«رجعت»، در لغت به معنای بازگشتن و برگشتن است.[1] و در اصطلاح به این معنا است که عده‌ای از افراد(مومنان خالص و مشرکان محض) پس از مردن و قبل از برپایی قیامت دوباره به این دنیا برمی‌گردند.[2] پس رجعت دربارۀ امام زمان(عج) اصطلاحاً از بحث خارج است، و منظور از آن در این سؤال، ظهور حضرت حجت(عج) است. با همۀ اختلاف‌هایی که در میان ملت‌ها و امت‌ها در طرز تفکر، آداب و رسوم، عشق‌ها و علاقه‌ها، خواست‌ها و مکتب‌ها وجود دارد، همۀ آنها به صلح و عدالت علاقه‌مند بوده و هستند. تقریباً همۀ کسانی که در این زمینه مطالعه دارند، متفق‌اند که تمام اقوام جهان در انتظار یک رهبر بزرگ به سر می‌برند که هر کدام او را به نامی می‌نامند. بنابر این، مسئلۀ ایمان به ظهور یک نجات بخش بزرگ، یک اعتقاد عمومی و قدیمی در میان همۀ ادیان و اقوام و مذاهب شرق و غرب است.[3]

باور ظهور منجی در بین یهودیان

این باور در میان همۀ اقوام، به خصوص در میان یهودیان از استواری و رواج بیشتری برخوردار است. یهودیان نیز مانند اغلب اقوام و مذاهب، به طور قطع، به آمدن یک منجی در آخر الزمان اعتقاد دارند. در کتاب تورات کنونی بشارات زیادی از آمدن و ظهور مصلحی جهانی، آمده است.

همان‌طور که در ذیل می‌آید؛ به اسم حضرت حجت(ع) به طور مستقیم اشاره نشده است؛ اما نشانه‌هایی وجود دارد که شاید بتوان آنها را به ایشان تطبیق کرد.

در زبور داود تحت عنوان «مزامیر» در لابلای کتب «عهد عتیق»، نویدهای به بیان‌های گوناگون دربارۀ ظهور منجی آمده است. گفتنی است مطالبی که قرآن کریم دربارۀ ظهور حضرت مهدی(عج) از زبور نقل کرده است، عیناً در زبور فعلی موجود است و از دستبرد تحریف و تفسیر مصون مانده است. قرآن می‌فرماید:

«و (پس از بشارت دادن به نیکویى حال مؤمنان در آخرت آنان را به نیکویى عاقبت و پایان کارشان در دنیا مژده داده می‌فرماید: هر آینه در (کتاب) زبور (که بر داوود فرستادیم) پس از پند و اندرز (یا پس از بیان در تورات که آن‌را پیش از داوود بر موسى فرستاده بودیم) نوشتیم(بیان کردیم) که بندگان نیکوکار من (اصحاب و یاران امام زمان(عج) زمین را ارث می‌برند (بر آن غالب و چیره گردند)".[4]

در زبور نیز آمده است: «... زیرا که شریران منقطع می‌شوند؛ اما متوکلان به خداوند، وارث زمین خواهند شد».[5]

در کتاب «حجیّ نبی» چنین آمده است: «یهوه صبایوت چنین می‌گوید: یک دفعۀ دیگر آسمان‌ها و زمین و دریا و خشکی را متزلزل خواهم ساخت و تمامی امت‌ها را متزلزل خواهم ساخت و فضیلت جمیع امت‌ها خواهد آمد... این خانه را از جلال خود پر خواهم کرد».[6]

در کتاب «دانیال نبی» نیز آمده است: «... امیر عظیمی که برای قوم تو ایستاده قائم است، خواهد برخاست.. بسیاری از آنانی که در خاک زمین خوابیده‌اند، بیدار خواهند شد».[7]

در کتاب‌های «زکریای نبی»، «عاموس نبی» و  «حزقیال نبی»، نیز بشارت‌های آمده است.[8]، [9]

عقیدۀ ظهور منجی آن‌قدر در میان یهودیان قوی بود که تاریخ یهود از کسانی یاد می‌کند که به دروغ ادعای نجات‌بخشی یهود را داشتند. از جملۀ آنان «شَبتای صِبی» موسس فرقۀ  «دونمه» که در سال 1626 در ترکیه به دنیا آمد مدعی نجات‌بخشی یهود بود. یهودیان که پیش از قیام وی مصیبت‌های فراوانی دیده بودند، دعوتش را پذیرفته و گرد او جمع شدند.[10]

جمعی از مریدان عارف یهودی «مناخم مندل اشنیرسون» نیز معتقد شدند که وی مسیحای موعود است و روزی قیام می‌کند. مرگ این مسیحا در نود سالگی(1992) خاطر آن مریدان را سخت پریشان کرد.[11]

اما جالب است که بعد از ظهور حضرت عیسی(ع) که دارای شخصیت بالا و الهی بود، بیشتر یهودیان او را نپذیرفتند.

