جستجوی پیشرفته
بازدید
26699
آخرین بروزرسانی: 1396/01/09
خلاصه پرسش
آیا ابن سینا که یکی از معروف‌ترین طبیبان و فیلسوفان مسلمان است، نوشیدن شراب را توصیه کرده است؟!
پرسش
این‌که گفته شده، بوعلی سینا از شراب تعریف کرده و آن‌را حلال دانسته از کجا آمده است؟
پاسخ اجمالی
نام طب همیشه یادآور طبیبى نام‌دار و استادى بی‌بدیل در این عرصه بوده است، و او کسى نیست جز شیخ الرئیس، ابوعلى سینا که اثر ژرف و ماندگار وى در طب مزاجى و طبیعى سالیان متوالى در بزرگ‌ترین مراکز علمى و پزشکى جهان مدار تدریس در علم پزشکى بوده است. اما این عظمت و بزرگی دلیل بر آن نیست که هرچه ایشان در فلسفه، طب و علوم دیگر گفته باشد، صد در صد درست بوده و باید از طرف تمام اندیشمندان مورد پذیرش قرار گیرد!
با ذکر این مقدمه باید گفت؛ بنابر تحقیق و جست‌وجو در کتاب قانون ابن سینا، آنچه دست یافتیم این بود که ایشان شراب را تنها از دیدگاه طبی بررسی کرده و به سود و ضررهای آن پرداخته و در مواردی آن‌را سودمند پنداشته و در موارد دیگری ضرر آن‌را بیش از منفعتش اعلام کرده است؛[1] اما هیچ‌گاه نگفته است که نوشیدن شراب حلال بوده و همواره سودمند است تا حکمی منافی قرآن داده باشد.
در دین اسلام و در قرآن کریم نیز تصریح شده است که شراب دارای سودهایی نیز می‌باشد، اما اگر سودها و ضررهای آن‌را بررسی کنیم، ضررش بیش از سودش بوده و به همین دلیل حکم به حرمتش داده شده است:
«یَسْئَلُونَکَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَیْسِرِ قُلْ فیهِما إِثْمٌ کَبیرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَکْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما»؛[2] درباره شراب و قمار، از تو می‌پرسند، بگو: «در آن دو، گناهى بزرگ، و سودهایى براى مردم است، ولى‏ گناهشان از سودشان بیشتر است».
بر این اساس، اگر ابن سینا نتایج بررسی خود در مورد برخی منافع شراب را در کتاب تخصصی پزشکی ارائه داده باشد، این موضوعی خلاف شرع نبوده و امروزه نیز پزشکان مسلمان می‌توانند چنین بررسی‌های داشته باشند.
در همین راستا، حتی اگر طبیبی مسلمان و یا جامعه پزشکی به این نتیجه برسد که خواص پزشکی شراب بیش از ضررهای آن به بدن است، باز هم نمی‌توانیم بگوییم که سخنی بر خلاف قرآن بر زبان آورده شده است؛ زیرا ممکن است ضررهای بیشتری که قرآن در مورد شراب اعلام کرده، منحصر به ضررهای جسمی نباشد، بلکه مانند قمار ضرری روحی و معنوی به انسان‌ها وارد سازد که مسلماً یک فرد معتقد به خدا و معاد، به سلامت روح و معنویتش نیز بیش از سلامت جسمی می‌اندیشد؛ و به همین دلیل به توصیه قرآن عمل کرده و علی‌رغم خواص جسمی فرضی شراب، از نوشیدنش خودداری می‌ورزد.
سرانجام این‌که در احکام اسلامی باید از قرآن و سنت پیامبر(ص) و معصومان(ع) تبعیت شود، نه گفته‌هایی که برخلاف آن‌دو است؛ از این‌رو اگر ابن سینا شراب را توصیه کرده باشد، مسلمانان در این مسئله از او پیروی نمی‌کنند. البته در مواقع اضطرار حرمت بسیاری از احکام برداشته می‌شود؛ مانند حرمت خوردن مردار در جایی که هیچ مواد خوردنی در اختیار انسان نباشد که برای نجات از مرگ حرمت آن برداشته می‌شود.[3] و یا چنانچه طبق تشخیص پزشک متخصص و مورد اطمینان (از نظر تعهد و تدیّن)، یقین یا اطمینان حاصل شود که معالجه بیمار منحصر به آشامیدن شراب است و جایگزین نداشته باشد،[4] می‌توان براى درمان به مقدار ضرورت مصرف کرد.[5]
 

[1]. ر. ک: ابن سینا، القانون فی الطب، ج ‏2، ص 147 – 148 و ج ‏4، ص 506 – 507، بیروت، دار احیاء التراث العربی‏، 2005م.
[2]. بقره، 219.
[4] البته امروزه با توجه به کثرت و تنوع داروهای درمانی، احتمال منحصر بودن درمان به استفاده از مسکرات، بسیار ضعیف است.
[5]. فاضل لنکرانى، محمد، جامع المسائل، ج ‌2، ص 361، س 133، قم، امیر قلم، چاپ یازدهم.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • اجرای قصاص در افغانستان چگونه انجام می شود؟
    15803 Laws and Jurisprudence 1387/04/09
    افغانستان کشوری اسلامی است، قصاص به عنوان یکی از مجازات های اسلامی مورد توجه بوده و با شرایط و معیارهای موجود در فقه حنفی اجرا می شود.براساس قوانین این کشور، تمام احکام قطعی دادگاها لازم الاجرا است؛ مگر احکام مربوط به ...
  • ارتباط میان روح و بدن چگونه است؟
    71134 Islamic Philosophy 1387/11/05
    در مورد رابطه روح و بدن باید گفت بدن مرتبه ای از مراتب نفس و روح است و به همین دلیل در حقیقت، بدن در نفس و روح است نه این که روح در بدن موجود باشد؛ زیرا براساس حکمت متعالیه نفس به دلیل جامعیت و قوت وجودی دارای مراتبی ...
  • حقیقت گناه چیست؟ و چه اثرى بر روح و روان انسان دارد؟
    58760 گناه 1386/03/23
    پرسش مطرح شده در چهار بخش قابل بررسی است:حقیقت گناه: گناه که در عربى به آن «اثم» و «عصیان» گفته مى‏شود، به معناى سرپیچى از امر مولا و خطا و لغزش است. انسان گناه کار به جاى اطاعت از عقل، از شهوت و غضب پیروی مى‏کند، ...
  • پیشینه نگارش مقتل‌نویسی شهدای کربلا از چه زمانی آغاز شد؟
    8103 تاریخ 1392/11/20
    تک‌نگاری حادثه‌ها، یک گونه از نوشته‌های تاریخی است که مسلمانان در قرون نخستین برای ثبت وقایع مهم از آن بهره جسته‌اند. چنین نوشته‌هایی اغلب پیرامون روزهای پُر حادثه‌ای است که سرنوشت تاریخی مسلمانان را دچار تحوّل می‌کند.[1] یکی از تلاش‌های جدّی مورّخان در تدوین ...
  • آیا رفتاری که قبعثری در مقابل تهدید حجاج بن یوسف انجام داد، می‌تواند الگویی باشد که سخن دیگران را حمل بر صحّت کنیم؟
    4541 تاريخ بزرگان 1397/08/01
    ابتدا باید گفت؛ «حمل به صحّت» و «بازی با کلمات برای نجات خود» دو موضوع جدا از هم می‌باشند و آنچه در داستان قبعثری آمده از نوع دوم است. با ذکر این نکته به گزارش این داستان می‌پردازیم. حجّاج بن یوسف ثقفی[1] قبعثری و ...
  • ازدواج شغار، از دیدگاه اسلام چه حکمی دارد؟
    15099 ازدواج 1392/04/13
    در عصر جاهلیت به واسطۀ این که حرمتى براى زن قائل نبودند مهریه را که حق مسلّم زن بود اولیاى او مى‌گرفتند و حتى در پاره‌اى از موارد مهریۀ یک زن را ازدواج زن دیگرى قرار مى‌دادند - مثلاً برادرى خواهر خود را به ازدواج شخصى در ...
  • از چه راه‌هایی چشم‌زخم دفع می‌شود؟
    151954 تفسیر 1386/08/13
    چشم‌زخم از تأثیرات نفسانی است که دلیلی بر نفی آن وجود ندارد، بلکه حوادث بسیاری دیده شده است که با چشم‌زدن منطبق است.شیخ عباس قمی(ره) در تعویذات چشم‌زخم، خواندن آیه‌ی 51 سوره‌ی مبارکه‌ی قلم را سفارش کرده است. این آیه با توجه به شأن نزول آن ...
  • تفسیر «منهج الصادقین» ملا فتح الله کاشانی دارای چه امتیازاتی هست؟
    16320 علوم قرآنی 1392/05/14
    تفسیر «منهج الصادقین فی تفسیر القرآن المبین و إلزام المخالفین‏»[1] نوشته ملا فتح اللّه کاشانى از علمای شیعه بوده که در قرن دهم (متوفی 988 یا 997 یا هـ.ق) می‌زیست.[2] این تفسیر، از تفاسیر ارزشمند شیعى است که به ...
  • بهترین راه شناخت و پی‌بردن به اوصاف خدای کریم کدام است؟
    24395 صفات الهی 1391/09/22
    اوصاف خداوند را از سه راه می‌توان شناخت: 1. عقل: راه اول راه عقلی است؛ چنان‌که در کتاب‌های کلامی و فلسفی از این‌راه استفاده می‌کنند. برای اطلاع بیشتر رجوع شود به کتاب‌هایی؛ مانند شرح تجرید الاعتقاد خواجه نصیر طوسی، بدایة الحکمه و نهایة الحکمه علامه ...
  • آیا اسلام زندگی در شهرهای بزرگ را بهتر از سکونت در روستاها و شهرهای کوچک می‌داند؟!
    28405 حدیث 1393/09/08
    در متون حدیثی، روایاتی از پیامبر اسلام(ص) و امام علی(ع) وجود دارد که در آنها توصیه شده است در شهرها، بویژه شهرهای بزرگ زندگی کنید و از روستاها گریزان باشید؛ مانند: 1. «أَوْصَى النَّبِیُّ (ص) لِعَلِیٍّ (ع) یَا عَلِیُّ لَا تَسْکُنِ الرُّسْتَاقَ فَإِنَّ شُیُوخَهُمْ جَهَلَةٌ وَ شَبَابَهُمْ عَرَمَةٌ ...

پربازدیدترین ها