جستجوی پیشرفته
بازدید
53967
آخرین بروزرسانی: 1392/03/28
خلاصه پرسش
آیا در روایات چیزی به نام پری دریایی، دختر یا فرشته آب یا دریا داریم؟
پرسش
لطفاً درباره [پری آب] دختر یا فرشته آب یا دریا اطلاعاتی بدهید؟
پاسخ اجمالی
یک گروه از فرشتگانی که در عالم هستی دارای مسئولیت‌اند، فرشتگان آب و دریا و باران هستند که میکائیل بزرگ آنها است. در روایات به گروهی از فرشتگان اشاره شده است که وظیفه ساخت و ساز و ریزش باران را دارند و با حرکتی حساب‌شده و بسیار دقیق، ابرها را به اطراف عالم هدایت می‌کنند. و با هر قطره‌اى از باران، فرشته‌ای پائین می‌آید که آن‌را در جایى که خداوند به او دستور داده قرار دهد».
 
پاسخ تفصیلی
فرشتگان بزرگ الهى هر کدام وظیفه خاصى بر عهده دارند؛[1] چنان‌که حضرت‏ جبرئیل و فرشتگان در اختیار او، وظیفه ارسال وحى و الهامات رحمانى به بندگان را بر عهده دارند.[2] حضرت میکائیل و فرشتگان در اختیار او وظیفه روزى رسانى و تدبیر باد و باران و ... را عهده‌دار هستند[3] و حضرت عزرائیل و فرشتگان در اختیار او وظیفه قبض روح و مرگ موجودات را بر عهده دارند.[4] حضرت اسرافیل و فرشتگان در اختیار او نیز وظیفه تحول جهان را عهده‌دار هستند.[5]
اینها همه نشان از نظام‌مندى جهان هستى دارد که همگى به اذن و اراده الهى فعالیت دارند. پس هر یک از نعمت‌های بی‌پایان الهی، بلکه کارهایی که در نظام تکوین صورت می‌گیرد، به واسطه و کمک فرشتگان صورت می‌گیرد. یکی از انواع فرشتگانی که در عالم هستی دارای مسئولیت هستند، فرشتگان آب و دریا و باران هستند که میکائیل بزرگ آنها است.
تذکر این نکته ضروری است که؛ در بسیاری از موارد می‌شنویم و یا در تابلوها و پوسترهای نقاشی و مینیاتور می‌بینیم که بعضی بی‌هیچ دلیلی فرشتگان را به صورت زنان تصور و ترسیم می‌کنند و بیشتر افراد با شنیدن واژه ملائکه و فرشتگان، تعدادی زن و یا دختر بال‌دارِ گیسوبلند و ... را جلو چشمان خود مجسم می‌کنند! و این، به خاطر آن است که شناخت صحیح و درستی از آنها وجود ندارد. در حالی که خدای متعال در کتب آسمانی، به ویژه در قرآن مجید از وجود با برکت آنان و سهمشان در کارگردانی هستی، چه در دنیا و چه در آخرت، خبر داده و با مسائل خرافی از قبیل این‌که فرشتگان، دختران خدایند، مبارزه کرده است. و چیزی به نام دختر و یا پری آب و دریا نداریم؛ زیرا حقیقت فرشتگان و عالم آنها، مادی نیست و آنها از عالم امر و ملکوت هستند.[6] 
به هر حال؛ در روایات به گروهی از فرشتگان اشاره شده است که وظیفه ساخت و ساز و ریزش باران را دارند و با حرکتی حساب‌شده و بسیار دقیق، ابرها را به اطراف عالم هدایت می‌کنند. برای نمونه به ذکر چند روایت بسنده می‌شود:
1. پیامبر اکرم(ص) در ذیل آیه شریفه «وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً»[7] فرمود: «منظور فرو فرستادن باران است که با هر قطره‌اى از آن فرشته‌ای پائین می‌آید که آن‌را در جایى که خداوند به او دستور داده قرار دهد».[8]
2. از امام على(ع) درباره مدّ و جزر سؤال شد که این دو چه می‌باشند؟ آن‌حضرت فرمود: «فرشته‌اى موکّل دریاها است به نام رومان هنگامى که قدم در دریا می‌نهد آب بالا می‌آید و مدّ ایجاد می‌شود و زمانى که آن‌را از دریا بیرون می‌آورد آب پایین می‌رود و جزر به وقوع می‌پیوندد».[9][البته، این روایت با این موضوع که جزر و مد بر اثر جاذبه ماه و خورشید است، منافاتی نداشته زیرا همان جاذبه نیز در تدبیر فرشتگان است]
«هیچ دانه‌ای از باران نمی‌بارد مگر به توسط پیمانه‌ای که در دست فرشته‌ای است، نازل شود. فقط در روز نوح نبی(ع) که به خود آب فرمان داده شد و آب بر خزانه‌داران طغیان کرد، و این است فرموده خدای تعالی که: چون آب طغیان کرد و رو به فزونی نهاد[10]».[11] گفتنی است که مراد حضرت علی(ع) از پیمانه دست فرشتگان، پیمانه مادی و متعارف نیست.