شخصیت مورد انتظار یهودیان

از برخی از نوشته‌ها چنین برمی‌آید که گویا یهودیان در انتظار مسیح هستند و مانند مسیحیان، منجی آخرالزمان خود را مسیح می‌پندارند. اگرچه تا قبل از ظهور حضرت مهدی(ع)، حضرت عیسی(ع) این فرضیه بود؛ اما باید بدانیم که چنین تصوری در مورد منجی آخرالزمان غلط است؛ زیرا موعود مورد انتظار یهودیان «ماشیَح»(مسیح، مسح شده) خوانده می‌شود. ماشیح لقب پادشاهان قدیم بنی‌اسرائیل بود؛ زیرا مرسوم بود که پیامبران در حضور جمع، مقداری روغن بر سر آنان می‌ریختند و با آن سر ایشان را مسح کرده و می‌مالیدند تا بدین وسیله پادشاهان قداست پیدا کنند. این لقب در زمان‌های بعد به پادشاه آرمانی یهود اطلاق شد. تعبیر «ماشیَح» در تلمود به تکرار آمده است، ولی چون لفظ مسیح به حضرت عیسی(ع) اطلاق می‌شود، دانشمندان برای اشاره به مو عود یهود، از واژۀ «مسیحا» که با توجه به تلفظ لاتینی از روی واژۀ عبری «ماشیَح»، ساخته شده است، استفاده می‌کنند.[12]، [13] مهم‌ترین مژدۀ مسیحایی در کتاب اشعیای نبی آمده است:

«نهالی از تنۀ "یسّی" (پدر داود) بیرون آمده ... روح خداوند بر او قرار خواهد گرفت. مسکینان را به عدالت داوری خواهد نمود و به جهت مظلومان زمین به راستی حکم خواهد کرد... گرگ با بره سکونت خواهد کرد و پلنگ با بزغاله خواهد خوابید...».[14]

تعبیر به تنۀ یسی(فرزند یسی) بر چند نفر قابل تطبیق است؛ حضرات داود، سلیمان، عیسی و حضرت مهدی(عج)؛ زیرا حضرت مهدی از طرف مادر گرامی‌اش حضرت نرجس خاتون، نوادۀ دختری «یسّی» است.[15]

بنابر این، یهودیان منتظر ظهور منجی آخرالزمان هستند،[16] اگرچه ظاهراً به شخص خاصی نظر نداشته باشند.

برای آگاهی بیشتر در این باره می‌توانید به پاسخ‌های 5953 (سایت: 6436) (امام زمان و ادیان)، (اعتقاد به ظهور مسیح در یهودیت) مراجعه کنید.

[1]. فرهنگ معین، ج 2 ص1640، واژه «رجع».

[2]. با استفاده از سوال 247 (سایت: 1112).

[3]. مکارم شیرازی، ناصر، حکومت جهانی حضرت مهدی(عج)، قم، نسل جوان، چاپ یازدهم، ص 51، به نقل از مجلۀ تخصصی انتظار، شمارۀ 15، ص 136.

[4]. انبیاء، 105.

[5]. عهد عتیق، کتاب مزامیر، مزمور 37، به نقل از: تونه‌ای، مجتبی، موعود نامه، ص 230، قم، 1384.

[6]. کتاب مقدس، کتاب حجی نبی، ص1367، باب2، بندهای 9-6، به نقل از موعود نامه، ص 232.

[7]. کتاب مقدس، کتاب دانیال نبی، ص1309، باب 12، بندهای1-12، به نقل از موعود نامه، ص232.

[8]. فرهنگ الفبایی، مهدویت، ص231- 232.

[9]. اقتباس از پاسخ 5953 (سایت: 6436).

[10]. توفیقی، حسین، آشنایی با ادیان بزرگ، ص 119،تهران، سازمان سمت، 1386.

[11]. همان، ص 125.

[12]. همان، ص 121.

[13]. اقتباس از پاسخ 5953 (سایت: 6436).

[14]. تورات، کتاب اشعیای نبی، باب 11، ص 10.

[15]. موعود نامه، ص 230.

[16]. امروزه افراطی‌ترین گروه‌های صیهونیست مانند " گوش اِمونیم" و افراطی‌ترین گروه‌های ضد صیهونیست مانند " نِطورای کارتا" به یک اندازه در شوق ظهور مسیحا روز گار می‌گذارند. نک: آشنایی با ادیان بزرگ، ص 125.