جستجوی پیشرفته
بازدید
7763
آخرین بروزرسانی: 1391/03/17
خلاصه پرسش
آیا ممنوعیت گناهانی؛ نظیر غیبت و دروغ، تنها بدان جهت است که خدا بندگان خویش را آزمایش کند و یا دلایل دیگری نیز وجود دارد؟
پرسش
سلام علیکم؛ خدا بعضی از کارها؛ مانند غیبت، دروغ و ... را برای ما منع نموده است- آیا منع نمودن اینها به دلیل این است که خدا به اطاعت انسانها پی ببرد و احتمال داشت بجای اینها چیزهای دیگری را گناه بشمارد یا حکمتی دارد؟ مثلا احتمال داشت خدا برای پی بردن به اطاعت بگوید مثلا دروغ گناه نیست و چیز دیگری را جای آن گناه می کرد؟ یعنی جای یک گناه و ثواب را عوض می کرد؟
پاسخ اجمالی

در این زمینه، دیدگاهی برگرفته از «مسلک اشعری» وجود دارد که اعلام می­دارد؛ ما نمی توانیم به هیچ وجه خوب و بد را از هم تشخیص داده و تنها اگر دستوری از خدا رسید که فلان کار را انجام دهید، پی خواهیم برد که آن کار، نیک است و زشتی یک کار را تنها در صورتی درک خواهیم کرد که منعی از طرف پروردگار در مورد آن وجود داشته باشد.

اما در طرف مقابل، دیدگاهی که شیعیان و معتزلیان معتقد بدان هستند، آن است که خداوند در انسان، ودیعتی به نام عقل قرار داده که خود به تنهایی می تواند خوبی و بدی بسیاری از رفتارها را تشخیص دهد و به همین دلیل است که انسان های پاک نهاد از هر گروه و مذهبی که باشند، بسیاری از رفتارها؛ چون نیکی به پدر و مادر، کمک به مستمندان و ... را نیکو شمرده و رفتارهایی چون آدمکشی، سرقت و ... را زشت می دانند.

با این رویکرد، بسیاری از آنچه انجام یا ترک آن در اسلام خواسته شده، به خودی خود دارای حسن و قبحی می ­باشند که عقل، قدرت درک آن را دارد، اما ممکن است شهوت ها و گناهان، حجابی گرد عقل کشیده باشند که توانایی تشخیص او را دچار اختلال کنند؛ به همین دلیل است که امام علی(ع) گردگیری از عقل انسان ها را یکی از رسالت های پیامبران برشمرده است.[1]    ­

با این وجود، ممکن است پروردگار برای آزمایش انسان ها و سنجش میزان فرمانبرداری آنها، درخواست هایی از آنان داشته باشد که قابل توجیه دقیق عقلی نباشد مانند آنچه طالوت به فرمان الاهی از لشگریانش خواست که علی رغم تشنگی فراوان، جز کف دستی از آب ننوشند.[2]

این دسته از فرمان های الاهی، قابل تغییر بوده و این امکان وجود دارد که پروردگار در پاره­ای از موارد، اجرای چیزی را بخواهد، اما در موردی دیگر همان چیز را منع کند.

 

[1] نهج البلاغة، خ 1، «وَ یُثِیرُوا لَهُمْ دَفَائِنَ الْعُقُول‏».

