جستجوی پیشرفته
بازدید
4184
آخرین بروزرسانی: 1399/11/20
خلاصه پرسش
داروی جامع امام رضا(ع) چیست؟
پرسش
داروی جامع امام رضا(ع) چیست و آیا دارای اعتبار است؟
پاسخ اجمالی

در میان شیعیان دارویی به نام داروی جامع امام رضا(ع) شناخته شده بود که در بیماری‌های گوناگون به صورت مستقل و یا با ترکیبی از مواد دارویی دیگر مورد استفاده قرار می‌گرفت. در روایتی از امام جواد(ع) به نحوه تهیه این دارو اشاره شده است:

داروی جامع امام رضا(ع) از سنبل، زعفران، قاقله(گیاهى خوشبو است که در کشور هندوستان کشت می‌شود)،[1] عاقرقرحا(گیاهی است که جویدن آن بلغم را از بین می‌برد و اگر پخته شود، براى درد دندان مفید است، خصوصاً اگر سرد شود و اگر سرکه آن‌را در دهان نگه دارند، دندان‌های لق را محکم می‌کند.)،[2] خربق سفید(گیاهی سمی است که اگر کسی آن‌را بخورد، بیهوش می‌شود؛ اما نمی‌میرد.)،[3] بنک(نوعی گیاه است که از آن مواد مخدر تولید می‌شود. هم‌چنین برای تسکین دردها از آن استفاده می‌شود.)،[4] فلفل سفید که به صورت مساوی با دو برابر وزن آنها با «ابرفیون»،(ابر قیون معرّب «فربیون» است که آن‌را «فرفیون» هم می‌گویند. گفته می‌شود صمغ مازربون است که گرم و خشک است. خوردن مقداری از آن بلغم را از ران و پشت و روده‏ها را از بین می‌برد. و براى عرق زنان و قولنج فایده دارد.)،[5] مخلوط شده و نرم می‌شود و بین پارچه حریر قرار داده می‌شود و سپس با عسلی که کف آن گرفته شده است، مخلوط می‌شود.[6]

در مورد بیماری‌هایی که داروی جامع امام رضا(ع) درمان می‌کند، روایاتی وارد شده است

موارد مصرف داروی جامع امام رضا(ع)

این دارو در موارد مختلف مورد استفاده قرار می‌گرفت:

1. درمان طحال: سهل بن مخلّد به امام رضا(ع) گفت که از درد طحال شب را نخوابیدم و روز هم به خود می‌پیچم. امام(ع) فرمود: از داروی جامع استفاده کن و با یک قرص آن‌را بگیر و با آب سرد و کفى سرکه بخور. سهل نیز عمل کرد و آن دردى که داشت آرام شد.[7]

2. درمان بیماری فالج و لقوه: صالح بن عبد الرّحمان به امام رضا(ع) از وجود بیماری فالج(بیمارى فلج که نیمى از بدن را بى‏حس و حرکت کند)[8] و لقوه(نوعى بیمارى که صورت را به طرف گردن کج مى‏کند)[9] در میان خانواده خودم گلایه کردم. امام(ع) فرمود: داروى جامع را با یک حبه از آب مرزنجوش بگیر و به ببینى او بکشید که به خواست خدا خوب شود.[10]

3. درمان بیماری اسهال: احمد بن اسحاق به امام رضا(ع) گفتم: پدر من دچار بیماری اسهال است. امام(ع) فرمود: داروی جامع را با آب «آس»(آس گیاهی همیشه سبز است و گلى سفید و خوشبو دارد و میوه‏ رسید‏ آن سیاه و شیرین است و دهان را تلخ می‌کند. میوه‏ آن براى خون‌ریزى و سوزش مثانه مفید است و شیره آن براى معده خوب است‏.)[11] پخته شده استفاده کنید.[12]

4. درمان سردی معده و خفگی دل: عبد اللَّه بن عثمان نزد امام جواد(ع) از سردى معده‏ و خفگى دل خودش شکایت کرد. امام(ع) فرمود: از داروى جامع پدر من استفاده کنید. به امام گفتم نسخه آن‌را به من بدهید تا خودم را درمان کنم و به مردم هم بدهم. امام(ع) دستور داروی جامع را به او داد و سپس فرمود کسی که خفقان دل یا سردى معده دارد یک قرص از این دارو را با آب زیره بپزد و بخورد.[13]

5. درمان نیش عقرب: عبد اللَّه نوه مفضّل را عقرب گزید، به حدی که نیش آن به شکم او رسید. پدر عبدالله به نزد امام هادی(ع) رفت و از ایشان داروی خواست. امام(ع) به او داروى جامع داد و سپس فرمود براى نیش عقرب و مار یک قرص از داروی جامع را با آب حلتیت(گیاهی است که در منطقه بین بست و قیقان می‌روید و از وسط آن شیره خارج می‌شود. مردم این سرزمین آن‌را پخت می‌کنند و می‌خورند)[14] بنوشند. عبدالله با این روش درمان شد.[15]

6. درمان دردهای اعضای بدن: فضل بن میمون به امام جواد(ع) گفتم: من از شوصه(دردی است که در اعضای بدن انسان به وجود می‌آید و یا بادی است که به دنده‏ها می‌پیچد و یا ورمى است که در اثر آن رگ‌ها به وجود می‌آید)،[16] سخت درد می‌کشم. امام(ع) فرمود: یک قرص از داروى جامع امام رضا(ع) با مقدارى زعفران بگیر و به اطراف بدن که مبتلا به بیماری شوصه است بمالید. او نیز این‌کار را انجام داد و شفا پیدا کرد.[17]


[1]. واسطی زبیدی، محب الدین سید محمد مرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس، محقق، مصحح، شیری، علی، بیروت، ج 15، ص 627، دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع، چاپ اول، 1414ق.‌

[2]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 59، ص 204، بیروت، مؤسسة الطبع و النشر، چاپ اول، 1410ق.

[3]. ابن سیده، علی بن اسماعیل‏، المحکم و المحیط الأعظم‏، ج 5، ص 320، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1421ق.

[4]. تاج العروس من جواهر القاموس، ج 3، ص 300.‌

[5]. بحار الأنوار، ج ‏59، ص 181.

[6]. ابنا بسطام، عبد الله و حسین‏، طبّ الأئمة ع، محقق، مصحح، خرسان، محمد مهدى‏، ص 88 – 89، قم، دار الشریف الرضی‏، چاپ دوم، 1411ق؛ ر. ک: «تعامل طب سنتی با دانش نوین پزشکی»، 13398؛ «علم مورد تشویق و تأیید دین»، 3417؛ « داروی طبیعی مؤثر بر حافظه»، 11609؛ «کتاب‌شناسی رساله ذهبیه امام رضا(ع)»، 62321.

[7]. همان، ص 90.

[8]. حسین یوسف موسى و عبد الفتاح صعیدى، الإفصاح فی فقه اللغة، ج 1، ص 520، قم، دفتر تبلیغات اسلامى‏، چاپ چهارم، 1410ق.‏

[9]. همان، ج ‏1، ص 486.

[10]. طب الأئمة ع، ص 89.

[11]. بحار الأنوار، ج ‏59، ص 248.

[12]. طب الأئمة ع، ص 91.

[13]. همان، ص 90.

[14]. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، محقق، مصحح، میر دامادی، جمال الدین،‏ ج 2، ص 25، بیروت، دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع - دار صادر، چاپ سوم، 1414ق.

[15]. طب الأئمة ع، ص 88- 89.

[16]. لسان العرب، ج‏7، ص: 50

[17]. طب الأئمة ع، ص 89.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    755356 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    734872 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    648165 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    645408 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    640625 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    579356 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    576971 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    559732 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    559543 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    548755 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...