جستجوی پیشرفته
بازدید
32024
آخرین بروزرسانی: 1400/06/01
خلاصه پرسش
آیا امام زمان(عج) ازدواج کرده است؟
پرسش
آیا امام زمان(عج) ازدواج کرده است؟
پاسخ اجمالی

داشتن همسر و فرزند اگرچه محتمل است و غیبت آن‌حضرت این لازمه را در پى ندارد که حتماً باید سنت الهى ازدواج ترک گردد؛ اما در روایات نمی‌‏توان به دلیل قانع کننده‌‏اى در این باره برخورد کرد و شاید بتوان گفت: همان‌گونه که تقدیر الهى بر این تعلق گرفت که وجود نازنین آن‌حضرت در پس پرده غیبت باشد، بر این هم تعلق گرفت که به جهت مصالحى این مسئله در پرده‌ی ابهام باشد.

پاسخ تفصیلی

زندگانى شخصى حضرت مهدی(عج) از جمله مسائلى است که نمی‏توان در آن به سادگى به علم و یقین رسید، ولى می‌‏توان با بررسى روایات، احتمالى را به واقع نزدیک‌تر دانست. در این موضوع که آیا امام زمان(عج) زن و فرزند دارد، سه احتمال وجود دارد:

الف): امام(عج) اساساً ازدواج نکرده است.

ب) ازدواج کرده؛ اما فرزند ندارد.

ج) ازدواج کرده و فرزند هم دارد.

لازمه‏‌ی پذیرش احتمال اول، این است که آن‌حضرت یکى از سنت‌‏هاى اسلامی را ترک گفته باشد و چنین امرى بعید به نظر می‌رسد.

البته گفته شده است که مسئله‌ی غیبت امام زمان اهم است و ازدواج مهم و مانعى ندارد که برای امر مهم‌تر، مسئله‌ی مهمی ترک شود، ولى این گفتار مورد پذیرش نیست؛ چون میان غیبت و ازدواج تزاحمى وجود ندارد و این دو قابل جمع‌اند.

اما در مورد احتمال دوم، اگرچه اشکال احتمال اول وجود ندارد؛ اما این سؤال بی‌پاسخ می‌ماند که آیا همسر آن‌حضرت هم عمر طولانى دارد، یا آن‌جناب در هر زمان همسرهاى متعددى برمی‌‏گزیند؟ دلیلى در این رابطه وجود ندارد که موضوع را بر ما روشن کند؛ اما می‌‏توان گفت که پذیرش ازدواج با همسرهاى متعدد، استبعادى ندارد و غیبت امام(عج) اقتضا ندارد که امام(عج) یک داشته همسر باشد که مانند او عمر طولانى داشته باشد؛ زیرا از بعضى روایات به دست می‌‏آید که غیبت آن‌جناب غیبت عنوانى است نه شخصى.[1] لذا می‌‏تواند با مردم به صورت ناشناس حشر و نشر داشته باشد و با آنها زندگى کند؛ اما کسى نداند که ایشان امام زمان(عج) است.

این سؤال در احتمال سوم هم مطرح می‌‏گردد. علاوه بر این‌که بعضى این احتمال را بعید شمرده‌‏اند؛ زیرا اگر امام زمان فرزندانى داشته باشد، بالاخره آنها روزى به جست‌وجوى اصل خود می‌‏پردازند و... و این با فلسفه‏‌ی غیبت سازگارى ندارد.

در میان روایات هم نمی‌‏توان به دلیل معتبرى دست یافت که یکى از این سه احتمال را تأئید نماید.

در همین راستا شیخ طوسى از امام صادق‌(ع) روایت کرده است: "لایطَّلعُ على موضِعه احدٌ من وُلْدِه ولا غیره".[2] اما همین سخن را نعمانى به گونه‌ی دیگر نقل کرده است: "لایطلع على موضعه احدٌ من ولى و غیره".[3]

از این‌رو، با وجود این اختلاف، استناد به نقل شیخ، اطمینان‌بخش نیست، بلکه از جهاتى مانند علو سند و لفظ حدیث، روایت نعمانى معتبرتر به نظر می‌‏رسد، مثلاً از یک‌سو در حدیث شیخ طوسى، ضمیر مفرد به جاى جمع آمده است. (به جاى این‌که گفته شود فرزندان او و دیگران، آمده است فرزندان او و دیگرى) مگر این‌که یکى از این سه احتمال را بپذیریم:

الف) آوردن ضمیر "ه" در "ولده" از اشتباهات نسّاخ بود. ب) روایت خواسته است اشاره کند که امام یک فرزند دارد. ج) مراد از لفظ "ولد" اسم جنس است.

