جستجوی پیشرفته
بازدید
4987
آخرین بروزرسانی: 1398/11/13
خلاصه پرسش
در منطق می‌گویند؛ طرفین نقیض باید وجودی و عدمی باشد، پس چگونه «لا انسان» که جنبه وجودی داشته و شامل تمام موجودات غیر از انسان می‌شود، نقیض «انسان» اعلام می‌شود که آن نیز دارای جنبه وجودی است؟!
پرسش
سلام؛ طرفین نقیض باید وجودی و عدمی باشد، در حالی‌که در مانند «انسان و لا انسان» هر دو طرف وجودی است؛ زیرا «لا انسان» شامل تمام موجودات غیر از انسان می‌شود. مثلاً درخت و ماشین، لا انسان می‌باشند.
پاسخ اجمالی

«تناقض» یکی از اقسام «تقابل» است و «تقابل» یکی از اقسام «الفاظ متباینه» است. بدین معنا که در نظر علمای منطق، الفاظ به لحاظ معنا و مفهوم اقسامی دارد که یکی از اقسام آن تناقض است؛ بنابراین تناقض میان مصادیق نیست، بلکه بین دو مفهوم[1] است؛ یعنی بین مفهوم لفظ «انسان» که مفهومی وجودی بوده و مفهوم لفظ «لا انسان» که مفهومی عدمی می‌باشد، رابطه تناقض برقرار است، نه آنکه بین مصادیق این دو لفظ رابطه تناقض باشد. بر این اساس، این‌که سنگ، چوب، گاو، اسب و ... که اموری وجودی هستند، مصداق مفهوم عدمی «لا انسان» قرار گیرند، مشکلی در صحت تناقض «لا انسان» با «انسان»‌ به وجود نمی‌آورد.

به عبارتی در این پرسش بین مفهوم و مصداق، خلط و اشتباه صورت گرفته است.[2]

 


[1]. البته مقصود، مفهوم به لحاظ حکایت از خارج است، و گرنه بین دو مفهوم صرف بدون لحاظ حکایت از خارج تناقض و تقابل وجود ندارد، بلکه صرف غیریت وجود دارد. ر. ک: طباطبائی، سید محمد حسین، پاورقی، اسفار اربعه، ج 2، ص 105،بیروت، دار احیاء التراث، چاپ سوم، 1981م.

[2]. ر. ک: الحیدری، السید رائد، المقرر فی توضیح منطق المظفر، ج 1، ص 106- 120، ذوی القربی، الطبعة الاولی، 1422ق.  

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها