قرآن کریم در آیه 13 سوره سبأ به بخشى از کارهاى مهمی که جنّیان برای حضرت سلیمان(ع) انجام می‌‌دادند اشاره کرده، و می‌‌فرماید: «یعْمَلُونَ لَهُ مٰا یَشٰاءُ مِنْ مَحٰارِیبَ وَ تَمٰاثِیلَ وَ جِفٰانٍ کَالْجَوٰابِ وَ قُدُورٍ رٰاسِیٰاتٍ‌...»؛

سلیمان هرچه را که می‌خواست جنیان برایش می‌ساختند، از محراب‌ها گرفته تا مجسمه‌ها، و از ظروف بزرگی مانند حوضچه تا دیگ‌‌هاى بزرگ ثابت!

در عبارت «قدور راسیات»، واژه «قُدور» جمع «قِدْر»، به معناى دیگ طعام است.

راغب اصفهانی در مفردات می‌گوید: «اَلْقِدْرُ: اسم لِما یطبخ فیه اللّحم»؛[1] قِدْر (به کسر قاف و سکون دال) اسم ظرفى است که در آن گوشت می‌پزند.

و «راسیات» نیز به معناى ثابت و پابرجا است که قابل نقل و انتقال نیست: «یقال: رَسَا الشیء یَرْسُو: ثبت».[2]

بر این اساس، معنای آیه واضح بوده و به معنای دیگ‌های غذای ثابت و استوار است؛ اما برخی از مفسران، توضیحاتی بیشتر ارائه کرده‌اند که پذیرش یا عدم پذیرش آنها نقش چندانی در معنای آیه ندارد:

1. برخی می‌گویند: منظور از «قُدُورٍ رٰاسِیٰاتٍ‌» در این آیه، دیگ‌هاى بزرگ ثابتی است که جنّیان براى حضرت سلیمان(ع) ساخته بودند و به دلیل بزرگی و سنگینی، قابل جابجایی نبودند. و گفته شد که جای این دیگ‌ها در یمن بود،[3] و هزار نفر از آن غذا می‌خوردند.[4]
2. بعضى دیگر اما می‌گویند: این دیگ‌ها مانند کوهى بزرگ بودند که ارتش سلیمان آن‌را با خودشان حمل می‌کردند و در آنها برای سربازان غذا می‌پختند.[5]
3. نقل سومی هم وجود دارد که بر اساس آن، دیگ‌های اشاره شده در آیه، دو نوع بودند، تعدادی ثابت و غیر قابل حمل، و تعدادی دیگر قابل نقل و انتقال که هنگام حرکت و جابجایی به آنها نیاز داشتند.[6]

به هر حال، «قدور راسیات»، دیگ‌های بسیار بزرگ و غیر متعارفی بودند که انسان‌های آن دوران توانایی ساختن آنها را نداشتند و تنها جنیان بودند که چنین وسائلی را ساخته و در اختیار حضرت سلیمان(ع) قرار دادند.

[1]. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، تحقیق، داودی، صفوان عدنان، ص 660، دمشق، بیروت، دارالقلم‏، الدار الشامیة، چاپ اول، 1412ق.

[2]. همان، ص 354.

[3]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج 8، ص 601، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.

[4]. ‏ابن جوزی، ابوالفرج عبدالرحمن بن علی، زاد المسیر فی علم التفسیر، تحقیق، المهدی‏، عبدالرزاق، ج 3، ص 493، بیروت، دار الکتاب العربی، چاپ اول، 1422ق.

[5]. مجمع البیان، ج 8، ص 601.

[6]. مدرسی، سید محمد تقی، من هدی القرآن، ج 10، ص 437، تهران، دار محبی الحسین، چاپ اول، 1419ق.