جستجوی پیشرفته
بازدید
2988
آخرین بروزرسانی: 1401/08/14
خلاصه پرسش
آیا امام علی(ع) بعد از پایان جنگ صفین بر سر کشتگان دشمن ایستاد و بر آنان گریست و آرزو کرد تا همنشین او در بهشت باشند؟!
پرسش
آیا امیرالمومنین(ع) بعد از جنگ صفین از جهت دلسوزی برای کشته شدگان و گمراهی جنگ صفین گریه کردند؟
پاسخ اجمالی

این‌که پیامبران و ائمه اطهار(ع) به دلیل قلب دلسوزی که داشتند، برای گمراهی و نابود شدن کافران و مفسدان اندوهناک شوند، موضوعی نیست که بر حقانیت طرف مقابل دلالت کند و خداوند در قرآن خطاب به رسول خدا(ص) می‌فرماید که تو آن قدر غصه کافران را می‌خوری که نزدیک است خودت را از پا بیندازی:

«لَعَلَّک باخِعٌ نَفْسَک أَلاَّ یکونُوا مُؤْمِنینَ»؛[1] شاید تو از این‌که [مشرکان‏] ایمان نمی‌آورند، جان خود را تباه سازی.

اما روایتی که در پرسش بدان اشاره شده، از روایات جعلی است که فردی آن‌را به همراه روایات دیگری از این دست خدمت امام صادق‌(ع) عرضه داشت و هدفش نیز انتقاد از گسترش روایات جعلی بود:

میمون بن عبداللَّه نقل می‌کند: من نزد امام صادق‌(ع) بودم که گروهی که از اهالی شهرهای مختلف بودند، برای شنیدن حدیث خدمتشان آمدند. حضرتشان به من فرمود: آیا هیچ‌کدام از آنها را می‌شناسی؟! گفتم: خیر! امام(ع) فرمود: پس چگونه اینها وارد خانه من شدند؟! گفتم: اینها گروهی هستند که به گردآوری حدیث پرداخته و اهمیتی نمی‌دهند که گوینده حدیث چه کسی است! به دنبال آن بود که امام(ع) از یکی از آنان خواست تا برخی احادیثی که از دیگران شنیده‌ است را برای ایشان نقل کند ..... بعد از شنیدن چند حدیث جعلی که آن مرد نقل کرده بود،‌ خنده‌ام گرفت، اما امام(ع) با اشاره چشمش به من فهماند تا ساکت باشم! سپس آن مرد به نقل روایات جعلی دیگر ادامه داد تا به این گزارش رسید که امام علی(ع) پس از آن‌که دشمنان را در جنگ صفین کشت، برای آنها گریست و فرمود: خداوند من و آنها را در بهشت کنار یکدیگر قرار دهد!

با شنیدن این آخرین گزارش جعلی، خانه بر من تنگ شد و عرقم سرازیر شد، و نزدیک بود قلبم از کار بیفتد و تصمیم گرفتم که به سمت آن راوی رفته و لگدمالش کنم! اما به یاد اشاره‌ای که امام(ع) با چشمانش کرده بود افتاده و خودم را نگهداشتم.

در ادامه امام صادق(ع) پرسش‌هایی از آن راوی مطرح کرد که به او بفهماند که روایات نقل‌شده توسط او صحیح نیست. به عنوان نمونه از او پرسید: آیا جعفر بن محمد(ع) که چند حدیث خود را از او نقل کرده‌ای، می‌شناسی؟! گفت: نه! امام(ع) پرسید: اگر او را ببینی و به تو بگوید که حدیث‌هایی که از من نقل کرده‏ای، دروغ است و من از آنها خبری ندارم و به کسی چنین نگفته‌‏ام، آیا سخنش را می‌پذیری؟! راوی گفت: خیر! امام(ع) دلیلش را پرسید. او گفت: زیرا اشخاصی که این حدیث‌ها را برایم نقل کرده‌‏اند، اگر به آزادی مردی از بردگى گواهی دهند، گواهی آنها پذیرفته می‌شود (یعنی عادل‌اند)!.....

بعد از پایان جلسه، امام(ع) که ناراحتی تمام از چهره‏اش آشکار بود فرمود: «آیا شنیدی چه حدیث‌هایی نقل می‌کنند؟! ... و حتی از خودم هم نقل می‌کنند و اگر بگویم که من چنین چیزهایی نگفته‌ام، نمی‌پذیرند! سپس امام(ع) آنها را (به دلیل نشر این‌گونه روایات جعلی) مورد نفرین خود قرار داد».[2]

بر این اساس، آنچه در برخی منابع در ارتباط با گریه امام علی(ع) بر کشتگان صفین و آرزوی بهشت برای آنان نقل شده، گزارشی نیست که کاملا قابل پذیرش باشد؛ زیرا:

الف) این گزارش کلام امام معصوم(ع) نیست؛ بلکه گزارش افرادی ناشناس است که مورد تأیید امام(ع) نیز قرار نگرفته بلکه به نوعی آن‌را جعلی دانسته‌ بود.

ب) حتی اگر امام علی(ع) به دلیل قلب مهربانی که داشت بر کشتگان صفین اندوهناک شده باشد، هیچ‌گاه آرزوی همنشینی در بهشت با آنان را نخواهد کرد، مگر آن‌که برخی کشته‌شدگان را از افراد مستضعف و فریب‌خورده‌ای بدانیم که واقعا نتوانسته بودند حق را از باطل بشناسند و گرنه شکی در دوزخی بودن سران سپاه معاویه وجود ندارد.


[1]. شعراء، 3.

