جستجوی پیشرفته
بازدید
2268
آخرین بروزرسانی: 1399/10/30
خلاصه پرسش
1. آیا معاویه از یزید خواست تا در حکومتش مانند سه خلیفه اول رفتار کند، اما او نپذیرفت؟! 2. آیا خلیفه‌ی دوم، عمرو عاص را به دلیل بدرفتاری با شهروندان مسیحی مورد سرزنش قرار داد؟
پرسش
آیا صحیح است که معاویه از یزید خواست تا در حکومتش بر طبق سیره‌ی خلفا رفتار نماید؟ و آیا انتساب جمله‌ی «متی استعبدتم النّاس و قد ولدتهم امّهاتهم احرارا»، به خلیفه‌ی دوم صحت دارد؟
پاسخ اجمالی
  1. در ارتباط با بخش اول پرسش باید گفت؛ بر اساس برخی گزارش‌های تاریخی، معاویه از فرزندش یزید پرسید تا به او بگوید که آیا می‌تواند در حکومت خویش بر اساس سیره‌ی سه خلیفه اول عمل نماید یا خیر؟ صرف نظر از درستی گزارش‌ها و تحلیل آنها، تنها به نقل دو مورد از آنها بسنده می‌کنیم:

الف) معاویه هنگام نصب یزید به جانشینی، از او پرسید در میان این امت چه رفتاری خواهی داشت؟

آیا می‌توانی مانند ابوبکر باشی که در راه خدا با مرتدان  جنگ کرد، و زمانی که از دنیا رفت از مردم راضی بود و مردم هم از او راضی بودند؟! یزید گفت: نمی‌توانم؛ اما تلاش می‌کنم که بر طبق کتاب خدا و سنت رسول خدا(ص) عمل کنم!

معاویه پرسید: آیا می‌توانی مانند عمر بن خطاب باشی که شهرها را آباد کرد، در راه خدا جهاد کرد، لشکرها فرستاد و پیروزی‌هایی آفرید و وقتی از دنیا رفت، هم او از مردم و هم مردم از او راضی بودند؟ یزید گفت: نمی‌توانم؛ اما بر طبق کتاب خدا و سنّت پیامبرش محمّد مصطفی(ص) رفتار خواهم کرد.

معاویه پرسید: آیا می‌توانی مانند عثمان بن عفان باشی که در زندگی‌اش از خلافت بهره فراوانی برداشت و خود و اطرافیانش را از بیت‌المال بی‌نیاز کرد و به آنها مال‌های زیادی داد و میراث فراوانی را برای فرزندانش بر جای گذاشت و بنی‌هاشم را ذلیل کرد؟ یزید نپذیرفت و گفت: طبق قدرت خودم و فرمان خدا عمل خواهم کرد.

وقتی معاویه سخن یزید را شنید، آهی کشید و گفت من به سبب دوستی تو دنیا را بر آخرت برگزیدم و حق علی بن ابی طالب(ع) را از بین بردم و بار گناه را بر پشت خویش نهادم و به جهت تو آخرت خودم را تباه کردم.[1]

ب) در گزارشی ناهمخوان با گزارش قبل، روزی معاویه از یزید پرسید: هرگاه به حکومت رسیدی چه رفتاری خواهی داشت؟ یزید گفت: بر روش عمر بن خطاب عمل می‌کنم! معاویه گفت: من تمام تلاشم را انجام دادم تا بر طبق روش عثمان بن عفان (که آسان‌تر بود) رفتار نمایم، اما نتوانستم. تو چگونه می‌خواهی بر روش عمر (که دشوارتر است) عمل نمایی؟![2]

  1. نسبت به بخش دوم سؤال، باید گفت؛ در برخی از کتاب‌ها آمده است که در دوران حکومت عمرو بن عاص بر مصر، یکی از مسیحیان با فرزند او به مسابقه پرداخت و در مسابقه پیروز شد. پیروزی وی بر عمرو بن عاص و فرزندش سخت بود و در ادامه فرزند عمرو عاص او را به باد کتک گرفت! مرد مسیحی در ایام حج به حجاز رفت و ماجرا و ستمی که بر او رفته بود را به گوش عمر بن خطاب رساند. عمر فرزند عمرو عاص را احضار کرد و جمله‌ی معروف در این مورد گفت: «متی استعبدتم النّاس و قد ولدتهم امّهاتهم احرارا»؛(از چه زمانی مردم را برده خود قرار داده‏اید، در حالی که آنان‏ آزاد از مادرانشان زائیده شده‏اند). آن‌گاه قصاص فرد مضروب را از ضارب گرفت.[3]

گفتنی است؛ با جست‌وجوی انجام شده در کتاب‌های معتبر چنین گزارشی مشاهده نشده است.

 


[1]. ابن اعثم کوفی، احمد بن اعثم، الفتوح، تحقیق، شیری، علی، ج 4، ص 348، بیروت، دار الاضواء، بیروت، 1411ق.

[2]. ابن کثیر دمشقی‏، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، ج 8، ص 229، بیروت، دار الفکر، 1407ق.