[2] بقره، 249.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • اجرای قصاص در افغانستان چگونه انجام می شود؟
    15803 Laws and Jurisprudence 1387/04/09
    افغانستان کشوری اسلامی است، قصاص به عنوان یکی از مجازات های اسلامی مورد توجه بوده و با شرایط و معیارهای موجود در فقه حنفی اجرا می شود.براساس قوانین این کشور، تمام احکام قطعی دادگاها لازم الاجرا است؛ مگر احکام مربوط به ...
  • ارتباط میان روح و بدن چگونه است؟
    71134 Islamic Philosophy 1387/11/05
    در مورد رابطه روح و بدن باید گفت بدن مرتبه ای از مراتب نفس و روح است و به همین دلیل در حقیقت، بدن در نفس و روح است نه این که روح در بدن موجود باشد؛ زیرا براساس حکمت متعالیه نفس به دلیل جامعیت و قوت وجودی دارای مراتبی ...
  • حقیقت گناه چیست؟ و چه اثرى بر روح و روان انسان دارد؟
    58760 گناه 1386/03/23
    پرسش مطرح شده در چهار بخش قابل بررسی است:حقیقت گناه: گناه که در عربى به آن «اثم» و «عصیان» گفته مى‏شود، به معناى سرپیچى از امر مولا و خطا و لغزش است. انسان گناه کار به جاى اطاعت از عقل، از شهوت و غضب پیروی مى‏کند، ...
  • پیشینه نگارش مقتل‌نویسی شهدای کربلا از چه زمانی آغاز شد؟
    8103 تاریخ 1392/11/20
    تک‌نگاری حادثه‌ها، یک گونه از نوشته‌های تاریخی است که مسلمانان در قرون نخستین برای ثبت وقایع مهم از آن بهره جسته‌اند. چنین نوشته‌هایی اغلب پیرامون روزهای پُر حادثه‌ای است که سرنوشت تاریخی مسلمانان را دچار تحوّل می‌کند.[1] یکی از تلاش‌های جدّی مورّخان در تدوین ...
  • آیا رفتاری که قبعثری در مقابل تهدید حجاج بن یوسف انجام داد، می‌تواند الگویی باشد که سخن دیگران را حمل بر صحّت کنیم؟
    4541 تاريخ بزرگان 1397/08/01
    ابتدا باید گفت؛ «حمل به صحّت» و «بازی با کلمات برای نجات خود» دو موضوع جدا از هم می‌باشند و آنچه در داستان قبعثری آمده از نوع دوم است. با ذکر این نکته به گزارش این داستان می‌پردازیم. حجّاج بن یوسف ثقفی[1] قبعثری و ...
  • ازدواج شغار، از دیدگاه اسلام چه حکمی دارد؟
    15099 ازدواج 1392/04/13
    در عصر جاهلیت به واسطۀ این که حرمتى براى زن قائل نبودند مهریه را که حق مسلّم زن بود اولیاى او مى‌گرفتند و حتى در پاره‌اى از موارد مهریۀ یک زن را ازدواج زن دیگرى قرار مى‌دادند - مثلاً برادرى خواهر خود را به ازدواج شخصى در ...
  • از چه راه‌هایی چشم‌زخم دفع می‌شود؟
    151954 تفسیر 1386/08/13
    چشم‌زخم از تأثیرات نفسانی است که دلیلی بر نفی آن وجود ندارد، بلکه حوادث بسیاری دیده شده است که با چشم‌زدن منطبق است.شیخ عباس قمی(ره) در تعویذات چشم‌زخم، خواندن آیه‌ی 51 سوره‌ی مبارکه‌ی قلم را سفارش کرده است. این آیه با توجه به شأن نزول آن ...
  • تفسیر «منهج الصادقین» ملا فتح الله کاشانی دارای چه امتیازاتی هست؟
    16320 علوم قرآنی 1392/05/14
    تفسیر «منهج الصادقین فی تفسیر القرآن المبین و إلزام المخالفین‏»[1] نوشته ملا فتح اللّه کاشانى از علمای شیعه بوده که در قرن دهم (متوفی 988 یا 997 یا هـ.ق) می‌زیست.[2] این تفسیر، از تفاسیر ارزشمند شیعى است که به ...
  • بهترین راه شناخت و پی‌بردن به اوصاف خدای کریم کدام است؟
    24395 صفات الهی 1391/09/22
    اوصاف خداوند را از سه راه می‌توان شناخت: 1. عقل: راه اول راه عقلی است؛ چنان‌که در کتاب‌های کلامی و فلسفی از این‌راه استفاده می‌کنند. برای اطلاع بیشتر رجوع شود به کتاب‌هایی؛ مانند شرح تجرید الاعتقاد خواجه نصیر طوسی، بدایة الحکمه و نهایة الحکمه علامه ...
  • آیا اسلام زندگی در شهرهای بزرگ را بهتر از سکونت در روستاها و شهرهای کوچک می‌داند؟!
    28405 حدیث 1393/09/08
    در متون حدیثی، روایاتی از پیامبر اسلام(ص) و امام علی(ع) وجود دارد که در آنها توصیه شده است در شهرها، بویژه شهرهای بزرگ زندگی کنید و از روستاها گریزان باشید؛ مانند: 1. «أَوْصَى النَّبِیُّ (ص) لِعَلِیٍّ (ع) یَا عَلِیُّ لَا تَسْکُنِ الرُّسْتَاقَ فَإِنَّ شُیُوخَهُمْ جَهَلَةٌ وَ شَبَابَهُمْ عَرَمَةٌ ...

پربازدیدترین ها