ابوجعفر موسی مبرقع، پسر محمد(امام جواد(ع)) پسر علی(امام رضا(ع)) پسر موسی‌ بن جعفر(ع) است که در ربیع الثانی سال 296 هـ.ق از دنیا رفت.[1]

صاحب کتاب عمدة الطالب در مورد وی می‌گوید: موسی مبرقع پسر امام جواد(ع) که مادرش کنیز بود در قم از دنیا رفت و در همان‌جا مدفون شد. به فرزندان وی رضویون می‌گویند که آنها نیز در قم بودند، مگر تعداد کمی از آنها.

حسن بن علی قمی در کتاب تاریخچه قم به نقل از کتاب رضائیه تألیف حسین بن محمد بن نصر می‌نویسد: اولین کسی که از سادات رضویه به شهر قم کوچ کرد، در سال 256 هـ.ق ابوجعفر موسی بن محمد بن علی(موسی بن مبرقع) بود. او همیشه پوشیه و نقاب بر چهره داشت.

بزرگان عرب به او پیغام فرستادند که از شهر خارج شو،‌ هنگامی که نقاب از چهره برداشت کسی او را نشناخت. پس از آن موسی مبرقع از قم به شهر کاشان مهاجرت کرد و در آن‌جا احمد بن عبدالعزیز بن دلف عجلی به او خوش آمد و خیر مقدم گفت، لباس‌های فاخر و گرانبها بر وی پوشاند، اسب‌های خوب به او هدیه داد و برای او هر سال مستمری(حقوق) به مقدار هزار مثقال طلا تعیین کرد.

بعد از خروج موسی مبرقع از قم حسین بن علی بن آدم و شخص دیگری از رؤسای عرب وارد قم شدند و مردم قم را به خاطر اخراج موسی مبرقع سرزنش کردند. در نتیجه بزرگان عرب را در طلب او به کاشان فرستادند و موسی مبرقع را به شهر قم بازگرداندند. از او عذرخواهی نمودند،‌ اکرامش کردند، از مالشان برایش منزل خریداری نمودند، از قریه‌های هنبرد، اندریقان و کارچه برایش سهامی در نظر گرفتند. بیست هزار درهم به وی دادند و برایش زمین‌های فراوانی خریدند. پس از این تاریخ خواهرانش زینب و ام محمد و میمونه دختران امام جواد(ع) به او ملحق شدند و زمانی که از دنیا رفتند در کنار حضرت معصومه(س) دختر موسی بن جعفر(ع) دفن شدند.

اما موسی مبرقع تا هنگام مرگ، یعنی شب چهارشنبه 22 ربیع الثانی سال 296 در قم اقامت داشت و در شهر قم به دیار باقی شتافت و در منزل مسکونی خویش دفن شد که امروزه که یکی از زیارتگاه‌های معروف قم است.[2]

در کتاب شجره طیبه آمده است:

مخفی نماند موسی مبرقع در زیارتگاه مشهور به چهل اختران در محله‌ای معروف به موسویان(موسویین) دفن است. در آن‌جا دو زیارتگاه کوچک و بزرگ است که فاصله بین آنها حدود 15 قدم است. در زیارتگاه کوچک صورت دو قبر وجود دارد که یکی از آنها مقبره موسی مبرقع و دیگری قبر احمد بن محمد بن احمد بن موسی مبرقع است.[3]

موسی مبرقع دو فرزند به نام‌های محمد و احمد داشت.[4]

زرکلی می‌گوید: موسی مبرقع (متوفای 296هـ=908م) پسر محمد(امام جواد)، پسر امام رضا(ع) پسر موسی بن جعفر(ع)، از بزرگان شیعه بود. به فرزندان موسی مبرقع رضویون می‌گویند او در کوفه زندگی می‌کرد و در سال 256 هـ.ق به قم مهاجرت نمود و در همان‌جا از دنیا رفت.[5] میرزا حسین نوری(محدث نوری)[6] کتابی دارد با نام البدر المشعشع فی احوال ذریة موسی المبرقع که در آن زندگی‌نامۀ موسی مبرقع، هجرتش به قم و فرزندانش را به تفصیل بیان کرده است.[7]

[1]. امین عاملی‏، سید محسن، اعیان الشیعة، ج 10، ص 194، بیروت، دار التعارف للمطبوعات‏، چاپ اول، 1403ق.

[2]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 50، ص 161، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.

[3]. اعیان الشیعة، ج 10، ص 195.

[4]. همان.

[5]. همان.

[6]. صاحب کتاب مستدرک الوسائل.

[7]. زرکلی، خیر الدین، الاعلام، ج 7، ص 327، بیروت، دار العلم للملایین، چاپ هشتم، 1989م؛ آقا بزرگ تهرانی‏، محمدمحسن‏،  الذریعة إلی تصانیف الشیعة، ج 3، ص 68، بیروت، دار الأضواء، چاپ سوم، 1403ق.