جستجوی پیشرفته
بازدید
11322
آخرین بروزرسانی: 1388/04/22
خلاصه پرسش
چرا ادای فرائضی؛ مانند نماز و روزه و حج و ... آثار ملموسی ندارد؟
پرسش
چرا ادای فرائضی؛ مانند نماز و روزه و حج و ... آثار ملموسی ندارد؟
پاسخ اجمالی

همه عبادات از جمله؛ نماز، روزه و حج دارای آثار فردی و اجتماعی فراوانی هستند. یکی از برترین آثار نماز، قرب الی الله، نهى از فحشا و منکرات است. روزه نیز دارای اثرات فراوانی است. از جمله؛ صحت جسمی، ایجاد حس همدردی، و ایجاد تقوا. حج نیز به عنوان سفر روحانى و معنوى، اگر با رعایت آداب و شرایط ویژه آن انجام گیرد و علاوه بر اعمال و آداب و مناسک ظاهرى حج، ابعاد باطنى و معنوى آن نیز مورد توجه قرار گیرد، در انسان آثار عمیق و با برکتى به جا مى گذارد که گاه تا آخر عمر در وجود انسان باقى است. آراسته شدن به زیور و صفات بندگى و تحقق یافتن بُعد تسلیم و تعبد در برابر خداوند در وجود انسان و همگام و همراه شدن با پیامبران بزرگ الاهى و اولیاى خاص خداوند و بندگان شایسته او در سرزمین مقدس مکه و مدینه و جایگاه هاى با عظمتى چون عرفات و مشعر و منى و ملبس شدن به لباس سفیدى که یادآور لباس مرگ است، اثرات شگرفی در انسان ایجاد می کند، اما اگر اعمال ما دارای آثار خاص خود نباشد، و تأثیری در رفتار و اخلاق ما نگذارد، باید این نقص را در اعمال و نیات خود جست و جو کرد و در صدد رفع آنها اقدام نمود.

پاسخ تفصیلی

تأثیر اعمال و عبادات در اخلاق و رفتار انسان، بستگى کامل و مستقیم به زمینه هاى روحى و معنوى و انجام عبادت با وجود همه آداب و شرایط دارد. اگر اعمال و عبادات ما تأثیری در اخلاق و رفتار ما ندارد، باید این نقص را در اعمال و نیات خود جست و جو کرد و در صدد رفع آنها اقدام نمود. اما در هر صورت، انجام این فرائض، اثرات متعددی بر شخص و اجتماع دارد که هر انسان منصفی به آن اقرار می کند.

آثار نماز

اگرچه نماز کامل، اثرات شگرفی در روح و شخصیت انسان دارد و هر چه از این نماز دور شویم، اثرات آن کاسته می شود، اما از شما مى پرسم اگر فرد گناه کارى که نیت خالص ندارد، اگر نماز را ترک کند و نماز نخواند، آیا وضع و حال بهترى پیدا مى کند؟ آیا دلش صاف و روشن مى گردد؟ بدون شک نماز در همین فرد آلوده و خطاکار به اندازه خودش داراى اثر است، به گونه اى که اگر این نماز ترک شود، آلودگى و گناه این فرد بیشتر و فراوان تر مى شود؛ یعنى اثر نماز که همان نهى از فحشا و زشتى منکرات [1] است و لو در حد کم و ناچیز در این فرد ظاهر مى گردد و به اندازه خود او را از آلودگى و زشتى بیشتر باز مى دارد. چطور می توان چنین اثرات واضحی را انکار کرد؟!

در روایت آمده است: جوانى از انصار نمازش را با پیامبر (ص) مى خواند، ولى گناه و محرمات را نیز انجام مى داد. جریان را به پیامبر (ص) گفتند. پیامبر (ص) فرمود: بالاخره نمازش روزى او را از بدى و زشتى باز مى دارد. طولى نکشید که دیدند آن جوان توبه کرد و دست از کارهاى بد و زشتش برداشت. [2]

باز از شما مى پرسیم، همین فرد بى نمازى که نیت صاف و دل پاکى دارد، آیا اگر اهل نماز و عبادت و دعا و توسل و مناجات با خداوند بود، آیا دلش پاک تر و صاف تر نمى شد؟ آیا نورانى تر و با صفاتر نمى گشت؟

تاثیر نماز در هر کسى، تابع میزان معرفت و شناخت، اخلاص در نیت، حضور قلب و سایر شرایط و آدابى است که رعایت مى کند و چون این امور در افراد با هم متفاوت است، نمازهاى آنها و آثار آن نمازها نیز مختلف مى باشد، ولى به هر حال هیچ نمازى بدون اثر نبوده هر چند میزان آن آثار کاملا متفاوت است. [3]

آثار روزه

آثار و فواید روحی، جسمی و اجتماعی فراوانی برای روزه شمرده شده است [4] که به برخی از آنان اشاره می شود؛

1. روزه روح انسان را تلطیف و اراده او را قوى و غریزه‏هایش را تعدیل مى‏کند. [5]

 2. روزه براى برقرارى مساوات میان فقیر و غنى است تا مردم با چشیدن طعم گرسنگى، به یاد فقیران و محرومان بیفتند و حق آنان را ادا کنند.

3. روزه اثر بهداشتى و درمانى فراوان دارد و باعث سلامتى و تندرستى جسم مى‏گردد. [6] الکسى سوفورین (دانشمند روسى) روزه‏دارى را طریق درمان بسیارى از بیمارى‏ها- از جمله کم خونى، ضعف روده‏ها، رماتیسم، نقرس، بیمارى‏هاى چشم، مرض قند و بیمارى‏هاى کلیه و کبد- مى‏داند. [7]

4. طبق آمار رسمی، در ماه مبارک رمضان، جرم و جنایت و گناه بسیار کم می شود.

آثار حج:

سفر روحانى و معنوى حج اگر با رعایت آداب و شرایط ویژه آن انجام گیرد و علاوه بر اعمال و آداب و مناسک ظاهرى حج، ابعاد باطنى و معنوى آن نیز مورد توجه قرار گیرد، در انسان آثار عمیق و با برکتى به جا مى گذارد که گاه تا آخر عمر در وجود انسان باقى است. آراسته شدن به زیور و صفات بندگى و تحقق یافتن بعد تسلیم و تعبد در برابر خداوند در وجود انسان و همگام و همراه شدن با پیامبران بزرگ الاهى و اولیاى خاص خداوند و بندگان شایسته او در سرزمین مقدس مکه و مدینه و جایگاه هاى با عظمتى چون عرفات و مشعر و منى و ملبس شدن به لباس سفیدى که یادآور لباس مردن و کوچ کردن است و طواف کردن به دور خانه خدا و کانون توحید و یکتا پرستى و همدلى و همبستگى با بندگانى بى آلایش و مطیع خداوند، همگى زمینه ساز تحولى شگرف و بنیادین در فرد حج گزار است. آثار اجتماعی حج نیز بسیار فراوان است. جمع شدن چند میلیون مسلمان در یک زمان و در مکان خاصی مانند مکه مکرمه، نمادی از اتحاد و قدرت جهان اسلام است.

با تمام آثار و فوایدی که در متون دینی برای عبادات بیان شده، اما اگر اعمال ما دارای آثار خاص خود نباشد، و تأثیری در رفتار و اخلاق فردی و اجتماعی ما نگذارد، باید این نقص را در اعمال و نیات خود جست و جو کرد و در صدد رفع آنها اقدام نمود. بنابر این اگر به عنوان مثال می بینیم که نماز ما را از فحشا و منکرات باز نمی دارد و یا ما را به خدا نزدیک نمی کند، باید توجه داشت که این نماز دارای شرایط و ویژگی های یک نماز کامل نیست و فقط شکل و ظاهر عبادت را دارد، در نتیجه آن آثار را که عبارت از قرب الاهی و دوری از منکرات باشد را ندارد. همین طور است سایر عبادات.



[1] عنکبوت، 49.

[2] ری شهری، محمد، میزان الحکمة، ج 5، ص 371، ح 10254، چاپ دفتر تبلیغات اسلامى، 1362.

[3] برای دیدن دیگر آثار نماز، به سوال 2997 (سایت: 3242) (آثار و معنای نماز) رجوع کنید.

[4] ن. ک: کلینی، اصول کافی، ج 4، ص 62، باب فضل صوم (روزه) و صائم (روزه دار)، دار الکتب الاسلامیة، قم، 1365.

[5] قرآن می فرماید: "روزه بر شما نوشته شده است ...، شاید که متقی شوید. (بقره، 183).

[6] مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 59، ص 267، موسسة الوفا، بیروت، 1404.

[7] با استفاده از نرم افزار پرسمان.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • اجرای قصاص در افغانستان چگونه انجام می شود؟
    15803 Laws and Jurisprudence 1387/04/09
    افغانستان کشوری اسلامی است، قصاص به عنوان یکی از مجازات های اسلامی مورد توجه بوده و با شرایط و معیارهای موجود در فقه حنفی اجرا می شود.براساس قوانین این کشور، تمام احکام قطعی دادگاها لازم الاجرا است؛ مگر احکام مربوط به ...
  • ارتباط میان روح و بدن چگونه است؟
    71134 Islamic Philosophy 1387/11/05
    در مورد رابطه روح و بدن باید گفت بدن مرتبه ای از مراتب نفس و روح است و به همین دلیل در حقیقت، بدن در نفس و روح است نه این که روح در بدن موجود باشد؛ زیرا براساس حکمت متعالیه نفس به دلیل جامعیت و قوت وجودی دارای مراتبی ...
  • حقیقت گناه چیست؟ و چه اثرى بر روح و روان انسان دارد؟
    58760 گناه 1386/03/23
    پرسش مطرح شده در چهار بخش قابل بررسی است:حقیقت گناه: گناه که در عربى به آن «اثم» و «عصیان» گفته مى‏شود، به معناى سرپیچى از امر مولا و خطا و لغزش است. انسان گناه کار به جاى اطاعت از عقل، از شهوت و غضب پیروی مى‏کند، ...
  • پیشینه نگارش مقتل‌نویسی شهدای کربلا از چه زمانی آغاز شد؟
    8103 تاریخ 1392/11/20
    تک‌نگاری حادثه‌ها، یک گونه از نوشته‌های تاریخی است که مسلمانان در قرون نخستین برای ثبت وقایع مهم از آن بهره جسته‌اند. چنین نوشته‌هایی اغلب پیرامون روزهای پُر حادثه‌ای است که سرنوشت تاریخی مسلمانان را دچار تحوّل می‌کند.[1] یکی از تلاش‌های جدّی مورّخان در تدوین ...
  • آیا رفتاری که قبعثری در مقابل تهدید حجاج بن یوسف انجام داد، می‌تواند الگویی باشد که سخن دیگران را حمل بر صحّت کنیم؟
    4541 تاريخ بزرگان 1397/08/01
    ابتدا باید گفت؛ «حمل به صحّت» و «بازی با کلمات برای نجات خود» دو موضوع جدا از هم می‌باشند و آنچه در داستان قبعثری آمده از نوع دوم است. با ذکر این نکته به گزارش این داستان می‌پردازیم. حجّاج بن یوسف ثقفی[1] قبعثری و ...
  • ازدواج شغار، از دیدگاه اسلام چه حکمی دارد؟
    15099 ازدواج 1392/04/13
    در عصر جاهلیت به واسطۀ این که حرمتى براى زن قائل نبودند مهریه را که حق مسلّم زن بود اولیاى او مى‌گرفتند و حتى در پاره‌اى از موارد مهریۀ یک زن را ازدواج زن دیگرى قرار مى‌دادند - مثلاً برادرى خواهر خود را به ازدواج شخصى در ...
  • از چه راه‌هایی چشم‌زخم دفع می‌شود؟
    151954 تفسیر 1386/08/13
    چشم‌زخم از تأثیرات نفسانی است که دلیلی بر نفی آن وجود ندارد، بلکه حوادث بسیاری دیده شده است که با چشم‌زدن منطبق است.شیخ عباس قمی(ره) در تعویذات چشم‌زخم، خواندن آیه‌ی 51 سوره‌ی مبارکه‌ی قلم را سفارش کرده است. این آیه با توجه به شأن نزول آن ...
  • تفسیر «منهج الصادقین» ملا فتح الله کاشانی دارای چه امتیازاتی هست؟
    16320 علوم قرآنی 1392/05/14
    تفسیر «منهج الصادقین فی تفسیر القرآن المبین و إلزام المخالفین‏»[1] نوشته ملا فتح اللّه کاشانى از علمای شیعه بوده که در قرن دهم (متوفی 988 یا 997 یا هـ.ق) می‌زیست.[2] این تفسیر، از تفاسیر ارزشمند شیعى است که به ...
  • بهترین راه شناخت و پی‌بردن به اوصاف خدای کریم کدام است؟
    24395 صفات الهی 1391/09/22
    اوصاف خداوند را از سه راه می‌توان شناخت: 1. عقل: راه اول راه عقلی است؛ چنان‌که در کتاب‌های کلامی و فلسفی از این‌راه استفاده می‌کنند. برای اطلاع بیشتر رجوع شود به کتاب‌هایی؛ مانند شرح تجرید الاعتقاد خواجه نصیر طوسی، بدایة الحکمه و نهایة الحکمه علامه ...
  • آیا اسلام زندگی در شهرهای بزرگ را بهتر از سکونت در روستاها و شهرهای کوچک می‌داند؟!
    28405 حدیث 1393/09/08
    در متون حدیثی، روایاتی از پیامبر اسلام(ص) و امام علی(ع) وجود دارد که در آنها توصیه شده است در شهرها، بویژه شهرهای بزرگ زندگی کنید و از روستاها گریزان باشید؛ مانند: 1. «أَوْصَى النَّبِیُّ (ص) لِعَلِیٍّ (ع) یَا عَلِیُّ لَا تَسْکُنِ الرُّسْتَاقَ فَإِنَّ شُیُوخَهُمْ جَهَلَةٌ وَ شَبَابَهُمْ عَرَمَةٌ ...

پربازدیدترین ها