جستجوی پیشرفته
بازدید
6245
آخرین بروزرسانی: 1401/03/11
خلاصه پرسش
حکمت خواب‌های راستین و رؤیاهای صادقه چیست و انسان در برابر آنها چه وظیفه‌‌ای دارد؟
پرسش
سلام؛ اگر خوابی دیدیم و اتفاقات آن خواب بعد از مدتی یکایک شروع به محقق‌شدن کرد، باید چه واکنشی نشان دهیم؟ در مورد رؤیای صادقه چیزهایی شنیدم؛ اما اصلاً رؤیای صادقه برای چیست؟ و آیا فردی که رؤیای صادقه می‌بیند باید کاری انجام بدهد؟
پاسخ اجمالی

یکی از مباحث در حوزه انسان‌شناسی، دیدن خواب و رؤیا است که از جنبه‌های مختلف قابل بررسی است.[1]

فلسفه خواب‌های صادقه

از موضوعاتی که در مورد خواب‌دیدن مطرح است، حکمت و فلسفه‌ی رؤیاهای صادقه است. منظور از این خواب‌‌های راستین خواب‌هایی است که حکایت از وقوع حادثه‌ای در زندگی انسان می‌کند.

رؤیاهای صادقه می‌تواند فلسفه و حکمت‌های متعددی داشته باشد:

  1. هدایت: یکی از حکمت‌‌های الهی در رؤیای صادقه، هدایت باطنی انسان‌‌ها‌ است. از این نظر، برخی از رؤیاها را می‌توان زمینه‌‌ای برای دریافت هدایت‌‌های الهی به شمار آورد.

ابن عباس از پیامبر اسلام(ص) چنین نقل می‌کند: «آگاه باشید که از بشارت‌های نبوت چیزی باقی نمانده مگر رؤیای صالح که فرد مسلمان یا خود آن‌را می‌بیند و یا دیگران در مورد او می‌بینند».[2]

در روایت دیگری می‌فرماید: «رؤیای صادقه جزئی از هفتاد جزء نبوت است».[3]

  1. بشارت: یکی از حکمت‌‌های خواب‌‌های راستین، بشارت به وقوع حادثه‌‌ای مسرت‌بخش در زندگی است؛ مانند خواب حضرت یوسف(ع) که مشاهده کرد یازده ستاره و خورشید و ماه برای او سجده می‌کنند.[4]

همچنین در تفسیر آیه‌ی: «لَهُمُ الْبُشْرى‏ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا...»،[5] از پیامبر اسلام(ص) نقل شده است:

«منظور از این آیه، رؤیای صالحه است که مؤمن به واسطه آن بشارت داده می‌شود و جزئی از شصت و چهار جزء نبوت است، هرکس چنین خوابی دید، می‌تواند آن‌را برای فردی که دوست‌ صمیمی‌اش است، بازگو کند».[6]

  1. ایجاد آمادگی: برخی از چنین خواب‌‌هایی حکایت از وقوع حادثه‌ا‌ی ناگوار در زندگی انسان می‌کند، فلسفه‌ی این نوع خواب‌‌ها را می‌توان ایجاد آمادگی برای کم‌کردن آثار و عواقب آن حادثه دانست؛ مانند خواب پادشاه مصر که گفت:

«من در خواب هفت گاو چاق را دیدم که هفت گاو لاغر آنها را می‌‏خورند و هفت خوشه‌ی سبز و هفت خوشه‌ی خشکیده را نیز در خواب دیدم».[7]

حضرت یوسف(ع) این خواب را به خشک‌سالی و قحطی در آینده تعبیر کرد و زمینه شد تا پادشاه مصر ایشان را مسئول خزانه‌داری کشور کند و حضرتشان نیز برای مقابله با خشک‌سالی و قحطی دستور به جمع‌آوری غلات و نگه‌داری آنها نمود و در نتیجه توانستند کشور مصر را از آثار سوء خشک‌سالی وحشتناک هفت‌ساله در امان نگه‌دارند.

  1. زمینه‌سازی برای کارهای نیک: به علاوه این‌که گاهی با دادن صدقه، دعا، انجام کارهای خوب، و یا توبه و دست‌کشیدن از کارهای ناشایست، ‌می‌توان آثار احتمالی خواب‌‌های بد را دفع و رفع نمود.

البته بر اساس برخی روایات به هر خواب بدی نیز نباید اعتنا کرد و آرامش زندگی را به واسطه‌ یک خواب نباید از دست داد. از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است: «هر کس رؤیایی غیر صالح(خواب بد) دید، چنین رؤیایی از جانب شیطان است تا باعث غم و اندوه او شود. پس سه بار بر سمت چپ خود بدمد (این فکر را از خود دور کند) و آن‌را برای کسی نقل نکند».[8]


[1]. ر. ک:«ماهیت رویا و امکان خود آگاهی در رویا»، 5827؛ «رویا دیدن»، 11784.

[2]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 58، ص 192، بیروت، دار احیاء التراث، 1404ق.

[3]. شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ج 2، ص 585، قم، جامعه مدرسین، 1413ق. 

[4]. «إِذْ قَالَ یُوسُفُ لِأَبِیهِ یَأَبَتِ إِنىّ‏ رَأَیْتُ أَحَدَ عَشَرَ کَوْکَبًا وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ رَأَیْتهُمْ لىِ سَاجِدِین». یوسف، 4.

[5]. یونس، 64.

[6]. بحار الانوار، ج 58، ص191.

[7]. «وَ قَالَ الْمَلِکُ إِنىّ‏ أَرَى‏ سَبْعَ بَقَرَاتٍ سِمَانٍ یَأْکُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَ سَبْعَ سُنبُلَتٍ خُضْرٍ وَ أُخَرَ یَابِسَاتٍ یَأَیهُّا الْمَلَأُ أَفْتُونىِ فىِ رُءْیَاىَ إِن کُنتُمْ لِلرُّءْیَا تَعْبرُونَ». یوسف،43.

[8]. بحار الانوار، ج 58، ص 191.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    755424 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    734951 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    648314 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    645459 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    640660 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    579425 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    576981 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    559740 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    559560 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    548885 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...