جستجوی پیشرفته
بازدید
9737
آخرین بروزرسانی: 1398/08/06
خلاصه پرسش
نرجس خاتون(س) همسر رسمی امام حسن عسکری(ع) بود و یا کنیز ایشان؟! آیا جنگ‌جویانی که ایشان را به اسارت و بردگی گرفتند، صلاحیت چنین کاری را داشتند؟!
پرسش
جنگ‌هایی که در زمان امام هادی(ع) اتفاق افتاد و طی یکی از آنها حضرت نرجس خاتون وارد بغداد و سپس سامرا شد، توسط خلفای عباسی بود؟ آیا سربازان آنها از شیعیان امام(ع) بودند و یا تظاهر به اسلام می‌کردند؟ و آیا به قوانین جنگ اسلامی پایبند بودند؟
پاسخ اجمالی

درباره نحوه ورود نرجس خاتون(س) به خانه امام حسن عسکری(ع) احتمالاتی وجود دارد:

  1. ورود به عنوان کنیز به خانه امام(ع)

برخی گزارش‌های تاریخی از اسیر شدن «ملیکه» همسر امام حسن عسکری(ع)[1]در نبردهای بین مسلمانان و سپاهیان روم خبر می‌دهند:

بشر بن سلیمان از ملیکه(س) در مورد نحوه اسارتشان پرسید.آن بانو پاسخ داد: در یکى از شب‌ها در عالم خواب، امام حسن عسکرى(ع) را دیدم که به من فرمود: پدربزرگت قیصر در فلان روز، لشکرى را برای نبرد با مسلمانان گسیل خواهد کرد، تو هم به طور ناشناس در لباس خدمت‌کاران‏ و  همراه عده‌اى از کنیزان از فلان راه به آنها ملحق شو. این‌گونه بود که پیش‌قراولان مسلمان از حضور ما آگاه شده و ما را اسیر گرفتند.[2]

در جنگ‌های میان خلفای اموی و عباسی با غیر مسلمانان، با وجود آن‌که این نبردها تحت اشراف امام معصوم(ع) نبود و بیشتر جنگ‌جویان نیز از شیعیان نبودند، اما به هر حال و بر اساس فقه شیعی، افرادی از کفار که توسط مسلمانان اسیر می‌شدند، حکم برده و کنیز را پیدا می‌کردند و یک دلیل روشن آن عدم منع ائمه(ع) از خرید و فروش آنها است؛ بلکه دستور امام هادی(ع) به خرید نرجس خاتون می‌تواند بهترین دلیل بر حلیت خرید و فروش آنها باشد.[3]

  1. ازدواج به عنوان همسر آزاد؛

علاوه بر آنچه در بند قبل گفته شد، ممکن است خرید ایشان به عنوان کنیز، تنها جنبه صوری داشته و قبل و یا بعد از اسارت و با رضایت طرفین، عقد ازدواج رخ داده باشد.

بر اساس برخی روایات، این عقد ازدواج قبل از اسارت و در عالم رؤیا پیش‌بینی شده بود؛ از این‌رو عملاً نرجس خاتون همسر آزاد امام یازدهم بوده‌اند.

بشر بن سلیمان می‌گوید: وقتی نرجس خاتون(س) را به سامرا و حضور امام هادى(ع) بردم، آن‌حضرت(ع) به آن ‌بانو گفت: ترا مژده باد به پسرى که خاور و باختر جهان را به ملک خویش در می‌آورد و جهان را از عدل و داد آکنده می‌کند، پس از آن‌که از ظلم و ستم پر شده باشد. نرجس(س) پرسید: شوهرم چه کسی خواهد بود؟ فرمود: همان که پیامبر(ص) ترا برایش در فلان شب و فلان ماه خواستگارى و عقد فرمود. نرجس خاتون گفت: همان‌که پیامبرتان مرا از مسیح یا وصى او خواستگاری کردند؟! امام فرمود: مسیح(ع) و وصى او ترا به همسرى چه کسى درآوردند؟! نرجس گفت: آیا کنیه پسر شما ابو محمد است؟! فرمود: آیا او را به چهره می‌شناسى؟! ...

این ماجرا واقع شد و نرجس که در خواب به عقد ازدواج امام عسکرى(ع) در آمده بود، به عنوان همسر رسمى امام عسکرى(ع) در میان خواص شناخته شد.[4]

 

[1]. «زندگی‌نامه حضرت امام حسن عسکری(ع)»، 60385.

[2]. «ملیکه دختر یشوعا فرزند قیصر روم مادر امام زمان(عج)»، 3197.

[3]. علاوه این‌که مخالفت ائمه(ع) با حکام جور به معنای باطل بودن تمام کارهای آنها نبوده است، بلکه در مواردی ائمه(ع) صلاح و مصلحت کل جامعه اسلامی را در نظر می‌گرفتند و با آنها هم‌کاری می‌کردند. ر. ک: «ازدواج امام حسین (ع) و خانم شهربانو»، 7873.

