جستجوی پیشرفته
بازدید
27309
آخرین بروزرسانی: 1395/01/05
خلاصه پرسش
منظور از «رکوع کامل» که از بین برنده وحشت قبر است، چیست؟
پرسش
در این حدیث منظور از رکوع کامل و صحیح چیست؟ امام جواد(ع) فرمود: «مَنْ أتَمَّ رُکُوعَهُ لَمْ تُدْخِلْهُ وَحْشَهُ الْقَبْرِ».
پاسخ اجمالی
یکی از خصوصیت‌هایی که برای قبر ذکر شده، این است که صاحبان آن دچار وحشت خواهند بود. امام صادق(ع) می‌فرماید: «قبر هر روز ندا می‌دهد: من خانه غربت هستم. من خانه وحشت هستم...».[1] علت ایجاد وحشت برای صاحب قبر، تنها بودن و نداشتن همدم است؛ از این‌رو در احادیث، در مقابل وحشتِ قبر، عبارت «اُنس» قرار گرفته است. در یکی از دعاها چنین آمده است: «وحشت قبرم را به انس تبدیل کن».[2] و در حدیث دیگری آمده: «وقتی کسی به زیارت قبری می‌رود، صاحب قبر با او اُنس می‌گیرد و وقتی آن شخص برمی‌گردد، صاحب قبر دچار وحشت می‌شود».[3]
در نقلی از امام جواد(ع) راهی برای رهایی از این مشکل ارائه شده است؛ سعید بن جناح می‌گوید: در خانه امام جواد(ع) در شهر مدینه بودم. ایشان ابتدا فرمودند: «هرکس که رکوع [نمازش] را به‌طور کامل انجام دهد، در قبر دچار وحشت نخواهد شد».[4]
برای توضیح این حدیث، دو مطلب قابل بیان است:
1. انجام مقدار واجب: ممکن است در نگاه اول گمان شود که رعایت امور واجب از این جهت که انجام آنها واجب و لازم و ترک آنها موجب عقاب است، ثواب و آثار فوق‌العاده‌ای نداشته باشد. اما آنچه که از منابع دینی به دست می‌آید، این است که انجام واجبات، علاوه بر رفع تکلیف، آثار زیاد دیگری؛ مانند بخشش گناهان دارد. از این‌رو؛ ممکن است که در این روایت منظور از رکوع کامل، همان رکوعی باشد که واجبات آن؛ اعم از مقدار خم شدن، گفتن ذکر مربوطه، دیگر واجبات عمومی نماز؛ مثل طهارت ظاهری و باطنی، رو به قبله بودن و... رعایت شده باشد که در این صورت موجب رفع وحشت شخص مؤمن در قبرش خواهد شد.
2. رعایت واجبات و مستحبات: ممکن است که منظور از کامل بودن رکوع، انجام و رعایت همه شرایط و آداب آن باشد؛ اعم از واجب و مستحب.[5] بنابر این احتمال، کسی که می‌خواهد از وحشت قبر در امان بماند، لازم است همه مستحبات رکوع را رعایت کرده و در گفتن ذکر رکوع نیز به مقدار واجب بسنده نکند. از همه مهم‌تر، رعایت حضور قلب در انجام این عبادت است؛ چرا که عبادت بدون حضور قلب، عبادت کاملی به‌شمار نمی‌رود و عدم حضور قلب، موجب از بین رفتن بسیاری از آثار و فواید عبادات می‌شود.
به نظر می‌رسد که احتمال دوم با متن روایت همخوانی بیشتری داشته باشد و به همین جهت، مرحوم مجلسی نیز همین احتمال را ترجیح داده است.[6]
 

[1]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج 3، ص 242، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ چهارم 1407ق.
[2]. «ِفَآنِسْ فِی الْقَبْرِ وَحْشَتِی‏»؛ ابن بابویه، محمد بن علی، من لایحضره الفقیه، محقق، غفاری، علی اکبر، ج 4، ص 188، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1413ق.
[3]. ابن قولویه، جعفر بن محمد، کامل الزیارات، محقق، امینی، عبدالحسین، ص 321، نجف اشرف، دارالمرتضویه، جاپ اول، 1356ش.
[4]. کافی، ج ‏3، ص 321.
[6]. مجلسى، محمد باقر، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، محقق، رسولى محلاتى، هاشم، ج‏ 15، ص 125، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1404ق.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    758463 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    738005 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    652285 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    647224 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    641913 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    581964 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    577252 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    560281 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    560164 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    551918 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...