[3]. شهید مطهری‏، مجموعه آثار‏، ج 1، ص 246 – 247، صدرا، بی‌تا؛ سبحانی، جعفر،رسائل و مقالات‏، ج 3، ص 460 – 461، قم، موسسة امام صادق(ع)‏، چاپ دوم، 1425ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • چرا باید نماز را به زبان عربی بخوانیم؟
    89600 نماز 1385/11/24
    برای روشن شدن پاسخ، ابتدا باید منظور از سؤال روشن شود، اگر منظور این است که به جای عربی زبان دیگری جایگزین شود، این سؤال برای افراد بی‌گانۀ از آن زبان نیز مطرح است! و اگر منظور این است که چرا باید نماز را فقط به زبان عربی ...
  • آیا در کتب اربعه شیعی، حدیثی در ارتباط با حفظ قرآن وجود دارد؟!
    17262 حدیث 1394/07/21
    در نزد شیعه، چهار کتاب اصلی وجود دارد که به آنها کتب اربعه گفته می‌شود. این چهار کتاب، سه مؤلف دارد؛ یعنی دو کتاب از این چهار کتاب، توسط یک نفر جمع‌‌آوری شده است. با توجه به این‌که سه کتاب از این چهار کتاب بیشتر شامل روایات فقهی ...
  • آیا در میان اندیشمندان دینی نوعی فردوسی ستیزی وجود دارد؟
    7927 نقش اندیشمندان دینی 1393/01/20
    در مورد شاعران مسلمانی که در ادبیات فارسی نقش چشمگیری داشته‌­اند، نه باید راه افراط را پیموده و نه از سر تفریط قدم برداشت. در این زمینه، نمایه «مولوی اعتقادات و انتقادات»، سؤال 6419 مطالعه شود. فردوسی نیز استثنایی از این کلیت نیست. واضح است که او ...
  • هرمنوتیک چیست و چه ارتباطی با نسبی گرایی دارد؟
    67924 هرمنوتیک 1387/02/14
    واژه هرمنوتیک داراى دو اصطلاح است:أ- اصطلاح عام: در این اصطلاح، این واژه هر گونه تحقیقى را که در باره تفسیر متن صورت بگیرد، شامل می‌‏شود، از این رو هرمنوتیک، تمام نحله‌‏ها را در این زمینه در بر می‌گیرد و ...
  • اگر به نذر عمل نشود، وظیفه‌ چیست؟
    31325 عهد، نذر و سوگند 1395/09/15
    چنانچه نذر مذکور، مطلق بوده و زمانی برای آن تعیین نشده‌ است، به نحوی که اگر الان آن‌را انجام دهد، مخالفت با نذر به شمار نمی‌آید، باید طبق نذر عمل کند و چیز دیگری بر عهده وی نیست. اما اگر نذر، زمان خاصی داشته و از روی عمد ...
  • چرا در آیه «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ» و نیز سه آیه بعد از آن، کلماتی که با «نفس» مرتبطند، تماماً مؤنث‌اند؟
    23043 صرف و نحو 1394/04/23
    «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ؛ ارْجِعی‏ إِلى‏ رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً؛ فَادْخُلی‏ فی‏ عِبادی‏؛وَ ادْخُلی‏ جَنَّتی‏».[1] همانگونه که در پرسش مطرح شد، تمام کلمات مرتبط با واژگان «نفس»، کلماتی مؤنث‌اند. «أیتها»، «المطمئنة»، «ارجعی»، «ربّکِ»، «راضیة»، «مرضیة»، «فادخلی» و «ادخلی». دلیل برخورد با واژه‌هایی چون «نفس» به ...
  • برادران حضرت یوسف(ع) دچار چه نوع ضعف‌هاى اخلاقى بودند؟
    21034 تفسیر 1392/07/16
    از مهم‌ترین رذایل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف(ع) حسادت، تکبّر، تهمت و دروغ آنان بود. منشأ این رذائل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف، نقصان شخصیتی آنها بود و آنان برای توجیه رفتار ناشایستشان به فرافکنی پرداخته و پدر را مقصّر می‌شمارند. برادران یوسف بجای این‌که دلیل محبت بیشتر ...
  • چرا در آیه وضو، «مرافق» به صورت جمع آمده، اما «کعبین» به صورت تثنیه است؟
    25239 تفسیر 1392/10/23
    آیه وضو که بیان کننده کیفیت وضو ساختن است، در آیه ششم سوره مائده آمده است که در آن خداوند می‌فرماید: «اى کسانى که ایمان آورده‌‌اید! هنگامى که به نماز می‌‌ایستید، صورت و دست‌‌ها را تا آرنج‌‌ها بشویید! و سر و پاها را تا مفصل‌‌ها [برآمدگى پشت پا] ...
  • حکم مایع لزجی که گاهی در خواب از شخص خارج می گردد چیست؟
    20076 Laws and Jurisprudence 1388/08/07
    در خصوص حکم خود ارضایی و راه های نجات از آن می توانید به نمایه های: استمنا و راه نجات از آن سؤال شماره 326 (سایت: 1887)، راه نجات از استمناء سؤال شماره 1028 (سایت: 1083)،
  • زندگی‌نامه‌ی برید بن معاویه عجلی را بیان نمایید.
    2771 تاريخ بزرگان 1399/09/12
    برید بن معاویه عجلی،[1] عربی،[2] از اصحاب امام باقر(ع)[3] و امام صادق‌(ع)[4] است. کنیه وی اباالقاسم بود[5] و به همراه زرارة بن اعین، معروف ابن خربوذ مکی، ابوبصیر اسدی، فضیل بن یسار و محمد بن مسلم ...

پربازدیدترین ها