[4]. جزائرى، نعمت الله بن عبد الله، قصص قرآن، ترجمه، مشایخ، فاطمه، ص 856، تهران، فرحان‏، چاپ اول، 1381ش‏.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • اجرای قصاص در افغانستان چگونه انجام می شود؟
    15803 Laws and Jurisprudence 1387/04/09
    افغانستان کشوری اسلامی است، قصاص به عنوان یکی از مجازات های اسلامی مورد توجه بوده و با شرایط و معیارهای موجود در فقه حنفی اجرا می شود.براساس قوانین این کشور، تمام احکام قطعی دادگاها لازم الاجرا است؛ مگر احکام مربوط به ...
  • ارتباط میان روح و بدن چگونه است؟
    71134 Islamic Philosophy 1387/11/05
    در مورد رابطه روح و بدن باید گفت بدن مرتبه ای از مراتب نفس و روح است و به همین دلیل در حقیقت، بدن در نفس و روح است نه این که روح در بدن موجود باشد؛ زیرا براساس حکمت متعالیه نفس به دلیل جامعیت و قوت وجودی دارای مراتبی ...
  • حقیقت گناه چیست؟ و چه اثرى بر روح و روان انسان دارد؟
    58760 گناه 1386/03/23
    پرسش مطرح شده در چهار بخش قابل بررسی است:حقیقت گناه: گناه که در عربى به آن «اثم» و «عصیان» گفته مى‏شود، به معناى سرپیچى از امر مولا و خطا و لغزش است. انسان گناه کار به جاى اطاعت از عقل، از شهوت و غضب پیروی مى‏کند، ...
  • پیشینه نگارش مقتل‌نویسی شهدای کربلا از چه زمانی آغاز شد؟
    8103 تاریخ 1392/11/20
    تک‌نگاری حادثه‌ها، یک گونه از نوشته‌های تاریخی است که مسلمانان در قرون نخستین برای ثبت وقایع مهم از آن بهره جسته‌اند. چنین نوشته‌هایی اغلب پیرامون روزهای پُر حادثه‌ای است که سرنوشت تاریخی مسلمانان را دچار تحوّل می‌کند.[1] یکی از تلاش‌های جدّی مورّخان در تدوین ...
  • آیا رفتاری که قبعثری در مقابل تهدید حجاج بن یوسف انجام داد، می‌تواند الگویی باشد که سخن دیگران را حمل بر صحّت کنیم؟
    4541 تاريخ بزرگان 1397/08/01
    ابتدا باید گفت؛ «حمل به صحّت» و «بازی با کلمات برای نجات خود» دو موضوع جدا از هم می‌باشند و آنچه در داستان قبعثری آمده از نوع دوم است. با ذکر این نکته به گزارش این داستان می‌پردازیم. حجّاج بن یوسف ثقفی[1] قبعثری و ...
  • ازدواج شغار، از دیدگاه اسلام چه حکمی دارد؟
    15099 ازدواج 1392/04/13
    در عصر جاهلیت به واسطۀ این که حرمتى براى زن قائل نبودند مهریه را که حق مسلّم زن بود اولیاى او مى‌گرفتند و حتى در پاره‌اى از موارد مهریۀ یک زن را ازدواج زن دیگرى قرار مى‌دادند - مثلاً برادرى خواهر خود را به ازدواج شخصى در ...
  • از چه راه‌هایی چشم‌زخم دفع می‌شود؟
    151954 تفسیر 1386/08/13
    چشم‌زخم از تأثیرات نفسانی است که دلیلی بر نفی آن وجود ندارد، بلکه حوادث بسیاری دیده شده است که با چشم‌زدن منطبق است.شیخ عباس قمی(ره) در تعویذات چشم‌زخم، خواندن آیه‌ی 51 سوره‌ی مبارکه‌ی قلم را سفارش کرده است. این آیه با توجه به شأن نزول آن ...
  • تفسیر «منهج الصادقین» ملا فتح الله کاشانی دارای چه امتیازاتی هست؟
    16320 علوم قرآنی 1392/05/14
    تفسیر «منهج الصادقین فی تفسیر القرآن المبین و إلزام المخالفین‏»[1] نوشته ملا فتح اللّه کاشانى از علمای شیعه بوده که در قرن دهم (متوفی 988 یا 997 یا هـ.ق) می‌زیست.[2] این تفسیر، از تفاسیر ارزشمند شیعى است که به ...
  • بهترین راه شناخت و پی‌بردن به اوصاف خدای کریم کدام است؟
    24395 صفات الهی 1391/09/22
    اوصاف خداوند را از سه راه می‌توان شناخت: 1. عقل: راه اول راه عقلی است؛ چنان‌که در کتاب‌های کلامی و فلسفی از این‌راه استفاده می‌کنند. برای اطلاع بیشتر رجوع شود به کتاب‌هایی؛ مانند شرح تجرید الاعتقاد خواجه نصیر طوسی، بدایة الحکمه و نهایة الحکمه علامه ...
  • آیا اسلام زندگی در شهرهای بزرگ را بهتر از سکونت در روستاها و شهرهای کوچک می‌داند؟!
    28405 حدیث 1393/09/08
    در متون حدیثی، روایاتی از پیامبر اسلام(ص) و امام علی(ع) وجود دارد که در آنها توصیه شده است در شهرها، بویژه شهرهای بزرگ زندگی کنید و از روستاها گریزان باشید؛ مانند: 1. «أَوْصَى النَّبِیُّ (ص) لِعَلِیٍّ (ع) یَا عَلِیُّ لَا تَسْکُنِ الرُّسْتَاقَ فَإِنَّ شُیُوخَهُمْ جَهَلَةٌ وَ شَبَابَهُمْ عَرَمَةٌ ...

پربازدیدترین ها