جستجوی پیشرفته
بازدید
6501
آخرین بروزرسانی: 1396/06/28
 
کد سایت fa81475 کد بایگانی 99275 نمایه بررسی روایتی درباره تحریف قرآن
طبقه بندی موضوعی تفسیر|درایه الحدیث
اصطلاحات تحریف قرآن
گروه بندی اصطلاحات سرفصل‌های قرآنی
خلاصه پرسش
آیا امام صادق(ع) آیه 29 سوره جاثیه را آیه‌ای تحریف‌شده اعلام کرده است؟!
پرسش
آیا حدیثی که در کتاب کافی ابوبصیر از امام صادق(ع) نقل کرده که آن‌حضرت ذیل آیه 29 سوره جاثیه فرمود: «این آیه جزو تحریفات است»، صحیح السند و معتبر است؟
پاسخ اجمالی
خدای تعالی در آیه 29 سوره جاثیه می‌فرماید: «هذَا کِتَابُنَا یَنْطِقُ عَلَیْکُمْ بِالْحَقِّ إِنَّا کُنَّا نَسْتَنْسِخُ مَا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ»؛ این کتاب ما است که بحق با شما سخن می‌گوید [و اعمال شما را بازگو می‌کند]؛ ما آنچه را انجام می‌دادید می‌نوشتیم.
این آیه با توجه به آیات پیشین آن درباره قیامت و رسیدن به حساب افراد و امت‌ها است که تمام اعمال انسان به درستی و حقیقت نوشته شده (ثبت شده) است و در روز قیامت بر انسان عرضه می‌شود.
در ذیل این آیه روایتی با این سند نقل شده است: «عده‌ای از اصحاب ما، از سهل بن زیاد، از محمد بن سلیمان دیلمی، از پدرش، و او از ابوبصیر، از امام صادق(ع) روایت می‌کند که آن‌حضرت درباره این آیه شریفه فرمودند: «کتاب، حرف نزده و نمی‌زند، ولی آن‌که سخن می‌گوید رسول خدا است، او است که ناطق به کتاب است؛ خداوند می‌فرماید: هذا کتابنا یُنطق[1] علیکم بالحق». ابوبصیر گفت: ما این‌گونه در قرآن قرائت نمی‌کنیم؟! حضرت فرمود: «به خدا قسم! همین‌گونه بر پیامبر(ص) نازل شده است، ولی کلام خدا تحریف شده است».[2]
الف. سند روایت:
1. عدة من اصحابنا؛ یعنی این روایت را نه یک نفر؛ بلکه تعدادی از مشایخ و اساتید کلینی نقل کرده‌اند.[3]
2. سهل بن زیاد آدمی؛ عده‌ای معتقد به ضعف او هستند،[4] اما در نهایت می‌توان به روایت او اعتماد کرد.[5]
3. محمد بن سلیمان دیلمی؛ بسیار ضعیف است.[6]
4. پدر محمد بن سلیمان؛ یعنی سلیمان که در کتاب نجاشی از توثیقی برخوردار نیست، مضافاً بر این‌که ایشان گفته: «به روایاتی که سلیمان منفرداً نقل کند اعتنایی نمی‌شود» و نجاشی به نقل از دیگران می‌گوید که «سلیمان غالی (غلوّ کننده) و کذّاب» است.[7]
5. ابوبصیر؛ از اجلّاء است.
بنابراین، سند این روایت، به جهت آن‌که برخی از راویان ضعیف و بسیار ضعیف در میان آنان وجود دارند، ضعیف است.
ب. متن روایت:
همان‌طور که ملاحظه می‌شود تنها تفاوتی که بین آیه قرآن و آنچه امام صادق(ع) قرائت کردند این است که کلمه «ینطق» در قرآن به صیغه معلوم آمده و در کلام امام صادق(ع) به صورت مجهول«یُنطَق».