لذا عده‏‌اى گفته‌‏اند که روایت شیخ طوسى در مقام بیان، مبالغه‌ی در خفا است، نه این‌که آن‌حضرت فرزندى دارد، بلکه در صدد بیان این نکته است که بر فرض اگر آن‌حضرت فرزندى می‌‏داشت، از جایگاه و سرّ او، آن فرزندان هم آگاه نبودند.[4] و از سوى دیگر، اگر از اشکال سندى بعضى از متون که در این باب وجود دارد، صرف نظر کنیم، صراحتى در آنها مشاهده نمی‌‏شود و قابل حمل بر عصر ظهور می‌‏باشند. مثلاً ابن طاووس از امام رضا(ع) نقل کرده است: "اللهم اعطه فى نفسه و اهله و ولده و ذریته".[5] از امام صادق(ع) هم روایت شده است: "کانّى ارى نزول القائم فى مسجد السهلة باهله و عیاله".[6]

عده‏‌‌اى با تمسک به داستان جزیره‌ی خضرا گفته‌‏اند که امام(عج) فرزندانى دارد که بر آن جزیره با نظارت آن امام ، حکومت مى‏کنند و... . اما باید گفت که این داستان، افسانه‌‏اى بیش نیست.[7] و بیشتر به داستان تخیلى شبیه است تا داستان واقعى.

علامه‌ی مجلسى در این مورد می‌گوید: چون این داستان را در کتاب‌‏هاى معتبر نیافتم، آن‌را در فصلى جداگانه آورده‌‏ام.[8] و شیخ آقا بزرگ تهرانى آن‌را یک داستان تخیلى شمرده است.[9]

بنابر این، اگرچه داشتن همسر و فرزند محتمل است، اما در این موضوع نمی‌‌‏توان به روایت معتبرى استناد کرد.[10] و از سوى دیگر، دلیل محکم و معتبرى هم بر ترک سنت الهى ازدواج از طرف امام زمان(عج) وجود ندارد.[11]


[1]. مثلاً امام صادق(ع) می‌فرماید: «صاحب الزمان(عج) در میان مردم رفت و آمد می‌کند، در بازار قدم می‌نهد و گاهى بر فرش منزل‏هاى دوستان می‌نشیند، لکن او را نمی‌شناسند". ابن أبی زینب(نعمانی)، محمد بن ابراهیم، الغیبة، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ص 164، تهران، صدوق، چاپ اول، 1411ق.

[2]. شیخ طوسی، کتاب الغیبة، محقق، مصحح، تهرانی، عباد الله، ناصح، علی احمد، ص 102، قم، دار المعارف الإسلامیة، چاپ اول، 1411ق.

[3]. نعمانى، الغیبة، ص 172.

[4]. محمد، صدر، تاریخ الغیبة الکبرى، ج 2، ص 65، اصفهان، مکتبة الامام امیرالمؤمنین(ع) العامة.

[5]. سید ابن طاووس، رضی الدین علی، جمال الأسبوع بکمال العمل المشروع، ص 510، قم، دار الرضی، چاپ اول، بی‌تا.

[6]. قطب الدین راوندی، سعید بن هبة الله، قصص الانبیاء علیهم السلام، محقق، مصحح، عرفانیان یزدی، غلامرضا، ص 80، مرکز پژوهش‌های اسلامی، چاپ اول، 1409ق.

[7]. براى آگاهى بیشتر، ر. ک: مرتضى عاملى، سید جعفر، دراسة فى علامات الظهور و الجزیرة الخضرا، ص 263.

[8]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 52، ص 159، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.

[9]. تهرانی، شیخ آقا بزرگ، الذریة الى تصانیف الشیعه، ج 5، ص 108، بیروت، دارالاضواء.

[10]. مسعودى در اثبات الوصیة، ص201، از امام رضا(ع) روایتى نقل کرده است که اگر در روایات آمده است هیچ امامى از دنیا نمی‌رود تا فرزندش را ببیند، مربوط به قائم(ع) نمی‌شود؛ ر. ک: صافى گلپایگانى، امامت و مهدویت پاسخ به ده پرسش، ص 56 – 53؛ چشم به راه مهدى، جمعى از نویسندگان مجله‌ی حوزه، ص 356 – 351؛ جزیره خضرا در ترازوى نقد، ص 217- 221.

