جستجوی پیشرفته
بازدید
2255
تاریخ بروزرسانی 1390/07/27
کد سایت fa17343 کد بایگانی 17695 نمایه اختلاف و تفاوت انسان ها
طبقه بندی موضوعی تفسیر
خلاصه پرسش
ضمن توضیح علت اختلاف بین انسان ها، بفرمایید آیا اگر این اختلاف ها و تفاوت ها نبود، انسان ها همدیگر را نمی شناختند!(لتعارفوا)؟
پرسش
ضمن توضیح علت اختلاف بین انسان ها، بفرمایید آیا اگر این اختلاف ها و تفاوت ها نبود، انسان ها همدیگر را نمی شناختند!(لتعارفوا)؟
پاسخ اجمالی

در این آیه، خداوند در صدد آن نیست که شناخت انسان ها از یکدیگر را منحصراً در تفاوت قوم و قبیله اعلام کند، بلکه تنها به دنبال بیان علت عمده تفاوت های موجود در نظام های اجتماعی بشر است و این که این تفاوت ها به خودی خود نمی توانند معیاری برای ارزش گذاری انسان ها باشند.

پاسخ تفصیلی

برای قسمت اول پرسش به سوالات 205 (سایت: 1198) ، 3253 (سایت: 3514) ، 678 (سایت: 725) مراجعه کنید.

در جواب قسمت دوم باید به معنای آیه بهتر توجه کرد، آیه سیزده سوره حجرات در بیان نکوهش مواردی است که عرب، در صدر اسلام به آن تفاخر می کرد؛ لذا خداوند در این آیه به صراحت می فرماید: ای مردم! ما شما را به قبیله ها و ملت های متعدد تبدیل کردیم تا به این وسیله یک دیگر را بشناسید (نه آن که با نسبت هایی که دارید بر یک دیگر تفاخر کنید)، همانا برترین و گرامی ترین شما نزد خداوند، با تقوا ترین شما است و خداوند دانا و آگاه است‏."

بنابراین؛ اگر خداوند براى هر قبیله و طائفه‏اى، ویژگی هایى قرار داده، براى حفظ نظم زندگى اجتماعى مردم است؛ چرا که این تفاوت ها، سبب شناسایى است، و بدون شناسایى افراد، نظم در جامعه انسانى برقرار نمى‏شود؛ زیرا هر گاه همه یکسان و شبیه یکدیگر و همانند بودند، هرج و مرج عظیمى سراسر جامعه انسانى را فرا مى‏گرفت. [1]

به هر حال قرآن مجید بعد از آن که بزرگ ترین مایه مباهات و فخر عصر جاهلى یعنى؛ نسب و قبیله را از کار مى‏اندازد، به سراغ معیار واقعى ارزشى رفته مى‏افزاید: "گرامى‏ترین شما نزد خداوند با تقواترین شما است". [2]

اما این اشکال که: آیا اگر اختلاف مردم در قبیله ها و ملت ها وجود نداشت، آنان از یک دیگر شناخته نمی شدند؟ اصلاً مطرح نمی شود؛ زیرا در این آیه، خدا در صدد آن نیست که شناخت انسان ها از یکدیگر را منحصراً در تفاوت قوم و قبیله اعلام کند، بلکه تنها به دنبال بیان علت عمده تفاوت های موجود در نظام های اجتماعی بشر است و این که این تفاوت ها به خودی خود نمی توانند معیاری برای ارزش گذاری انسان ها باشند. به تعبیری دیگر، خداوند در صدد پاسخ گویی به پرسش آخر از سه سؤال ذیل است:

آیا این شناخت را می توان از راه دیگر به دست آورد یا نه؟

آیا هدف از اختلاف این بوده که مردم به دلیل قبیله و ملتی که در آن قرار دارند ارزش یابی شوند؟

آیا هدف این است که بین مردم تفاوتی باشد تا یک دیگر را با آن تفاوت بشناسند؟

قرآن فقط می خواهد بیان کند که اختلاف بین مردم به دلیل شناساندن آنان به یک دیگر است نه چیز دیگر، پس بسیار واضح است که اگر مردم دنیا به ملت های مختلف و اقوام مختلف تقسیم نمی شدند؛ از این جهت (اختلاف در نسب و ملت) شناخته نمی شدند و اصولاً فرق گذاشتن بین آنان سخت بود؛ یعنی اگر همه افراد؛ عضو یک ملت بودند و خصوصیات یک ملت را داشتند و هیچ کدام؛ نام متفاوتی از دیگری نداشت، از این جهت هیچ شناختی پیش نمی آمد، بلکه فقط آنان را به عنوان یک انسان می توانستیم بشناسیم یا حداکثر با توجه به برخی از تفاوت های دیگر، مردم را از یک دیگر تشخیص می دادیم.



[1] . مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 22، ص 197، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1374ش.

[2] . حجرات، 13.

نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • جایگاه و منزلت زن در روایات چگونه است؟
    532 حدیث 1393/03/26
    پیش از بیان روایات باید گفت؛ قرآن بارها اعلام کرده که زن و مرد با یکدیگر در برابر خداوند از جایگاه مساوی برخوردار بوده و ملاک ارزش افراد تقوای آنان است: «خداوند، درخواست آنها را پذیرفت؛ [و فرمود:] من عمل هیچ عمل‌کننده‌اى از شما را، زن باشد یا مرد، ضایع نخواهم ...
  • آیا درست است که امام حسین(ع) می خواست از رطوبت دهان علی اصغر استفاده کند؟
    3461 تاريخ بزرگان 1385/12/03
    آنچه بیان شده است نه با نقل و متون تاریخی سازگاری دارد و نه با عقل، به این معنا که اولا؛ این مطلب در هیچ یک از منابع و مقاتل، ذکر نشده است، چون در منابع دست اول آمده است:امام حسین (ع) نزد خواهرش أم کلثوم آمده فرمود: خواهرم ترا ...
  • آیا اهل سنت قبل از ابن تیمیه به توسل اعتقاد داشته اند؟
    3705 کلام قدیم 1388/01/27
    توسل یکی از اموری است که از صدر اسلام همواره مورد توجه مسلمانان و ازجمله بزرگان اهل سنت بوده است. از جمله امام بخاری صاحب یکی از کتب معتبر روایی اهل سنت، سیره عملی خلیفه دوم عمر ابن خطاب را در جواز توسل نقل می کند. و همچنین امام مالک ...
  • منظور از طلوع و غروب خورشید در قرآن چیست؟
    3631 تفسیر 1388/04/23
    این دو آیه قرآن در صدد بیان حقیقت محل طلوع و غروب خورشید نیست بلکه در مقام گزارش تصور ذو القرنین از طلوع و غروب خورشید است و مراد از محل غروب و طلوع  در این دو آیه این است که ذو القرنین به ساحل دریایى رسید که دیگر ما ...
  • نزول یک موجود عقلی در عالم مثال، چه فرقی با یک موجود مثالی دارد؟
    1241 عالم مثال 1391/10/28
    موجودات در هر مرتبه‌ای هستند، ظهورشان مطابق همان مرحله است؛ بنابر این، ظهور موجود عقلی در عالم عقل، عقلی است؛ نه مثالی. البته موجودات در مرتبه پایین‌تر می‌توانند ظهور و تجلی داشته باشند، این نوع ظهور مستلزم داشتن خصوصیات همان مرتبه است؛ در نتیجه اگر موجود عقلی در عالم مثال ...
  • قدرت نفوذ شیطان بیشتر است یا خدا؟
    2811 کلام قدیم 1389/03/12
    بدون شک، قدرت خداوند که خالق همه است، در تمام امور، بیشتر از شیطان است، اما این که حضرت آدم (ع) حرف شیطان را گوش کرد و از فرمان خدا سرپیچی کرد به دلیل قدرت نفوذ کلامی شیطان نبود، بلکه به جهت وسوسه کردن شیطان بوده است؛ زیرا انسان یک ...
  • کثرت موجوداتی که در عرض هم اند؛ مثل موجودات مادی یا عقول عرضیه، چگونه قابل توجیه است؟
    2193 فلسفه اسلامی 1390/12/22
    در فلسفه های مختلف مثل فلسفه مشاء، اشراق و حکمت متعالیه برای تبیین کثرت عرضی راه های متفاوتی بر اساس اصول همان فلسفه وجود دارد. سؤال شما به ظاهر ناظر به فلسفه متعالیه است، همچنان که کثرت طولی را به عنوان اختلاف در مراتب علت تعبیر کرده اید. حال ...
  • آیا به هنگام قیامت کبرى همه‏ى موجودات به جز خداوند مى‏میرند، حتى عزرائیل هم مى‏میرد؟
    2471 کلام قدیم 1386/08/08
    پرسش را در دو بخش پاسخ خواهیم گفت:1. ماهیت و گستره‏ى مرگ به هنگام قیامت2. کسانى که از آن استثنا شده‏اند.بخش اول:از نظر قرآن کریم، مرگ هر چیزى هنگامى است که "اجل" آن شى‏ء فرا برسد و از آن رو که همه‏ى موجودات داراى "اجل" هستند، در نتیجه همگان را ...
  • معنای سرقفلی و کفالت چیست؟
    1398 گوناگون 1392/01/18
    «سرقفلى»؛ عبارت است از: حقّ اولویّتى که مستأجر بر ملک پیدا می‌کند در مقابل پولى که به مالک در اوّلِ کار می‌پردازد و مطابق آن، مستأجرى که سرقفلى پرداخته در اجاره کردن آن ملک، از دیگران اولویّت دارد. گفتنی است؛ این پول غیر از کرایه دکّان یا خانه و امثال ...
  • میزان حجیت افعال و کلمات حضرات معصومین چقدر است؟
    2899 درایه الحدیث 1388/10/30
    یکی از ادله معتبر اسلام، سنت پیامبر (ص) و دیگر معصومین(ع) است که همانند آیات قرآن برای مسلمانان حجت است که به سه شکل قول ، فعل و تقریر معصوم در دسترس ما قرار دارد. گفته‏ها و سخنان معصومین (ع) را که در احادیث و روایات آمده است «قول معصوم‏» ...

پربازدیدترین‌ها

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5970  نفر