همه‌ی مراجع تقلید تقلب در امتحانات درسی را حرام می‌دانند.[1]

سؤال و متن فتوای هر یک از مراجع تقلید به صورت واضح پاسخ‌گوی سؤالات شما است؛ از این‌رو آنها را به صورت جداگانه می‌آوریم.

سؤال: اگر دانش آموز یا دانشجویی در امتحانات با تقلب نمره‌ی قبولی کسب کند و به مرحله‌ی بالاتر برود و از مزایای آن استفاده کند، حکم استفاده از این مزایا چیست؟

حضرت آیت الله خامنه‌ای:

تقلب حرام است، ولی اگر تخصص و مهارت لازم را برای کاری که برای آن استخدام شده دارد و مقررات استخدام رعایت شده، استخدام و دریافت حقوق اشکال ندارد.

حضرت آیت الله فاضل لنکرانی(ره):

مشکل است، شرعاً نمی‌تواند از این مزایا استفاده کند.

حضرت آیت الله بهجت:

باید جبران کند آن درس را.

حضرت آیت الله تبریزی(ره):

تقلب دروغ عملی است و جایز نیست و اگر کسی این کار را کرد و متصدی کاری شد که خبرویت نمی‌خواهد و مانند دیگران کار کرد، مانعی ندارد و در صورتی که آن کار خبرویت می‌خواهد و شخص مذکور خبرویت آن‌را ندارد، تصدی آن جایز نیست.

حضرت آیت الله صافی گلپایگانی:

تقلب در هر امری جایز نیست.

حضرت آیت الله مکارم شیرازی:

در صورتی که در یکی دو ماده‌ی درسی تقلب کرده باشد، هرچند کار خلاف کرده، ولی مدرک گرفته شده و ادامه‌ی تحصیل و استخدام با آن مدرک اشکال ندارد.

حضرت آیت الله سیستانی:

استفاده‌ی او اشکال ندارد، گرچه عمل او (تقلب) جایز نیست».[2]، [3]

البته همان‌گونه که ملاحظه می‌شود این پاسخ‌ها تنها از جنبه‌ی ارتقا به رتبه‌ی بالاتر و استفاده از امتیازات و حقوق داده شده است و به حکم تضییع حقوق دیگران اشاره‌ای نشده است.

اما اگر در جایی تقلب باعث تضییع حق از شخص دیگری شود باید جبران شود یا از کسی که حقش تضییع شده است حلالیت بخواهند و رضایت او را به دست آورند، مگر این‌که امکان جبران وجود نداشته باشد.

دفاتر آیات عظام در پاسخ به این سؤال که، اگر کسی در کنکور تقلب کند و حق کسی را ضایع نماید، چون قبول نمی‌شد و کس دیگری جایش می‌آمد، چگونه باید جبران کند و حلالیت بطلبد؟ فرموده‌اند:

دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی):

تقلب حرام است و توبه کافی است.

دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدظله العالی):

باید انصراف دهد تا نفر بعد جایگزین او شود.[4]

به هر حال مطابق آنچه در چهار سوال خود مطرح کرده‌اید، چون طبق شرایط سازمان سنجش در زمانی که شما در کنکور شرکت کرده‌اید نمرات دوران دبیرستان تأثیری در شرکت و در قبولی کنکور نداشت، بنابر این در مقطع کنکور حق کسی را ضایع نکرده‌اید. و نسبت به تقلب رساندن به دیگران در کنکور چون یقین ندارید که کمک شما در موفقیت آنان نقش داشته است یا نه؟ دیگر دنبال نکنید و جلوی وسوسه‌ی شیطان را بگیرید و ان‌شاء الله حق کسی را ضایع نکرده‌اید و در مراحل بعدی هم که خوش‌بختانه دیگر تقلبی انجام نداده‌اید.

اگر ان‌شاء الله برای وکالت قبول شدید؛ چون امتحانات و شرایط آن ربطی به نمرات دبیرستان ندارد، بنابراین در این مرحله هم حق کسی ضایع نشده است، فقط باید به خاطر انجام تقلب در امتحانات که حرام بوده است توبه کرده و از خداوند مهربان طلب آمرزش نمایید که ان‌شاء الله توبه‌ی شما پذیرفته می‌شود.

به هر حال جای هیچ‌گونه وسوسه‌ای باقی نمی‌ماند.

[1]. حسینی، سید مجتبی، رساله دانشجویی، مسئله 539.

[2]. مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید، ج 3، ص 211.

[3]. اقتباس از سؤال «تقلب در امتحانات»، 1378.

[4]. نک: سؤال «جبران حقوق در تقلب امتحانی»، 1867.