جستجوی پیشرفته
بازدید
703
آخرین بروزرسانی: 1402/08/29
خلاصه پرسش
چه دلایلی وجود دارد که نفس انسان‌ها بسیط است؟
پرسش
چه براهینی برای بساطت نفس بیان شده‌ است؟ آیا این قضیه به معنای برابری نفس همه است؟ ارتباط نفس با آنچه ذات هر شخص خوانده می‌شود چیست؟
پاسخ اجمالی

 

نفس انسان به دلیل این‌که موجودی غیر مادی است،[1] به طور طبیعی دارای اجزای مادی نخواهد بود؛ و فلاسفه به همین دلیل، نفس را بسیط می‌دانند؛ اما از طرف دیگر و از آن جهت که «نفس» دارای ابعاد مختلف است، نمی‌توان آن‌را «بسیط تام» دانست؛ بلکه از نظر فیلسوفان، نفس در عین بساطت و وحدت، از توانایی‌هایی برخوردار است که از آنها با عنوان «قوای نفس» نام می‌برند.

علاوه بر این، در نظر فیلسوفان، عرفا و دانشمندان اخلاق، نفس انسانی دارای مراتب، مقام‌ها و عوالمی است؛ مانند:

مقام عقل و قدس، مقام نفس و خیال، و مقام حسّ و طبیعت. و هر کدام از اینها نیز مراتب و ابعادی دارند.[2]

گفتنی است؛ انسان‌ها اگر چه از نظر ماهیت و قابلیت‌ها مشترک هستند؛ یعنی همه‌ی آنها قدرت درک کلیات را دارند و از قوای نباتی(رشد و نمو) و قوای حیوانی(حس و حرکت) به طور مساوی برخوردارند؛ اما از نظر بهره‌گیری از توانایی‌ها و به فعلیت رساندن قابلیت‌‌ها مساوی نیستند. علاوه بر این، به دلیل ارتباط بسیار نزدیک بین نفس و بدن که نفس مدبر بدن است، به ویژه بر اساس نظریه حدوث جسمانی نفس،[3] تفاوت بدن‌ها موجب تفاوت نفوس خواهد شد.

گفتنی است؛ مقصود از ذات، گاهی همان نفس بوده، و گاهی مجموعه دارایی‌های ذاتی و اکتسابی نفس است؛ یعنی مجموعه‌ی افکار، عواطف، کشش‌‌ها و ... .[4]


[1]. ر. ک: تجرد نفس.

[2]. ر. ک: مراتب و عوالم معنوی و مادی نفس انسانی.

[3]. ر. ک: حکیمان و چگونگی پیدایش نفس؛  رابطۀ روح و بدن.

[4]. ر. ک: ذات انسان و تأثیرات آن در رفتار آدمی.

 

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها