شجاعت، از جمله صفات نیک و ارزش‌مند است که هر انسانی به داشتن آن می‌بالد.[1] بخشی از شجاعت، ذاتی انسان‌ها است؛ یعنی برخی انسان‌ها چه در جبهه حق باشند و چه در جبهه باطل، ذاتاً افراد شجاعی هستند، اما در مقابل، برخی نیز از ترس و هراس بیشتری برخوردار هستند، اما اگر پای اعتقادات به میان آید، افراد مؤمن نسبتاً ترسو، می‌توانند بر ترس خود غلبه پیدا کنند؛ از این‌رو است که در قرآن آیات زیادی برای بالا بردن روحیه این دسته از مسلمانان مشاهده می‌شود؛ مانند:

1. «وَ لا تَهِنُوا فِی ابْتِغاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَکونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ یأْلَمُونَ کما تَأْلَمُونَ وَ تَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ ما لا یرْجُونَ...»؛[2] و از تعقیب دشمن سست نشوید.(چه این‌که) اگر شما درد و رنج می‌بینید آنها نیز مانند شما درد و رنج می‌بینند، ولى شما امیدى از خدا دارید که آنها ندارند.
2. «وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ یقْتَلُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْواتٌ بَلْ أَحْیاءٌ وَ لکنْ لا تَشْعُرُونَ»؛[3] و به آنان‌که در راه خدا کشته می‌‏شوند مرده نگویید، بلکه داراى حیات‏اند، ولى شما درک نمی‌کنید.
3. «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ»؛[4] و از مردم کسى است که جانش را براى خشنودى خدا می‌‏فروشد و خدا به بندگان‏ مهربان است.

البته از سوی دیگر، افراد شجاعی که در جبهه باطل هستند، به تدریج بی‌انگیزه شده و چون دلیلی برای نبرد و کشته شدن نمی‌بینند، روحیه‌‌شان تضعیف شده و نمی‌توانند از شجاعت ذاتی خود بهره کامل را بگیرند.

انسان مؤمن برای آن‌که بر شجاعتش بیافزاید، باید ابتدا اعتقادات خود را تقویت کند؛ زیرا کسی که به معاد اعتقاد راسخ داشته و پاداش‌های وعده‌داده شده در قرآن را قطعی بداند، بهتر می‌تواند بر ترس خود فائق آید.

[1]. «راه های تقویت شجاعت و کاهش غضب های غیر خدائی»، 12384؛ «شجاعت و فرق آن با جُبن و تهوّر در»، 44345؛ «ذاتی یا اکتسابی بودن شجاعت از نگاه امام علی(ع)»، 67601؛ «ارتباط میان شجاعت و جهاد»، 74776.

[2]. نساء، 104.

[3]. بقره، 154.

[4]. بقره 207.