جستجوی پیشرفته
بازدید
4862
آخرین بروزرسانی: 1400/05/11
خلاصه پرسش
آیا «جبر نصرانی» - که مشرکان ادعا می‌کردند که او قرآن را به پیامبر(ص) آموخته - نام دیگر «سلمان فارسی» است؟
پرسش
آیا جبر نصرانی وجود خارجی دارد؟ آیا صحیح است که جبر نصرانی را همان سلمان فارسی می‌داند؟
پاسخ اجمالی

یکی از شبهاتی که مشرکان در مخالفت با رسول خدا(ص) مطرح می‌کردند، این بود که حضرتشان قرآن را از طرف خدا نیاورده، بلکه آن‌را از شخص دیگری یاد می‌گیرد. در همین رابطه و برای باطل کردن این سخن و شبهه، آیه‌ی 103 سوره نحل نازل شد:

«وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ یقُولُونَ إِنَّما یعَلِّمُهُ بَشَرٌ لِسانُ الَّذِی یلْحِدُونَ إِلَیهِ أَعْجَمِی وَ هذا لِسانٌ عَرَبِی مُبِینٌ»؛ و البته می‌دانیم که آنها می‌گویند: جز این نیست که این (قرآن) را انسان دیگری (برخی از علمای یهود و نصاری و فارسیان) به محمد می‌آموزد، (لکن چنین نیست) کسی که مورد نظر آنان است، زبانش غیر عربی است و این (قرآن) به زبان عربی روشن است!

در مورد نام شخصی که مشرکان ادعا می‌کردند که آموزگار پیامبر(ص) است، اختلاف وجود دارد و این اسامی ذکر شده است:

سلمان فارسی، بلعام(آهنگری رومی و مسیحی در مکه)، غلامی رومی از «بنی الحضرمی» به نام «یعیش» یا «عائش»، دو غلام مسیحی از اهالی «عین التمر» به نام «یسار» و «خیر» که شغلشان تیز کردن شمشیرها بود، از جمله افرادی هستند که گفته شده آنان فرد مورد نظر مشرکان در این تهمت به پیامبر(ص) بودند.[1]

گفتنی است که در نزدیکی کوه «مروه» مغازه‌ای بود که غالبا رسول خدا(ص) روزها لحظاتی در کنار آن مغازه می‌نشست. این مغازه متعلق به مرد نصرانی زرخریدی به نام «جبر» بود. ارتباط رسول خدا(ص) با آن مرد نصرانی که در حقیقت برای هدایت وی بود، بهانه‏ای به دست مشرکان داد تا آنان بگویند: سخنانی که محمّد(ص) می‌گوید از جبر نصرانی یاد گرفته و او است که این سخنان را به ایشان می‌آموزد.[2]

البته برخی تلاش می‌کنند تا «جبر نصرانی» را همان «سلمان فارسی» پنداشته و چنین وانمود کنند که گویا او بود که قرآن را به پیامبر(ص) آموخت. در جواب این عده باید گفت:

  1. دلیل روایی و یا تاریخی بر این مطلب که جبر همان سلمان فارسی باشد، ارائه نشده است؛ بلکه شواهد و قرائن خلاف آن‌را می‌گوید؛ زیرا کتاب‌هایی که به نام این افراد اشاره نموده‌اند، جبر را به عنوان فردی دیگر در کنار سلمان مطرح می‌کنند.[3]
  2. 2. در مورد نام اصلی سلمان گزارش‌های مختلفی وجود دارد.[4] به عنوان نمونه، یکی این گزارش‌ها نام اصلی وی را «روزبه» اعلام می‌کند،[5] اما در هیچ منبع تاریخی معتبری، «جبر» به عنوان نام اصلی سلمان ذکر نشده است.
  3. تهمت‌های مشرکان‌، مربوط به پیش از هجرت و در زمانی بود که پیامبر(ص) در مکه حضور داشتند‌، در حالی که سلمان فارسی، هنگام ورود حضرتشان به مدینه در دوازدهم ربیع الاول سال سیزدهم بعثت[6] اسلام آورد.[7] به بیان دیگر، رسول خدا(ص) 23 سال اسلام را تبلیغ نمود که سیزده سال از این ایام را در مکه و ده سال دیگر را در مدینه سپری نمود؛ اما سلمان حدود ده سال پایانی عمر پیامبر(ص) و در مدینه به حضور آن حضرت رسید و مسلمان شد.[8]

[1]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج 6، ص 595، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.

[2]. طبری، ابو جعفر محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، ج 14، ص 119، بیروت، دار المعرفة، چاپ اول، 1412ق.

[3]. قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لأحکام القرآن، ج 10، ص 177 – 187، تهران، ناصر خسرو، چاپ اول، 1364ش؛ طبرانی، سلیمان بن احمد، التفسیر الکبیر: تفسیر القرآن العظیم، ج 2، ص 423، اردن، دار الکتاب الثقافی‏، چاپ اول، 2008م؛ ابن‏عطیه، عبدالحق بن غالب‏، المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، محقق، محمد، عبدالسلام عبدالشافی‏، گردآورنده، طلبه، جمال‏، ج 3، ص 421، لبنان، دار الکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون‏، چاپ اول، 1422ق‏.

[4]. طبری، أبو جعفر محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک(تاریخ طبری)، ج 3، ص 171، بیروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387ق.

[5]. ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمة، ج ‏1، ص 165، تهران، اسلامیه، چاپ دوم، 1395ق.

[6]. ابن هشام،عبد الملک، السیرة النبویة، تحقیق، السقا، مصطفی، الأبیاری، ابراهیم، شلبی، عبد الحفیظ، ج 1، ص 590، بیروت، دار المعرفة، چاپ اول، بی‌تا.

