Lügatte ve Istılahta Hamd, Medh ve Şükür

1- Hamd lügatte sena ve övgü manasına gelmektedir.[1] Istılahta ise iradeyle yapılan güzel iş ve sıfata denir.[2]

2- Medh ise övgü demektir.[3] Hamd ile medh bir yönden eş anlamlı sayılsalar da[4] medhin hamd’dan farkı şudur: Medh, insan iradesinin dışında yapılan güzel bir işin karşısında yapılan şeye denir.[5] Bununla hamd’la medh’in farkı ortaya çıkar. Bir başka nokta şudur: Allah’ı hamdetmek, Onun yüceliğinin karşısında yapılan övgüdür.[6]

3- Şükür, nimeti anmak, onu ikrar etmek ve yaymak demektir.[7] Allah tarafından mükafatladırılma ve övgüye ise şükür denir.[8] Bu yönden Allah Şakir ve Meşkur’dur.[9]

Şükürle hamdın ilişki ve farkı hakkında çeşitli görüşler var. Onlardan ikisini aşağıda getiriyoruz:

a) Şükür, özel nimete karşı dil, kalp ve bedenin diğer uzuvlarıyla yerine getirilir. Bu durumda dil ile yapılan hamd, şükürün örneklerinden sayılır.[10]

b) Hamd, nimet ve gayri nimeti tazim kastıyla yapılan iyi ve güzel övgüdür. Oysa şükür, nimeti tazim kastıyla yapılır.[11]