[11]. اقتباس از: «امام زمان(عج)، ازدواج، مکان زندگى و...»، 208.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • قضا و قدر الهی را به زبانی ساده و روان توضیح دهید؟
    15804 قضا و قدر 1400/05/12
    «قضا» یعنی حکم، قطع و حتمیت. در نظام آفرینش، ‌موجودات مادی از چندین راه ممکن است به وجود بیایند، به عنوان مثال اگر به خانه‌ی شما از چند کوچه راه باشد، ورود به خانه‌ی شما از چند راه ممکن است. حال اگر از میان چندین ...
  • آداب و احکام قبل و بعد از مردن چیست؟
    265998 احتضار 1392/02/30
    آدابى که در این باره مطرح است، دو بخش دارد؛ بخشى مربوط به قبل از مرگ است که با عنوان «احکام محتضر» از آن یاد مى‌شود و از جمله آنها، این است که باید شخص را در هنگام مردن به پشت بخوابانند به طورى که کف پاهایش به ...
  • این که می گویند خدا فلان بنده اش را به خودش وا گذاشته است، معنایش چیست؟
    22794 تفسیر 1389/11/04
    این یک مفهوم قرآنی است. خداوند متعال در قرآن می فرماید:"نَسُوا اللَّهَ فَنَسِیَهُمْ "؛ خدا را فراموش کردند، و خدا (نیز) آنها را فراموش کرد. این معنایش این است که چون برخی از انسان ها در دنیا خدا را ...
  • آیا حقیقت حضرت علی (ع) ازلی است؟
    16128 دانش، مقام و توانایی های معصومان 1388/02/12
    معنای ازلی بودن این است که موجودی در گذشته، سابقه عدم (نبود) نداشته باشد؛[1] یعنی همیشه وجود داشته است. منظور از حقیقت حضرت علی (ع)، اگر وجود مادی ایشان باشد روشن است که وجود مادی ایشان ازلی نیست ولی اگر منظور از حقیقت، ...
  • آیا روزه بدون خواندن نماز صحیح و قبول است؟
    114384 Laws and Jurisprudence 1390/05/26
    مطابق با آموزه‌های دینی، نماز اولین فعل عبادی در میان اعمال دینی ما است؛ یعنی پس از اصول اعتقادی (اصول دین)، در مرحله عمل (که از آن به فروع دین تعبیر می‌شود)، اولین چیزی که موضوعیت دارد، نماز است که از آن به ستون و عمود دین تعبیر شده ...
  • منظور از فراز «فاقد کل مفقود» در برخی دعاها چیست؟
    5223 حدیث 1397/06/18
    در مورد معنای جمله «وَ فاقِدَ کُلِ‏ مَفْقُود»[1] که در توقیعی از سوی امام زمان(عج) در دعای ماه رجب، وارد شده است، احتمالاتی وجود دارد: 1. واژه «فقدان» از ریشه «فقد» به معنای عدم و نیستی است،[2] و «فَقَدَهُ»؛ یعنی‌ ...
  • آیا زبان عربی بر باقی زبان‌ها برتری دارد؟
    14381 علوم قرآنی 1392/01/14
    در ابتدا باید به این نکته توجه داشت، که الزامی نیست تا وحی الهی با کامل‌ترین زبان نازل شود، همان‌گونه که شاهدیم برخی از کتاب‌های آسمانی با زبانی غیر از زبان عربی نازل شده‌اند. از سوی دیگر بررسی دقیق ساختار یک زبان و مقایسه آن با دیگر ...
  • آیا فروشنده و راهنمایی کننده روش مصرف قرص "سقط جنین" مباشر سقط محسوب می‌گردد؟ این گناه حق الناس دارد؟
    11771 سقط جنین 1393/02/22
    مباشر سقط به کسی گفته می‌شود که عمل سقط را انجام می‌دهد مانند زنی که قرص می‌خورد یا کسی که آمپول تزریق می‌کند، اما فروشنده قرص یا آموزش دهنده سقط، مباشر محسوب نمی‌شود. ولى به هر حال فروش این‌گونه محصولات و یا راهنمایى (در حدى که مصداق کمک ...
  • خلاصه‌ای از زندگی ام سلمه همسر پیامبر اسلام(ص) را بیان کنید؟
    10795 تاريخ بزرگان 1399/09/05
    نام و نسب ام سلمهام سلمه، کنیه‌ی یکی از امهات المؤمنین از همسران گرامی پیامبر اسلام(ص) است که نامش قبل از اسلام، هند، یا رمله بود.[1] پدرش سهیل[2] و یا حذیفه با کنیه‌ی ابی‌مغیره، ملقب به زاد الرکب،[3] ...
  • چه قیام‌ها و شورش‌هایی در زمان امامت امام هادی(ع) اتفاق افتاد؟
    8615 تاریخ 1393/10/18
    در دوران امامت امام هادی(ع) که با حکومت چندین خلیفه عباسی همزمان بود، برخوردهای اعتقادی، مناقشه‌های علمی، تبعیض‌های قومی، فشارهای اقتصادی و سیاسی؛ جنبش‌های مختلفی را با انگیزه‌های دینی یا غیر دینی برانگیخت که برخی از آنها مانند حرکت کولی‌ها را نمی‌توان به هیچ وجه، قیامی اسلامی دانست، ...

پربازدیدترین ها