعلام کرده است.

2. هم‌طرازی یادشده را می‌توان در سخن دیگری از حضرتشان دید که فرمود: بعد از ایمان به خدای عز و جل، بالاترین درجه‌ی خردمندی آن است که روابط دوستانه‌ای با عموم مردم برقرار کنی و خیرت به همه افراد برسد، چه نیکوکار باشند و چه بدکار![2]
3. امام علی(ع) فرمود: خدای متعال بندگانی دارد که به آنها نعمت‌های ویژه‌ای می‌دهد تا به بندگان خدا سودی برسانند؛ پس تا زمانی که دستشان به بخشش باز است، آن نعمت‌ها در اختیارشان خواهد بود؛ اما اگر در ادامه بخل ورزند، آن نعمت‌ها را از آنان می‌گیرد و در اختیار افراد دیگری قرار می‌دهد.[3]
4. آن‌‌حضرت خطاب به جابر فرمود: ای جابر! هر کس بیشتر از نعمت‌های خدا برخوردار باشد، درخواست‌های عموم مردم از او نیز بیشتر خواهد شد! پس آن‌که حق خدا در ثروتش را بپردازد، زمینه‌ی ادامه‌ی نعمت خداوند را فراهم کرده است؛ اما اگر حق خدا را نپردازد، زمینه‌ی کاهش و نابودی نعمت‌ها را ایجاد خواهد کرد.[4]
5. امام سجاد(ع) در بخشی از مناجاتش با خدا، توفیق خدمت به مردم را خواستار می‌شود:

«... وَ أَجْرِ لِلنّاسِ عَلَى یَدِیَ الْخَیْرَ وَ لَا تَمْحَقْهُ بِالْمَنّ»؛[5] خدایا! با دستانم به مردم خیر برسان، و کاری کن که با منت‌گذاری، پاداش این خدمتم را از بین نبری!

6. از رسول خدا(ص) پرسیدند: خدای متعال چه گروهی از مردم را بیشتر دوست دارد؟ فرمود: آنانی که بیشترین سود را به عموم مردم برسانند.[6]
7. امام صادق‌(ع) گره‌‌گشایی از کار یک مؤمن را دارای فضیلتی بیش از ده طواف خانه خدا می‌داند.^[7]

با توجه به این روایت، اگر در یک خدمت عمومی، از کار صدها و هزاران نفر گره‌گشایی شود، تصور کنید که چه پاداشی را به دنبال خواهد داشت!

8. راوی از امام صادق(ع) شنید که فرمود: مؤمنان، خدمت‌گزار یکدیگرند. پرسید: چگونه؟ فرمود: چون به یکدیگر سود می‌رسانند.[8]
9. امام صادق(ع) به نقل از رسول خدا(ص): هر کس صبح کند و نگران حال مسلمانان نباشد، مسلمان نیست.[9]
10. امام علی(ع): هر کس کارهای خیر انجام دهد در قلب مردم جا خواهد گرفت.[10]
11. امام علی(ع): آن‌که نیکوکاری‌اش شامل عموم مردم شود، عاقبت به خیر شده و مسیرها برایش هموار می‌شود.[11]

[1]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 74، ص 173، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.

[2]. على بن موسى، امام هشتم(ع)‏، صحیفة الإمام الرضا(ع)، ص 52، مشهد، کنگره جهانى امام رضا(ع)‏، چاپ اول،  1406ق.‏

[3]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صبحی صالح، ص 551، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.

[4]. همان، ص 541.

[5]. علی بن الحسین(ع)‏، الصحیفة السجادیة، ص 92، قم، دفتر نشر الهادی‏، چاپ اول، 1376ش.

[6]. بحار الانوار، ج 74، ص 137.

[7]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 2، ص 194، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[8]. همان، ص 167.

[9]. کافی، ج ‏2، ص 163.

[10]. تمیمی آمدی، عبد الواحد بن محمد، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، محقق، مصحح، درایتی، مصطفی، ص 449، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اول، 1366ش.

[11]. تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص 386.