جستجوی پیشرفته
بازدید
3552
آخرین بروزرسانی: 1399/10/03
خلاصه پرسش
بر اساس قوانین فیزیک، تنها چیزی که می‌تواند بر عالم ماده تأثیر بگذارد، چیزی است که خودش از جنس ماده و متعلقات به آن (نور و امواج الکترومغناطیس و ...) باشد. بر این اساس، تأثیر امور غیر مادی بر عالم ماده چگونه توجیه می‌شود؟
پرسش
سلام؛ اگر عالم ماوراء ماده بتواند بر عالم ماده تأثیر بگذارد، باید چیزی از جنس ماده و متعلقات به آن؛ مانند نور و امواج الکترومغناطیس و... باشد و اگر چنین باشد دیگر ماوراء ماده نیست! این تناقض چگونه توجیه می‌شود؟ مثلاً اگر چیزی بخواهد بر جسمی تأثیر بگذارد و سرعت آن‌را تغییر دهد لاجرم باید به آن نیرو وارد کند که آن هم باید چیزی از جنس عالم ماده باشد. مثلاً ماده‌ای باشد که نیروی گرانش وارد می‌کند و یا ماده باشد که در تماس با آن قرار دارد و نیرو وارد می‌کند و یا ماده‌ای باشد که نیروی الکترومغناطیس وارد می‌کند و ... (مطابق با قانون نیوتن و قوانین الکترومغناطیس) و اگر بخواهد دمای آن‌را تغییر دهد باید به آن انرژی دهد. مثلاً موجی باشد که بر آن می‌تابد و یا جسم داغی باشد که با آن در تماس باشد(مطابق قانون پایستگی انرژی) و ... .
پاسخ اجمالی
  1. این مسئله بر می‌گردد به مباحث مهم فلسفی و آن مبحث ربط حادث به قدیم است.[1] بر اساس مبانی فلسفی، باید بین علت و معلول سنخیت باشد، به همین جهت برای رعایت سنخیت، چینش عالم هستی را بر اساس رعایت سلسله مراتب و تشکیکی می‌دانند؛ بر این اساس، مراتب پایین نمودی از مراحل بالاتر و تحت سیطره‌ی آنها هستند؛ و مراحل بالاتر باید واجد کمالات مراتب پایین باشند. البته لزوم وجود کمال مراحل پایین در مراتب بالا مستلزم وجود تمام خصوصیات مراتب پایین در مراتب بالا نیست، بلکه گاهی وجود برخی خصوصیات مراتب پایین در مراتب بالا موجب نقص مراتب بالا خواهد شد. شاید بتوان این حقیقت برهانی را با یک مثال تا حدودی روشن کرد و آن این‌که انسان در مرتبه‌ی تعقل و تفکر نیاز به سخن‌گفتن یا قلم و کاغذ ندارد، اما در مرتبه‌ی ظهور آن حقایق علمی در عالم ماده نیاز به سخن‌گفتن یا قلم و کاغذ دارد، و اگر انسان در مرتبه‌ی تفکر و تعقل نیاز به سخن‌گفتن یا قلم و کاغذ داشته باشد، این موجب نقص برای مرتبه‌ی تعقل است.
  2. اگر پذیرفتن مطلب و برهان قبلی برایمان دشوار باشد، نمونه‌های دیگری را در محیط خودمان مشاهده می‌کنیم که امور غیر مادی بر امور مادی تأثیرگذارند هر چند نتوانیم تحلیل عقلی و فلسفی برای آن پیدا کنیم. توضیح این‌که حالات روحی و روانی انسان که از نظر همه‌ی اندیشمندان هیچ شباهتی با خاصیت‌‌های فیزیکی ندارد، در فیزیک بدن اثر می‌گذارد؛ مثلا هنگامی که انسان خبر ناگواری را می‌شنود، رنگ رخسارش تغییر می‌کند و اگر ناگوارتر باشد تبش قلب می‌گیرد و عضلات بدن سست و بی‌رمق می‌گردد و گاهی سکته می‌کند و می‌میرد؛ و یا اگر خبر خوشحال‌کننده‌‌ای شنید، نیرو و توان می‌گیرد. امروزه روان‌ درمانی یا گفتار درمانی یکی از راه‌هایی است در علم پزشکی تأثیر آن پذیرفته شده است.[2] بر این اساس نمی‌توان گفت که تنها امور مادی بر عالم ماده تأثیرگذارند.
  3. علاوه بر این‌که بر اساس معارف دینی، «ملائکه» به عنوان واسطه‌های فیض بین خداوند متعال و عالم ماده پذیرفته شده‌اند.[3] و ممکن است برخی از فرشتگان که مدبر امور عالم مادی هستند، خودشان نیز به نوعی مادی باشند.[4]

 

 

 


[1]. ر. ک: «ربط حادث و قدیم و ماده نخستین خلقت عالم»، 11013؛ «ربط حادث به قدیم و بطلان تصادف در خلقت»، 97369.

[2]. رک: «رابطۀ روح و بدن»، 2250.

[3]. ر. ک: «جایگاه وجودی ملائکه»، 1853.

