جستجوی پیشرفته
بازدید
10514
آخرین بروزرسانی: 1396/08/30
خلاصه پرسش
در فعل مضارعی که به جواب شرط عطف می‌شود، سه وجه اعراب جایز است. آیا معنای این فعل در این سه وجه، متفاوت خواهد بود؟
پرسش
در صورت قرار گرفتن مضارع بعد از جواب شرط، در اعراب فعل مضارع سه وجه جایز است: نصب، رفع و جزم. گفته‌اند علت رفع بنابر استینافیه بودن «واو» است. سؤال این‌که تفاوت معنایی این سه اعراب در ترجمه چیست؟ و در حالت رفع چگونه باید ترجمه کرد؟
پاسخ اجمالی
در صورتی که بعد از جواب شرط، فعل مضارع که مقرون به حرف عطف «واو» یا «فاء» است، قرار بگیرد، هر سه نوع اعراب فعل مضارع،‌ برای آن جایز است؛ یعنی هم می‌تواند مرفوع باشد، هم منصوب و هم مجزوم. البته این‌که بین این سه نوع اعراب، متکلم یا مخاطب کدام اعراب را انتخاب کند، بسته به مقصود متکلم و سیاق جمله دارد.
علت جواز هر کدام از این سه اعراب عبارت است از:
1. جزم: اگر این حروف برای صرف عطف باشند و فعل مضارع، عطف به جواب شرط شود، به تبعیت از معطوف خود، مجزوم خواهد شد. در این حالت، این فعل مضارع، جزئی از جواب شرط قرار گرفته و تحقق آن، منوط به تحقق شرط خواهد بود.
2. نصب: در صورتی که «واو» را واو «معیت» و «فاء» را فاء «سببیت» بدانیم، این فعل مضارع توسط «أن» ناصبه‌ای که وجوباً حذف شده، منصوب می‌شود. در این حالت نیز به این دلیل که این حروف عاطفه هستند، این فعل مضارع جزئی از جواب شرط به‌شمار می‌رود.
3. رفع: اگر این حروف استینافی باشند، فعل مضارع مرفوع خواهد بود. در این صورت، جمله ماقبل تمام شده است و جمله جدیدی آغاز شده که از لحاظ اعراب، ارتباطی با جمله قبل ندارد؛‌ هرچند که از لحاظ معنا ممکن است بی‌ارتباط نباشد.[1] پس این فعل مضارع برخلاف دو مورد قبل، جزئی از جواب شرط نیست و کاملاً مستقل است.
با توجه به توضیحات بالا، در صورتی که شرط محقق نشود، در مورد اول و دوم، این فعل مضارع نیز محقق نخواهد شد. اما در مورد سوم(رفع) چه شرط محقق شود و چه شرط محقق نشود، این فعل تحقق خواهد داشت.
 

[1]. حسن، عباس، النحو الوافی، ج 4، ص 478 - 479، دارالمعارف، چاپ پانزدهم.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • چرا باید نماز را به زبان عربی بخوانیم؟
    89600 نماز 1385/11/24
    برای روشن شدن پاسخ، ابتدا باید منظور از سؤال روشن شود، اگر منظور این است که به جای عربی زبان دیگری جایگزین شود، این سؤال برای افراد بی‌گانۀ از آن زبان نیز مطرح است! و اگر منظور این است که چرا باید نماز را فقط به زبان عربی ...
  • آیا در کتب اربعه شیعی، حدیثی در ارتباط با حفظ قرآن وجود دارد؟!
    17262 حدیث 1394/07/21
    در نزد شیعه، چهار کتاب اصلی وجود دارد که به آنها کتب اربعه گفته می‌شود. این چهار کتاب، سه مؤلف دارد؛ یعنی دو کتاب از این چهار کتاب، توسط یک نفر جمع‌‌آوری شده است. با توجه به این‌که سه کتاب از این چهار کتاب بیشتر شامل روایات فقهی ...