[7]. ابن سعد کاتب واقدی، محمد بن سعد‏، الطبقات الکبری‏، تحقیق، عطا، محمد عبد القادر، ج 6، ص 95، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1410ق.

[8]. «سلمان فارسی و قرآن»، 3104؛ «تهمت مشرکان به قرآن»، 46855.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • چرا باید نماز را به زبان عربی بخوانیم؟
    89600 نماز 1385/11/24
    برای روشن شدن پاسخ، ابتدا باید منظور از سؤال روشن شود، اگر منظور این است که به جای عربی زبان دیگری جایگزین شود، این سؤال برای افراد بی‌گانۀ از آن زبان نیز مطرح است! و اگر منظور این است که چرا باید نماز را فقط به زبان عربی ...
  • آیا در کتب اربعه شیعی، حدیثی در ارتباط با حفظ قرآن وجود دارد؟!
    17262 حدیث 1394/07/21
    در نزد شیعه، چهار کتاب اصلی وجود دارد که به آنها کتب اربعه گفته می‌شود. این چهار کتاب، سه مؤلف دارد؛ یعنی دو کتاب از این چهار کتاب، توسط یک نفر جمع‌‌آوری شده است. با توجه به این‌که سه کتاب از این چهار کتاب بیشتر شامل روایات فقهی ...
  • آیا در میان اندیشمندان دینی نوعی فردوسی ستیزی وجود دارد؟
    7927 نقش اندیشمندان دینی 1393/01/20
    در مورد شاعران مسلمانی که در ادبیات فارسی نقش چشمگیری داشته‌­اند، نه باید راه افراط را پیموده و نه از سر تفریط قدم برداشت. در این زمینه، نمایه «مولوی اعتقادات و انتقادات»، سؤال 6419 مطالعه شود. فردوسی نیز استثنایی از این کلیت نیست. واضح است که او ...
  • هرمنوتیک چیست و چه ارتباطی با نسبی گرایی دارد؟
    67924 هرمنوتیک 1387/02/14
    واژه هرمنوتیک داراى دو اصطلاح است:أ- اصطلاح عام: در این اصطلاح، این واژه هر گونه تحقیقى را که در باره تفسیر متن صورت بگیرد، شامل می‌‏شود، از این رو هرمنوتیک، تمام نحله‌‏ها را در این زمینه در بر می‌گیرد و ...
  • اگر به نذر عمل نشود، وظیفه‌ چیست؟
    31325 عهد، نذر و سوگند 1395/09/15
    چنانچه نذر مذکور، مطلق بوده و زمانی برای آن تعیین نشده‌ است، به نحوی که اگر الان آن‌را انجام دهد، مخالفت با نذر به شمار نمی‌آید، باید طبق نذر عمل کند و چیز دیگری بر عهده وی نیست. اما اگر نذر، زمان خاصی داشته و از روی عمد ...
  • چرا در آیه «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ» و نیز سه آیه بعد از آن، کلماتی که با «نفس» مرتبطند، تماماً مؤنث‌اند؟
    23043 صرف و نحو 1394/04/23
    «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ؛ ارْجِعی‏ إِلى‏ رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً؛ فَادْخُلی‏ فی‏ عِبادی‏؛وَ ادْخُلی‏ جَنَّتی‏».[1] همانگونه که در پرسش مطرح شد، تمام کلمات مرتبط با واژگان «نفس»، کلماتی مؤنث‌اند. «أیتها»، «المطمئنة»، «ارجعی»، «ربّکِ»، «راضیة»، «مرضیة»، «فادخلی» و «ادخلی». دلیل برخورد با واژه‌هایی چون «نفس» به ...
  • برادران حضرت یوسف(ع) دچار چه نوع ضعف‌هاى اخلاقى بودند؟
    21034 تفسیر 1392/07/16
    از مهم‌ترین رذایل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف(ع) حسادت، تکبّر، تهمت و دروغ آنان بود. منشأ این رذائل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف، نقصان شخصیتی آنها بود و آنان برای توجیه رفتار ناشایستشان به فرافکنی پرداخته و پدر را مقصّر می‌شمارند. برادران یوسف بجای این‌که دلیل محبت بیشتر ...
  • چرا در آیه وضو، «مرافق» به صورت جمع آمده، اما «کعبین» به صورت تثنیه است؟
    25239 تفسیر 1392/10/23
    آیه وضو که بیان کننده کیفیت وضو ساختن است، در آیه ششم سوره مائده آمده است که در آن خداوند می‌فرماید: «اى کسانى که ایمان آورده‌‌اید! هنگامى که به نماز می‌‌ایستید، صورت و دست‌‌ها را تا آرنج‌‌ها بشویید! و سر و پاها را تا مفصل‌‌ها [برآمدگى پشت پا] ...
  • حکم مایع لزجی که گاهی در خواب از شخص خارج می گردد چیست؟
    20076 Laws and Jurisprudence 1388/08/07
    در خصوص حکم خود ارضایی و راه های نجات از آن می توانید به نمایه های: استمنا و راه نجات از آن سؤال شماره 326 (سایت: 1887)، راه نجات از استمناء سؤال شماره 1028 (سایت: 1083)،
  • زندگی‌نامه‌ی برید بن معاویه عجلی را بیان نمایید.
    2771 تاريخ بزرگان 1399/09/12
    برید بن معاویه عجلی،[1] عربی،[2] از اصحاب امام باقر(ع)[3] و امام صادق‌(ع)[4] است. کنیه وی اباالقاسم بود[5] و به همراه زرارة بن اعین، معروف ابن خربوذ مکی، ابوبصیر اسدی، فضیل بن یسار و محمد بن مسلم ...

پربازدیدترین ها