جستجوی پیشرفته
بازدید
28326
آخرین بروزرسانی: 1405/06/20
خلاصه پرسش
معنای این‌که: «زیارت امام حسین(ع) مانند زیارت خدای متعال در عرش است»، چیست؟
پرسش
آیا این روایت که می‌گوید: اگر امام حسین(ع) زیارت کند، مانند آن است که خدای متعال را در عرش زیارت کرده است، معتبر است؟!
پاسخ اجمالی

امام حسین بن علی(ع)، امام سوم شیعیان، به سبب اهداف بلند الهی، ویژگی‌های والای اخلاقی، اعمال و مجاهدت‌های خالصانه، فداکاری‌ها و ایثارگری‌های بی‌نظیر و نیز مصیبت‌هایی که در راه خدا متحمل شد، از مقام و جایگاهی بسیار والا در پیشگاه خدای متعال برخوردار است. خدای متعال پاداش‌های فراوانی به آن‌حضرت عطا فرمود که یکی از جلوه‌های آن، عزت و عظمت ویژه‌ای است که در این دنیا نصیب ایشان شده است؛ به گونه‌ای که مردم به زیارت مرقد مطهر آن‌حضرت تشویق و ترغیب شده و برای زیارت ایشان اجر و پاداش فراوانی وعده داده شده است.

یکی از این وعده‌ها در روایتی بیان شده است که شیخ مفید و دیگران آن‌را با طرق متعدد نقل کرده‌اند. امام صادق(ع) در فضیلت زیارت امام حسین(ع) در روز عاشورا می‌فرماید: «...و کسی که در روز عاشورا قبر امام حسین(ع) را زیارت کند، مانند کسی است که خداوند را در بالای عرش او زیارت کرده است.»

البته تعبیری مشابه درباره زیارت قبر پیامبر اکرم(ص) نیز در روایات آمده است. امام رضا(ع) در تبیین معنای چنین تعبیری می‌فرماید که از آن‌جا که رؤیت و زیارت ذات مقدس خداوند ممکن نیست، خداوند زیارت پیامبرش را به منزله زیارت خود قرار داده است.

بنابراین، روشن است که تعبیر «زیارت خداوند» در این‌گونه روایات، به معنای دیدار و رؤیت ذات الهی نیست؛ بلکه تعبیری برای بیان نهایت قرب، بهره‌مندی از رحمت و توجه ویژه الهی است که از طریق زیارت اولیای خدا حاصل می‌شود.

پاسخ تفصیلی

اسلام دین ارزش‌ها است و پاداش‌های الهی وعد داده شده در آن، نتیجهی‌ اعمال خالصانه انسان‌ها برای خدا است؛ زیرا خدای متعال بهترین و عادل‌ترین پاداش دهنده‌ها است و اجر هیچ نیکوکاری را ضایع نمی‌کند.[1] هرچه اعمال نیک انسان خالصانه‌تر باشد و هرچه در راه خداوند سختی‌ها و مشقت‌های بیشتری را تحمل کرده باشد، پاداش و ارزش او در پیشگاه خداوند بیشتر است. بر همین اساس است که انبیای الهی و ائمه طاهرین(ع) دارای مقام بسیار والایی در پیشگاه خدای متعال هستند. همچنین امام حسین بن علی(ع)، امام سوم شیعیان، از مقام و جایگاهی بسیار والا در پیشگاه خدای متعال برخوردار است. این مقام نه به جهت نسبت آن‌حضرت با شخص رسول خدا(ص) است؛ بلکه به دلیل اهداف، ویژگی‌ها، اعمال، فداکاری‌ها، ایثارگری‌ها و مصیبت‌هایی است که آن امام(ع) در راه حفظ اسلام و قرآن و انجام تکلیف الهی خود متحمل شده بود. امام حسین‏(ع) در نبرد با یزید و یزیدیان هدف خدایی داشت و به دنبال ارضای تمنیات نفسانی نبود. امروزه بر همگان روشن است که اگر امام حسین(ع) در برابر انحرافات بزرگ و فاحش بنی‌امیه سکوت می‌کرد، از اسلام تنها اسمی باقی مانده بود. و واقعیت و حقیقت آن در بند بنی‌‌امیه اسیر می‌شد و به دست ما نمی‏رسید. فداکاری حسینی که آمیختگی عشق و عقل برین بود، اسلام را از خطر نابودی و سقوط به دست اراذل بنی‌­امیه محفوظ داشت.

از سویی دیگر؛ امام حسین ‏(ع) می‌دانست که هیچ شانسی برای زنده ماندن ندارد، می‌دانست که آنها می‌خواهند او را شهید کنند و نیز از سابقۀ مردم کوفه در سست عهدی نسبت به پدر و برادر، با خبر بود، با این‌حال با همه سرمایه خود(جان خود، نزدیکان، فرزندا ن و یاران و...) به میدان آمد و با روی باز، با رضایت کامل از قضای الهی به دفاع از دین خدا پرداخت و با خون خود درخت اسلام را آبیاری کرد و جان تازه‌ای به اسلام بخشید.

اگرچه همواره در راه خدا انسان‌های بزرگی از اولیای خدا و پیامبران الهی جان خود را فدا کرده‌اند؛ اما واقعه شهادت مظلومانه امام حسین(ع) و یارانش به لحاظ تعداد شهداء و نحوه به شهادت رسیدن و جنایات دیگری که بعد از شهادت آنان نسبت به اجساد شهداء و غارت و اسارت  زن و فرزندان شهدا توسط یزیدیان انجام شد در تاریخ نظیر ندارد!