[2]. کشی، محمد بن عمر، اختیار معرفة الرجال، محقق، مصحح، شیخ طوسی، محمد بن حسن، مصطفوی، حسن،‏ ص 393 – 397، مشهد، مؤسسه نشر دانشگاه مشهد، چاپ اول، 1409ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • اجرای قصاص در افغانستان چگونه انجام می شود؟
    15803 Laws and Jurisprudence 1387/04/09
    افغانستان کشوری اسلامی است، قصاص به عنوان یکی از مجازات های اسلامی مورد توجه بوده و با شرایط و معیارهای موجود در فقه حنفی اجرا می شود.براساس قوانین این کشور، تمام احکام قطعی دادگاها لازم الاجرا است؛ مگر احکام مربوط به ...
  • ارتباط میان روح و بدن چگونه است؟
    71134 Islamic Philosophy 1387/11/05
    در مورد رابطه روح و بدن باید گفت بدن مرتبه ای از مراتب نفس و روح است و به همین دلیل در حقیقت، بدن در نفس و روح است نه این که روح در بدن موجود باشد؛ زیرا براساس حکمت متعالیه نفس به دلیل جامعیت و قوت وجودی دارای مراتبی ...
  • حقیقت گناه چیست؟ و چه اثرى بر روح و روان انسان دارد؟
    58760 گناه 1386/03/23
    پرسش مطرح شده در چهار بخش قابل بررسی است:حقیقت گناه: گناه که در عربى به آن «اثم» و «عصیان» گفته مى‏شود، به معناى سرپیچى از امر مولا و خطا و لغزش است. انسان گناه کار به جاى اطاعت از عقل، از شهوت و غضب پیروی مى‏کند، ...
  • پیشینه نگارش مقتل‌نویسی شهدای کربلا از چه زمانی آغاز شد؟
    8103 تاریخ 1392/11/20
    تک‌نگاری حادثه‌ها، یک گونه از نوشته‌های تاریخی است که مسلمانان در قرون نخستین برای ثبت وقایع مهم از آن بهره جسته‌اند. چنین نوشته‌هایی اغلب پیرامون روزهای پُر حادثه‌ای است که سرنوشت تاریخی مسلمانان را دچار تحوّل می‌کند.[1] یکی از تلاش‌های جدّی مورّخان در تدوین ...
  • آیا رفتاری که قبعثری در مقابل تهدید حجاج بن یوسف انجام داد، می‌تواند الگویی باشد که سخن دیگران را حمل بر صحّت کنیم؟
    4541 تاريخ بزرگان 1397/08/01
    ابتدا باید گفت؛ «حمل به صحّت» و «بازی با کلمات برای نجات خود» دو موضوع جدا از هم می‌باشند و آنچه در داستان قبعثری آمده از نوع دوم است. با ذکر این نکته به گزارش این داستان می‌پردازیم. حجّاج بن یوسف ثقفی[1] قبعثری و ...
  • ازدواج شغار، از دیدگاه اسلام چه حکمی دارد؟
    15099 ازدواج 1392/04/13
    در عصر جاهلیت به واسطۀ این که حرمتى براى زن قائل نبودند مهریه را که حق مسلّم زن بود اولیاى او مى‌گرفتند و حتى در پاره‌اى از موارد مهریۀ یک زن را ازدواج زن دیگرى قرار مى‌دادند - مثلاً برادرى خواهر خود را به ازدواج شخصى در ...
  • از چه راه‌هایی چشم‌زخم دفع می‌شود؟
    151954 تفسیر 1386/08/13
    چشم‌زخم از تأثیرات نفسانی است که دلیلی بر نفی آن وجود ندارد، بلکه حوادث بسیاری دیده شده است که با چشم‌زدن منطبق است.شیخ عباس قمی(ره) در تعویذات چشم‌زخم، خواندن آیه‌ی 51 سوره‌ی مبارکه‌ی قلم را سفارش کرده است. این آیه با توجه به شأن نزول آن ...
  • تفسیر «منهج الصادقین» ملا فتح الله کاشانی دارای چه امتیازاتی هست؟
    16320 علوم قرآنی 1392/05/14
    تفسیر «منهج الصادقین فی تفسیر القرآن المبین و إلزام المخالفین‏»[1] نوشته ملا فتح اللّه کاشانى از علمای شیعه بوده که در قرن دهم (متوفی 988 یا 997 یا هـ.ق) می‌زیست.[2] این تفسیر، از تفاسیر ارزشمند شیعى است که به ...
  • بهترین راه شناخت و پی‌بردن به اوصاف خدای کریم کدام است؟
    24395 صفات الهی 1391/09/22
    اوصاف خداوند را از سه راه می‌توان شناخت: 1. عقل: راه اول راه عقلی است؛ چنان‌که در کتاب‌های کلامی و فلسفی از این‌راه استفاده می‌کنند. برای اطلاع بیشتر رجوع شود به کتاب‌هایی؛ مانند شرح تجرید الاعتقاد خواجه نصیر طوسی، بدایة الحکمه و نهایة الحکمه علامه ...
  • آیا اسلام زندگی در شهرهای بزرگ را بهتر از سکونت در روستاها و شهرهای کوچک می‌داند؟!
    28405 حدیث 1393/09/08
    در متون حدیثی، روایاتی از پیامبر اسلام(ص) و امام علی(ع) وجود دارد که در آنها توصیه شده است در شهرها، بویژه شهرهای بزرگ زندگی کنید و از روستاها گریزان باشید؛ مانند: 1. «أَوْصَى النَّبِیُّ (ص) لِعَلِیٍّ (ع) یَا عَلِیُّ لَا تَسْکُنِ الرُّسْتَاقَ فَإِنَّ شُیُوخَهُمْ جَهَلَةٌ وَ شَبَابَهُمْ عَرَمَةٌ ...

پربازدیدترین ها