  • آیا در میان اندیشمندان دینی نوعی فردوسی ستیزی وجود دارد؟
    7927 نقش اندیشمندان دینی 1393/01/20
    در مورد شاعران مسلمانی که در ادبیات فارسی نقش چشمگیری داشته‌­اند، نه باید راه افراط را پیموده و نه از سر تفریط قدم برداشت. در این زمینه، نمایه «مولوی اعتقادات و انتقادات»، سؤال 6419 مطالعه شود. فردوسی نیز استثنایی از این کلیت نیست. واضح است که او ...
  • هرمنوتیک چیست و چه ارتباطی با نسبی گرایی دارد؟
    67924 هرمنوتیک 1387/02/14
    واژه هرمنوتیک داراى دو اصطلاح است:أ- اصطلاح عام: در این اصطلاح، این واژه هر گونه تحقیقى را که در باره تفسیر متن صورت بگیرد، شامل می‌‏شود، از این رو هرمنوتیک، تمام نحله‌‏ها را در این زمینه در بر می‌گیرد و ...
  • اگر به نذر عمل نشود، وظیفه‌ چیست؟
    31325 عهد، نذر و سوگند 1395/09/15
    چنانچه نذر مذکور، مطلق بوده و زمانی برای آن تعیین نشده‌ است، به نحوی که اگر الان آن‌را انجام دهد، مخالفت با نذر به شمار نمی‌آید، باید طبق نذر عمل کند و چیز دیگری بر عهده وی نیست. اما اگر نذر، زمان خاصی داشته و از روی عمد ...
  • چرا در آیه «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ» و نیز سه آیه بعد از آن، کلماتی که با «نفس» مرتبطند، تماماً مؤنث‌اند؟
    23043 صرف و نحو 1394/04/23
    «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ؛ ارْجِعی‏ إِلى‏ رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً؛ فَادْخُلی‏ فی‏ عِبادی‏؛وَ ادْخُلی‏ جَنَّتی‏».[1] همانگونه که در پرسش مطرح شد، تمام کلمات مرتبط با واژگان «نفس»، کلماتی مؤنث‌اند. «أیتها»، «المطمئنة»، «ارجعی»، «ربّکِ»، «راضیة»، «مرضیة»، «فادخلی» و «ادخلی». دلیل برخورد با واژه‌هایی چون «نفس» به ...
  • برادران حضرت یوسف(ع) دچار چه نوع ضعف‌هاى اخلاقى بودند؟
    21034 تفسیر 1392/07/16
    از مهم‌ترین رذایل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف(ع) حسادت، تکبّر، تهمت و دروغ آنان بود. منشأ این رذائل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف، نقصان شخصیتی آنها بود و آنان برای توجیه رفتار ناشایستشان به فرافکنی پرداخته و پدر را مقصّر می‌شمارند. برادران یوسف بجای این‌که دلیل محبت بیشتر ...
  • چرا در آیه وضو، «مرافق» به صورت جمع آمده، اما «کعبین» به صورت تثنیه است؟
    25239 تفسیر 1392/10/23
    آیه وضو که بیان کننده کیفیت وضو ساختن است، در آیه ششم سوره مائده آمده است که در آن خداوند می‌فرماید: «اى کسانى که ایمان آورده‌‌اید! هنگامى که به نماز می‌‌ایستید، صورت و دست‌‌ها را تا آرنج‌‌ها بشویید! و سر و پاها را تا مفصل‌‌ها [برآمدگى پشت پا] ...
  • حکم مایع لزجی که گاهی در خواب از شخص خارج می گردد چیست؟
    20076 Laws and Jurisprudence 1388/08/07
    در خصوص حکم خود ارضایی و راه های نجات از آن می توانید به نمایه های: استمنا و راه نجات از آن سؤال شماره 326 (سایت: 1887)، راه نجات از استمناء سؤال شماره 1028 (سایت: 1083)،
  • زندگی‌نامه‌ی برید بن معاویه عجلی را بیان نمایید.
    2771 تاريخ بزرگان 1399/09/12
    برید بن معاویه عجلی،[1] عربی،[2] از اصحاب امام باقر(ع)[3] و امام صادق‌(ع)[4] است. کنیه وی اباالقاسم بود[5] و به همراه زرارة بن اعین، معروف ابن خربوذ مکی، ابوبصیر اسدی، فضیل بن یسار و محمد بن مسلم ...

پربازدیدترین ها