خداوند متعال می‌فرماید: «ما اجر صابران را بدون حساب می‌دهیم».[2]

آیا تاریخ بشریت مصیبتی سنگین‌تر از مصیبت‌های بی‌شمار امام حسین و صبری بالاتر از صبر حسین بن علی(ع) سراغ دارد؟

افزون بر این، تمام مصیبت‌ها و صبر آن‌حضرت خالصانه و در راه خدا بود و ذره‌ای از آن در راه منافع شخصی و هواهای نفسانی نبوده است.

با توجه به این مسائل، خداوند متعال چه پاداشی به امام حسین(ع) بدهد که هم در خور مصیبت‌های آن‌حضرت و هم در شأن عدالت و کرم خدای متعال باشد.

بر این اساس، خداوند پاداش‌های زیادی به ایشان داده است که یکی از آنها عزت و عظمت در این دنیا است، به حدی که همه مردم را تشویق و ترغیب به زیارت مرقد مطهر آن‌حضرت کرده و اجر و پاداش زیادی به زائرانش وعده داده است. یکی از این وعده‌های الهی حدیثی است که شیخ مفید و دیگران به‌صورت متواتر نقل کرده‌اند.

امام صادق(ع) در این مورد فرمود: «...و کسی که در روز عاشوراء قبر امام حسین را زیارت کند مانند این است که خداوند را در بالای عرش او ملاقات کرده است».[3]

البته این چیز عجیبی نیست؛ زیرا ما نظیر این روایت در مورد زیارت قبر پیامبر(ص) نیز بسیار داریم.

امام صادق(ع) فرمود: «کسی که رسول خدا(ص) را زیارت کند مانند این است که خداوند را در بالای عرش او ملاقات کرده است».[4]

امام رضا(ع) درباره معنای زیارت خداوند فرمود: از آن‌جا که رؤیت و زیارت خداوند ممکن نیست، خداوند زیارت پیامبرش را به منزله زیارت خود قرار داده است.[5]

البته باید توجه داشت که زیارت امام حسین(ع) موجب زنده ماندن اهداف بلند آن‌حضرت که همانا زنده نگه‌داشتن دین خدا و دستورات قرآن است می‌باشد.


[1]. آل عمران، 171. «أَنَّ اللَّهَ لا یُضیعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنینَ»؛ توبه، 120. «إِنَّ اللَّهَ لا یُضیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنینَ».

[2]. زمر، 10. «قُلْ یا عِبادِ الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّکُمْ لِلَّذینَ أَحْسَنُوا فی‏ هذِهِ الدُّنْیا حَسَنَةٌ وَ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةٌ إِنَّما یُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَیْرِ حِساب».‏

[3]. ابن قولویه، جعفر بن محمد، کامل الزیارات، محقق، مصحح، امینی، عبد الحسین، ص 174، نجف اشرف، دار المرتضویة، چاپ اول، 1356ش.     «جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ قُولَوَیْهِ فِی الْمَزَارِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُوسَوِیِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَهِیکٍ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ زَیْدٍ الشَّحَّامِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ع قَالَ مَنْ زَارَ الْحُسَیْنَ ع لَیْلَةَ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَ مَا تَأَخَّرَ وَ مَنْ زَارَهُ یَوْمَ عَرَفَةَ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ أَلْفَ حَجَّةٍ مُتَقَبَّلَةٍ وَ أَلْفَ عُمْرَةٍ مَبْرُورَةٍ وَ مَنْ زَارَهُ یَوْمَ عَاشُورَاءَ فَکَأَنَّمَا زَارَ اللَّهَ فَوْقَ عَرْشِهِ».

[4]. شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، محقق، موسوی خرسان، حسن، ج 6، ص 4، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق. «قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مَا لِمَنْ زَارَ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ کَمَنْ زَارَ اللَّهَ فَوْقَ عَرْشِهِ»؛ شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ج 14، ص 335، حدیث، 19340، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، 1409ق. «وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ صَالِحِ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ زَیْدٍ الشَّحَّامِ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مَا لِمَنْ زَارَ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ کَمَنْ زَارَ اللَّهَ فَوْقَ عَرْشِهِ الْحَدِیثَ».

[5]. شیخ صدوق، محمد بن علی‏، توحید، محقق، مصحح، حسینی، سید هاشم‏، ص 117، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1398ق. «الْهَمْدَانِیُّ عَنْ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَنِ الْهَرَوِیِّ قَالَ قُلْتُ لِعَلِیِّ بْنِ مُوسَى الرِّضَا ع یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا تَقُولُ فِی الْحَدِیثِ الَّذِی یَرْوِیهِ أَهْلُ الْحَدِیثِ أَنَّ الْمُؤْمِنِینَ یَزُورُونَ رَبَّهُمْ مِنْ مَنَازِلِهِمْ فِی الْجَنَّةِ فَقَالَ ع یَا أَبَا الصَّلْتِ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى فَضَّلَ نَبِیَّهُ مُحَمَّداً ص عَلَى جَمِیعِ خَلْقِهِ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الْمَلَائِکَةِ وَ جَعَلَ طَاعَتَهُ طَاعَتَهُ وَ مُبَایَعَتَهُ مُبَایَعَتَهُ وَ زِیَارَتَهُ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ زِیَارَتَهُ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ».

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها