جستجوی پیشرفته
بازدید
10280
آخرین بروزرسانی: 1393/08/14
خلاصه پرسش
چرا مجتهدین از اصل حجیت کلام معصوم بحث نمی کنند؟ آیا اگر عدم حجیت کلام معصوم برایشان ثابت شود اساس فقه از بین می رود؟
پرسش
آیا این درست است که اساس فقه حجیت کلام معصوم است؟ و اگر برای مجتهدین ثابت نشود که کلام معصوم بعد از چندین قرن حجت است، دیگر تمام تخصصشان بی فایده خواهد بود؟ پس چگونه طلاب حوزه علمیه از ابتدای تحصیلاتشان تا مرجعتیشان درسی را برای اثبات حجیت اصل خبر، اعم از متواتر و واحد و غیر آن (یعنی اثبات حجیت کلام معصوم بعد از چندین قرن) پاس نمی کنند و اگر چنین درس یا سندی وجود دارد، بفرمایید در کدام کتاب و کدام سطح از تحصیلات حوزوی این مطلب اثبات شده است؟
پاسخ اجمالی

سنت (اعم از قول و فعل و تقریر معصوم) تنها یکی از منابع استخراج احکام فقهی است، نظر معروف شیعه این است که منابع استخراج احکام، چهار چیز است: قرآن، سنت، اجماع و عقل. با توجه به این که خداوند امامت ائمه (ع) را به صورت مطلق تعیین کرده است لذا قول و فعل و تقریر معصوم در تمامی زمان ها حجیت دارد، سخن از اثبات حجیت اصل خبر به اثبات امامت بر می گردد؛ چرا که با اثبات امامت، حجیت سخن امام هم طبیعتاً اثبات می شود، و اثبات امامت هم از مباحث علم کلام است نه فقه، و علما و مجتهدین در علم کلام به طور مبسوط به این بحث ها می پردازند و در پایه های تحصیلی حوزه نیز دروسی با عنوان کلام قرار داده شده است.

پاسخ تفصیلی

توجه به این نکته ضروری است که سنت (اعم از قول و فعل و تقریر معصوم) تنها یکی از منابع استخراج احکام فقهی است. نظر معروف شیعه این است که منابع استخراج احکام چهار چیز است: قرآن، سنت، اجماع و عقل؛ [1] لذا هیچ مجتهد و فقیهی حجیت قول معصوم را بدون حجیت قرآن نپذیرفته است، با این توضیح گفتنی است که اصل این است که سنت معصومین مانند قرآن در تمامی زمان ها حجت و واجب الاطاعة است، مگر در مواردی که خود معصوم دوره زمانی، و یا موضوع خاصی را مد نظر قرار داده باشد. بحث از حجیت اصل خبر معصوم بر می گردد به اثبات نبوت پیامبر (ص) و امامت ائمه (ع)؛ چرا که هرگاه نبوت و امامت آنان اثبات شود، از آن جایی که خداوند اطاعت از نبی و امام را واجب شمرده است، سخن و فعلشان نیز حجت خواهد بود.

 

گفتنی است که اثبات نبوت و امامت جایگاهش در علم کلام است نه فقه؛ چرا که فقه به بررسی احکام عملی مکلفین و استخراج آنها از منابع مربوطه می پردازد و اثبات اموری؛ مانند توحید، نبوت و امامت که از سنخ احکام عملی نیستند، مرتبط با علم کلام است.

 

علما و مجتهدین در علم کلام بسیار دقیق و مبسوط به مطالعه می پردازند، و از آن جایی که یکی از سرفصل های اصلی در تمامی کتب کلامی اثبات نبوت و امامت ائمه (ع) می باشد مجتهدین کاملا به بررسی این مسئله پرداخته و شبهات پیرامون آن را جواب داده اند.

 

مباحث علم کلام با عناوین درسی متفاوتی در اکثر سال های تحصیلی طلاب و حوزویان تدریس می شود، از جمله این دروس می توان به آموزش عقاید(مصباح یزدی)، بدایة المعارف(سیدمحسن خرازی) و محاضرات فی الإلهیة (جعفر سبحانی) اشاره کرد.

 

جهت اطلاع در مورد چگونگی اثبات امامت به سوال های زیر مراجعه نمایید:

 

نمایه های مرتبط:

سوال 321 (سایت: 2707)، دلایل اعتقاد به امامت و امامان.

سوال 3889 (سایت: 4729)، اثبات امامت در قرآن.

سوال 8114 (سایت: 8175)، امامت در قرآن .

6924 (سایت: 7028)، حجیت اعمال و اقوال معصومین .

5831 (سایت: 6504)، دایره اعتبار و حجیت سنت .

 

 

[1] مطهری، مرتضی آشنایی با علوم اسلامی 3 (اصول فقه - فقه)، ص 19، صدرا، تهران، 1377، ش.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • امویان در دوران حکومت خویش چه کشورگشایی‌هایی داشتند؟
    7175 تاریخ 1395/06/01
    یکی از فعالیت‌های حکومتی بنی‌امیّه، کشورگشایی‌هایی بود که در زمان آنان رخ داد که در ذیل به برخی از آنها اشاره می‌کنیم: الف. دوران معاویه 1. در خراسان پس از مرگ زیاد بن أبیه در سال 53 ق،[1] فرزندش عبید الله بن زیاد از ...
  • عبارت «جلاء زجاجة الأشباح» که در صلوات ابن عربی درباره امام کاظم(ع) آمده است، بیانگر چیست؟
    3135 امام کاظم ع 1400/08/19
    جدا از بررسی صحت استناد این صلوات به محی الدین ابن عربی، باید گفت که در آن صلوات، یکی از فضایل امام کاظم(ع)، این‌گونه مطرح شده است که حضرتشان «جلای شیشه اشباح» می‌باشند.[1]به نظر می‌رسد مقصود از این عبارت، اشاره به ...
  • نگاه کردن به مجسمه‌های عریان چه حکمی دارد؟
    16060 نگاه به فیلم و عکس نامحرم 1397/09/03
    اگر مجسمه‌ انسان عریان به گونه‌ای باشد که معمولاً محرّک شهوت است، نگاه عمدی به آن‌ - بنابر احتیاط - جایز نیست. ضمائم: پاسخ دفاتر مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1] حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی): اگر مستلزم ...
  • از نگاه روایات، یک شریک خوب باید دارای چه ویژگی‌هایی باشد؟
    17297 شرکت 1397/10/23
    در روایات، آدابی برای انتخاب دوستان و بایدها و نبایدهای آن بیان شده است که اگر فردی دارای برخی از خصوصیات اعلام شده نباشد، شایستگی کمتری را برای دوستی داشته و طبیعتاً شراکت با او نیز شایسته نخواهد بود؛ بنابراین در موضوع مورد نظر، ابتدا لازم است نگاهی ...
  • چرا یزید امام حسین (ع) را کشت؟
    22927 گوناگون 1387/11/27
    بسیاری از شواهد بیانگر این است که یزید بن معاویه هیچ اعتقادی به معاد و قیامت نداشته است؛ وی در طول سه سال حکومت خود اعمالی انجام داده است که نشان از بی دینی و بی اعتقادی یزید به مبدأ و معاد است؛ مانند: به شهادت رساندن امام ...
  • «طفیل بن عمرو دوسی» که بود، چگونه اسلام آورد و چرا به او «ذو النور» می‌گویند؟
    14384 تاریخ 1394/03/28
    1. «طفیل بن عمرو بن طریف» از قبیله «دوس»[1] بود که در سال‌های حضور پیامبر اسلام(ص) در مکه، به ایشان ایمان آورد. در مورد شیوه اسلام‌آوردن او می‌گویند: پیامبر خدا(ص) با قریش به ملایمت برخورد می‌کرد و تلاش می‌کرد آنها را از کفر و ...
  • بر اساس منابع شیعی، آیا می‌توانیم نام پیامبران بنی اسرائیل را بر فرزندان خود بگذاریم؟
    14350 گوناگون 1392/08/29
    بر اساس آنچه در روایات آمده است؛ ائمه اطهار(ع) نام فرزندان خود را نام پیامبران بنی اسرائیل می‌گذاشتند و با الگوبرداری از سیره و روش آن بزرگواران می‌توان نام پیامبران بنی اسرائیل را بر فرزندان خود نهاد. 1. نام امام کاظم(ع) موسی بود.[1] که ...
  • آیا امکان دارد اسامی قرآن را بیان کنید؟
    74532 علوم قرآنی 1385/11/26
    اسامی زیادی برای قرآن مجید ذکر شده است که در میان مسلمانان فقط بعضی از آنها مشهور است. البته بعضی از الفاظی که از آنها به عنوان نام‌های قرآن تعبیر می‌شود، در خود قرآن به عنوان صفت برای قرآن ذکر شده است و به خاطر همین اختلاف نظر ...
  • آیا روش فلسفی برد و کارایی اش بیشتر از روش دینی است؟
    11052 معرفت شناسی 1391/04/21
    دین مجموعه عقاید، اخلاق، قوانین و مقرراتی است که برای اداره فرد و جامعه انسانی و پرورش انسان ها از طریق وحی و عقل در اختیار آنان قرار گرفته است. بنابر این، دین مقابل عقل نیست، بلکه دین حقیقت جامع و کاملی است که عقل نیز یکی ...

پربازدیدترین ها