یهودیان نیز مانند اکثر اقوام و مذاهب، به طور قطع، به آمدن یک منجی در آخرالزمان اعتقاد دارند. در کتاب تورات کنونی بشارت‌های زیادی از آمدن و ظهور مصلح جهانی، آمده است.

مستر «هاکس» در مورد شیوع اعتقاد به ظهور و انتظار پیدایش یک منجی بزرگ جهانی در میان قوم یهود می‌نویسد: «عبرانیان منتظر قدوم مبارک «مسیح» از نسل‌های گذشته تا به امروز بوده‌اند و وعدۀ آن وجود مبارک، مکرر در «زبور» و کتب پیامبران علی الخصوص در کتاب «اشعیاء» داده شده است. تا وقتی که یحیای تعمید دهنده آمده به قدوم مبارک وی بشارت داده، لیکن یهود آن نبوآت(پیش‌گویی‌ها) را نفهمیده با خود همی اندیشیدند که مسیح سلطان زمان خواهد شد و ایشان را از ذلت جور پیشگان و ظالمان رهایی خواهد داد و به اعلا درجۀ مجد و جلال ترقی خواهد داد».[1]

در تورات و کتاب‌های مختلف آن بشارت‌های فراوانی از ظهور منجی و شرایط دنیا در قبل و بعد از آن آمده است.

در «زبور» داود تحت عنوان «مزامیر» در لابلای کتب «عهد عتیق»، نویدهایی به بیان‌های گوناگون دربارۀ ظهور منجی آمده است. گفتنی است مطالبی که قرآن کریم[2] دربارۀ ظهور حضرت مهدی(عج) از زبور نقل کرده است، به عینه در زبور فعلی موجود است و از دستبرد تحریف و تفسیر مصون مانده است. در زبور  آمده است: «... زیرا که شریران منقطع می‌شوند؛ اما متوکلان به خداوند، وارث زمین خواهند شد».[3]

در کتاب «حجیّ نبی» چنین آمده است: «یهوه صبایوت چنین می‌گوید: یک دفعۀ دیگر آسمان‌ها و زمین و دریا و خشکی را متزلزل خواهم ساخت و تمامی امت‌ها را متزلزل خواهم ساخت و فضیلت جمیع امت‌ها خواهد آمد... این خانه را از جلال خود پر خواهم کرد».[4]

در کتاب «دانیال نبی» نیز آمده است: «... امیر عظیمی که برای قوم تو ایستاده قائم است، خواهد برخاست. بسیاری از آنانی که در خاک زمین خوابیده‌اند، بیدار خواهند شد».[5]

در کتاب‌های «زکریای نبی»، «عاموس نبی» و  «حزقیال نبی»، نیز بشارت‌های آمده است.[6]

پس یهودیان به آمدن یک منجی اعتقاد دارند، حتی امروزه قبول تشکیل یک حکومت یهودی به نام اسرائیل توسط یهودیان، با سوء استفاده از همین آرمان یهودیان بوده است. حدود صد سال پیش عده‌ای از متفکران یهود گفتند قوم ما این همه سال در انتظار مسیحا، خواری‌ها را تحمل می‌کنند، ولی خبری از او نیامد. دیگر انتظار ما به سر آمده و کاسۀ صبرمان لبریز شده است. جا دارد که خودمان برای پایان دادن به وضعیت موجود برخیزیم. آنان مکتب صهیونیزم را تأسیس کردند و گفتند باید خودمان فلسطین را بگیریم، عموم یهودیان با این کار مخالفت کردند؛ زیرا بر طبق عقایدشان فقط مسیحا(منجی آخرالزمان) می‌تواند چنین کاری بکند. صیهونیست‌ها گفتند ما برای قیام مسیحا پایگاهی در فلسطین ایجاد می‌کنیم. البته قانع کردن قومی که قرن‌ها با این تفکر زندگی کرده بود مشکل بود؛ اما آنان با صبر و حوصلۀ فراوان برای این کار تبلیغ کرده و مهاجرانی را به فلسطین بردند. هنوز هم عده‌ای از یهودیان با توجه به عقاید گذشته خود، تشکیل دولت صیهونیستی را مخالف آرمان مسیحایی یهود می‌دانند و می‌گویند باید به سنت انتظار ادامه داد. امروزه افراطی‌ترین گروه‌های صیهونیست مانند «گوش اِمونیم» و افراطی‌ترین گروه‌های ضد صیهونیست مانند «نِطورای کارتا» به یک اندازه در شوق ظهور مسیحا روزگار می‌گذارند.[7]

مسیحای مورد انتظار یهودیان

یهودیان و مسیحیان هر دو معتقدند که موعود آخرالزمان از ذریۀ اسحاق است. مسیحیان معتقدند که وی «مسیح پسر مریم» است که به دست یهود کشته شد، خدای متعال او را زنده کرد و به آسمان برد و در آخر دنیا وی را می‌فرستد تا توسط وی وعده‌اش را تحقق بخشد؛ اما یهودیان می‌گویند: وی(رهبر موعود) هنوز زاده نشده است. آیۀ 20 صحاح (سوره) 17 سِفر تکوین (پیدایش) به وعدۀ خدای متعال به اسماعیل(ع) اشاره دارد. «حنان ایل» مفسر یهودی در حاشیۀ بر این آیه می‌نویسد: از پیش‌گویی این آیه 2337 سال گذشت تا عرب (سلالۀ اسماعیل) با ظهور اسلام امتی عظیم گردند، ولی ما که ذریۀ اسحاق هستیم، وعدۀ الهی دربارۀ ما به خاطر گناهان‌مان به تأخیر افتاد؛ اما حتماً وعدۀ الهی دربارۀ ما، در آینده محقق می‌شود.[8]

از برخی از نوشته‌ها چنین برمی‌آید که گویا یهودیان در انتظار مسیح هستند و مانند مسیحیان، منجی آخرالزمان خود را مسیح می‌پندارند. اگرچه تا قبل از ظهور حضرت عیسی(ع) این فرضیه بود؛ اما باید بدانیم که چنین تصوری دربارۀ منجی آخرالزمان غلط است؛ زیرا موعود مورد انتظار یهودیان «ماشیَح»(مسیح، مسح شده) خوانده می‌شود، ماشیح لقب پادشاهان قدیم بنی‌اسرائیل بود، ولی چون لفظ مسیح به حضرت عیسی(ع) اطلاق می‌شود، دانشمندان برای اشاره به مو عود یهود، از واژۀ «مسیحا» که با توجه به تلفظ لاتینی از روی واژۀ عبری «ماشیَح»، ساخته شده است، استفاده می‌کنند.[9]

[1]. قاموس کتاب مقدس، ص806، به نقل از مجلۀ تخصصی انتظار، شمارۀ 15، ص 139.

[2]. انبیاء، 105.

[3]. عهد عتیق، کتاب مزامیر، مزمور 37، به نقل از: تونه‌ای، مجتبی، موعودنامه، ص 230، قم، 1384.

[4]. کتاب مقدس، کتاب حجی نبی، ص1367، باب2، بندهای 9-6، به نقل از موعودنامه، ص 232.

[5]. کتاب مقدس، کتاب دانیال نبی، ص1309، باب 12، بندهای1-12، به نقل از موعودنامه، ص 232.

[6]. فرهنگ الفبایی، مهدویت، ص231و 232.

[7]. توفیقی، حسین، آشنایی با ادیان بزرگ، ص 125و 124(با تصرف)، تهران، سازمان سمت، 1386.

[8]. مجله تخصصی انتظار، شمارۀ 15، ص146-147

[9]. همان، ص121.