ملا صالح مازندرانی در شرح این حدیث می‌گوید: «تحریف در کلمه "کتابنا" است که آنچه نازل شده است "کَتّابنا" (با فتحه کاف و تشدید تاء)، صیغه مبالغه است و به معنای عالِمی است که علمش به حد کمال رسیده که در این صورت می‌تواند منظور پیامبر خدا(ص) باشد و احتمال هم دارد که تحریف در کلمه "ینطق" باشد که به صیغه مجهول نازل شده باشد و خداوند داناتر است».[8]
فیض کاشانی نیز توجیه دوم را قبول دارد که آنچه تحریف شده همان «ینطق» است که با صیغه مجهول نازل شده است.[9]
با توجه به این اختلاف می‌توان نتیجه گرفت؛ آنچه به دست محدّثین ما رسیده مجمل است و نمی‌دانیم منظور امام از این روایت چیست؟[10] علاوه بر این‌که سند این روایت ضعیف است و حتی اگر روایت را هم بپذیریم، این اندازه از اختلاف در اعراب، منجر به تحریف مصطلح قرآن نمی‌شود؛ زیرا مشاهده می‌کنیم که در قرائت‌های پذیرفته شده توسط اهل‌سنت نیز اختلاف‌هایی در اعراب وجود دارد و قاریان مشهور آنان نیز هر دو نوع از اعراب را تلاوت می‌کنند، بدون آن‌که فردی به آنان تهمت تحریف قرآن را بزند.
 

[1]. به صیغه مجهول.
[2]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج 8، ص 50، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق.
[4]. نجاشی، احمد بن علی، رجال نجاشی، ص 185، قم، دفتر نشر اسلامی، 1407ق؛ موسوى خویى، سید ابو القاسم‌، معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرجال، ج ‌9، ص 355 – 356، قم، بی‌نا، 1409ق.
[5]. نک: طوسی، محمد بن حسن، رجال الطوسی، ص 387، قم، مؤسسه نشر اسلامی، چاپ اول، 1415ق.
[6]. رجال نجاشی، ص 365.
[7]. همان، ص 182.
[8]. مازندرانی، محمد صالح، شرح الکافی، ج 11، ص 345، تهران، اسلامیه، 1382ق.
[9]. فیض کاشانی، ملا محسن، الوافی، ج 3، ص 902، اصفهان، کتابخانه امیر المؤمنین(ع)، 1406ق.
[10]. تفسیرهای دیگری برای این کلام امام(ع) مطرح شده است که به خاطر اختصار بیان نشد. نک: ابن قاریاغدی، محمد حسین، البضاعه المزجاه (شرح کتاب الروضه)، ج 1، ص 490، قم، دار الحدیث، 1429ق.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • چرا باید نماز را به زبان عربی بخوانیم؟
    89600 نماز 1385/11/24
    برای روشن شدن پاسخ، ابتدا باید منظور از سؤال روشن شود، اگر منظور این است که به جای عربی زبان دیگری جایگزین شود، این سؤال برای افراد بی‌گانۀ از آن زبان نیز مطرح است! و اگر منظور این است که چرا باید نماز را فقط به زبان عربی ...
  • آیا در کتب اربعه شیعی، حدیثی در ارتباط با حفظ قرآن وجود دارد؟!
    17262 حدیث 1394/07/21
    در نزد شیعه، چهار کتاب اصلی وجود دارد که به آنها کتب اربعه گفته می‌شود. این چهار کتاب، سه مؤلف دارد؛ یعنی دو کتاب از این چهار کتاب، توسط یک نفر جمع‌‌آوری شده است. با توجه به این‌که سه کتاب از این چهار کتاب بیشتر شامل روایات فقهی ...
  • آیا در میان اندیشمندان دینی نوعی فردوسی ستیزی وجود دارد؟
    7927 نقش اندیشمندان دینی 1393/01/20
    در مورد شاعران مسلمانی که در ادبیات فارسی نقش چشمگیری داشته‌­اند، نه باید راه افراط را پیموده و نه از سر تفریط قدم برداشت. در این زمینه، نمایه «مولوی اعتقادات و انتقادات»، سؤال 6419 مطالعه شود. فردوسی نیز استثنایی از این کلیت نیست. واضح است که او ...