[4]. ر. ک: «فرق ملائکه جبروتی با ملائکه ملکوتی»، 7990؛ «فرشتگان باد، باران، آب و دریا»، 34782.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • قضا و قدر الهی را به زبانی ساده و روان توضیح دهید؟
    15804 قضا و قدر 1400/05/12
    «قضا» یعنی حکم، قطع و حتمیت. در نظام آفرینش، ‌موجودات مادی از چندین راه ممکن است به وجود بیایند، به عنوان مثال اگر به خانه‌ی شما از چند کوچه راه باشد، ورود به خانه‌ی شما از چند راه ممکن است. حال اگر از میان چندین ...
  • آداب و احکام قبل و بعد از مردن چیست؟
    265998 احتضار 1392/02/30
    آدابى که در این باره مطرح است، دو بخش دارد؛ بخشى مربوط به قبل از مرگ است که با عنوان «احکام محتضر» از آن یاد مى‌شود و از جمله آنها، این است که باید شخص را در هنگام مردن به پشت بخوابانند به طورى که کف پاهایش به ...
  • این که می گویند خدا فلان بنده اش را به خودش وا گذاشته است، معنایش چیست؟
    22794 تفسیر 1389/11/04
    این یک مفهوم قرآنی است. خداوند متعال در قرآن می فرماید:"نَسُوا اللَّهَ فَنَسِیَهُمْ "؛ خدا را فراموش کردند، و خدا (نیز) آنها را فراموش کرد. این معنایش این است که چون برخی از انسان ها در دنیا خدا را ...
  • آیا حقیقت حضرت علی (ع) ازلی است؟
    16128 دانش، مقام و توانایی های معصومان 1388/02/12
    معنای ازلی بودن این است که موجودی در گذشته، سابقه عدم (نبود) نداشته باشد؛[1] یعنی همیشه وجود داشته است. منظور از حقیقت حضرت علی (ع)، اگر وجود مادی ایشان باشد روشن است که وجود مادی ایشان ازلی نیست ولی اگر منظور از حقیقت، ...
  • آیا روزه بدون خواندن نماز صحیح و قبول است؟
    114384 Laws and Jurisprudence 1390/05/26
    مطابق با آموزه‌های دینی، نماز اولین فعل عبادی در میان اعمال دینی ما است؛ یعنی پس از اصول اعتقادی (اصول دین)، در مرحله عمل (که از آن به فروع دین تعبیر می‌شود)، اولین چیزی که موضوعیت دارد، نماز است که از آن به ستون و عمود دین تعبیر شده ...
  • منظور از فراز «فاقد کل مفقود» در برخی دعاها چیست؟
    5223 حدیث 1397/06/18
    در مورد معنای جمله «وَ فاقِدَ کُلِ‏ مَفْقُود»[1] که در توقیعی از سوی امام زمان(عج) در دعای ماه رجب، وارد شده است، احتمالاتی وجود دارد: 1. واژه «فقدان» از ریشه «فقد» به معنای عدم و نیستی است،[2] و «فَقَدَهُ»؛ یعنی‌ ...
  • آیا زبان عربی بر باقی زبان‌ها برتری دارد؟
    14381 علوم قرآنی 1392/01/14
    در ابتدا باید به این نکته توجه داشت، که الزامی نیست تا وحی الهی با کامل‌ترین زبان نازل شود، همان‌گونه که شاهدیم برخی از کتاب‌های آسمانی با زبانی غیر از زبان عربی نازل شده‌اند. از سوی دیگر بررسی دقیق ساختار یک زبان و مقایسه آن با دیگر ...
  • آیا فروشنده و راهنمایی کننده روش مصرف قرص "سقط جنین" مباشر سقط محسوب می‌گردد؟ این گناه حق الناس دارد؟
    11771 سقط جنین 1393/02/22
    مباشر سقط به کسی گفته می‌شود که عمل سقط را انجام می‌دهد مانند زنی که قرص می‌خورد یا کسی که آمپول تزریق می‌کند، اما فروشنده قرص یا آموزش دهنده سقط، مباشر محسوب نمی‌شود. ولى به هر حال فروش این‌گونه محصولات و یا راهنمایى (در حدى که مصداق کمک ...
  • خلاصه‌ای از زندگی ام سلمه همسر پیامبر اسلام(ص) را بیان کنید؟
    10795 تاريخ بزرگان 1399/09/05
    نام و نسب ام سلمهام سلمه، کنیه‌ی یکی از امهات المؤمنین از همسران گرامی پیامبر اسلام(ص) است که نامش قبل از اسلام، هند، یا رمله بود.[1] پدرش سهیل[2] و یا حذیفه با کنیه‌ی ابی‌مغیره، ملقب به زاد الرکب،[3] ...
  • چه قیام‌ها و شورش‌هایی در زمان امامت امام هادی(ع) اتفاق افتاد؟
    8615 تاریخ 1393/10/18
    در دوران امامت امام هادی(ع) که با حکومت چندین خلیفه عباسی همزمان بود، برخوردهای اعتقادی، مناقشه‌های علمی، تبعیض‌های قومی، فشارهای اقتصادی و سیاسی؛ جنبش‌های مختلفی را با انگیزه‌های دینی یا غیر دینی برانگیخت که برخی از آنها مانند حرکت کولی‌ها را نمی‌توان به هیچ وجه، قیامی اسلامی دانست، ...

پربازدیدترین ها