  • هرمنوتیک چیست و چه ارتباطی با نسبی گرایی دارد؟
    67924 هرمنوتیک 1387/02/14
    واژه هرمنوتیک داراى دو اصطلاح است:أ- اصطلاح عام: در این اصطلاح، این واژه هر گونه تحقیقى را که در باره تفسیر متن صورت بگیرد، شامل می‌‏شود، از این رو هرمنوتیک، تمام نحله‌‏ها را در این زمینه در بر می‌گیرد و ...
  • اگر به نذر عمل نشود، وظیفه‌ چیست؟
    31325 عهد، نذر و سوگند 1395/09/15
    چنانچه نذر مذکور، مطلق بوده و زمانی برای آن تعیین نشده‌ است، به نحوی که اگر الان آن‌را انجام دهد، مخالفت با نذر به شمار نمی‌آید، باید طبق نذر عمل کند و چیز دیگری بر عهده وی نیست. اما اگر نذر، زمان خاصی داشته و از روی عمد ...
  • چرا در آیه «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ» و نیز سه آیه بعد از آن، کلماتی که با «نفس» مرتبطند، تماماً مؤنث‌اند؟
    23043 صرف و نحو 1394/04/23
    «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ؛ ارْجِعی‏ إِلى‏ رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً؛ فَادْخُلی‏ فی‏ عِبادی‏؛وَ ادْخُلی‏ جَنَّتی‏».[1] همانگونه که در پرسش مطرح شد، تمام کلمات مرتبط با واژگان «نفس»، کلماتی مؤنث‌اند. «أیتها»، «المطمئنة»، «ارجعی»، «ربّکِ»، «راضیة»، «مرضیة»، «فادخلی» و «ادخلی». دلیل برخورد با واژه‌هایی چون «نفس» به ...
  • برادران حضرت یوسف(ع) دچار چه نوع ضعف‌هاى اخلاقى بودند؟
    21034 تفسیر 1392/07/16
    از مهم‌ترین رذایل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف(ع) حسادت، تکبّر، تهمت و دروغ آنان بود. منشأ این رذائل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف، نقصان شخصیتی آنها بود و آنان برای توجیه رفتار ناشایستشان به فرافکنی پرداخته و پدر را مقصّر می‌شمارند. برادران یوسف بجای این‌که دلیل محبت بیشتر ...
  • چرا در آیه وضو، «مرافق» به صورت جمع آمده، اما «کعبین» به صورت تثنیه است؟
    25239 تفسیر 1392/10/23
    آیه وضو که بیان کننده کیفیت وضو ساختن است، در آیه ششم سوره مائده آمده است که در آن خداوند می‌فرماید: «اى کسانى که ایمان آورده‌‌اید! هنگامى که به نماز می‌‌ایستید، صورت و دست‌‌ها را تا آرنج‌‌ها بشویید! و سر و پاها را تا مفصل‌‌ها [برآمدگى پشت پا] ...
  • حکم مایع لزجی که گاهی در خواب از شخص خارج می گردد چیست؟
    20076 Laws and Jurisprudence 1388/08/07
    در خصوص حکم خود ارضایی و راه های نجات از آن می توانید به نمایه های: استمنا و راه نجات از آن سؤال شماره 326 (سایت: 1887)، راه نجات از استمناء سؤال شماره 1028 (سایت: 1083)،
  • زندگی‌نامه‌ی برید بن معاویه عجلی را بیان نمایید.
    2771 تاريخ بزرگان 1399/09/12
    برید بن معاویه عجلی،[1] عربی،[2] از اصحاب امام باقر(ع)[3] و امام صادق‌(ع)[4] است. کنیه وی اباالقاسم بود[5] و به همراه زرارة بن اعین، معروف ابن خربوذ مکی، ابوبصیر اسدی، فضیل بن یسار و محمد بن مسلم ...

پربازدیدترین ها