3. امام زین العابدین(ع) در بخشی از دعای سوم صحیفه سجادیه به درگاه الهی عرضه می‌دارد: «درود بفرست بر خازنان باران و روان کنندگان ابرها که چون بر ابرها بانگ زنند، آواز تندرها به گوش رسد و چون ابرها از آن نهیب به راه افتند، آذرخش‌ها از درونشان بدرخشد. و بر آن فرشتگان که دانه‌هاى برف و تگرگ را از پى می‌آیند و با هر قطره باران که فرو می‌شود، فرود می‌آیند. و بر آن فرشتگان که نگهبانان خزاین بادهایند و آنان که موکّلان بر کوه‌هایند تا فرو نریزند و آن فرشتگان که میزان و مقدار آب‏ها و پیمانه باران‌ها را به ایشان آموخته‌اى».[12]
در این جملات زیبای امام سجاد(ع) که سخن از باد و باران و ابر و رعد و برق و برف و تگرگ و کوه‌هاست، هر یک از آنها در پرتو وجود فرشتگان منشأ وجود آثار زیادی هستند، که شرح هر یک از آنها در مجال نمی‌گنجد.
4. امام باقر(ع) فرمود: «همانا خدای -عزّ و جلّ- را لشکریانى از باد است که هر کس را که نافرمانى و معصیت خداوند کند بدان وسیله عذاب فرماید، و هر بادى را فرشته‌اى گماشته شده که فرمانش را اجرا می‌کنند... و خدای -عزّ و جلّ- را بادهاى رحمت است همچون باد بهارى، و بادهایى که ابرها را به حرکت درمی‌آورد و پیش می‌راند، و بادهایى که ابرها را در میان آسمان و زمین نگاه می‌دارند، و باز بادها که ابرها را می‌فشارند و به اذن خدا آنها را به ریزش باران وامی‌دارند، و باز بادها ابرها را پراکنده می‌سازند، و بادهاى رحمت دیگرى که خداوند در کتاب خود آنها را نام برده و برشمرده است. و اما بادهاى مشهور چهارگانه، همانا آنها نام فرشتگانى به این اسم‌ها است: شمال، جنوب، صبا و دبور، و بر هر کدام از این بادها فرشته‌اى گماشته شده است...».[13]
5. و در نهایت امام صادق(ع) می‌فرماید: «قطره‌اى از آب دریاها نیست مگر آن‌که فرشته‌اى بر آن موکّل است، لذا هر گاه فرشته موکّل بانک دریا و خروش آن‌را بشنود با زدن بال خود، خروش و طغیان را خاموش و آرام می‌کند و آنها را حبس و نگاه داشته تا بر یکدیگر داخل و وارد شوند...».[14]
بر اساس این روایت، به اندازه هر قطره­ای از آب دریا، فرشته دریایی وجود دارد.
البته ممکن است مقصود از فرشته در این‌گونه امور، لشکریان مادی خداوند باشند مانند جاذبه زمین که در زبان روایات از آن تعبیر به فرشته شده است. چنان‌که در روایات از میکروب تعبیر به شیطان شده است.
 

[2]. ر.ک: بقره، 97.
[3]. ر.ک: نازعات، 5؛ ر.ک: مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 56، ص 258، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، 1403ق؛ بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، ج 5، ص 200، بنیاد بعثت، تهران، چاپ اول، 1416ق.
[4]. ر.ک: سجده، 11؛ در روایات از عزرائیل با نام «ملک الموت»؛ یعنی فرشته مرگ یاد شده است. ر.ک: «ملک الموت و موجود زنده»، سؤال 1075.
[5]. ر.ک: زمر، 68؛  قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، محقق و مصحح: موسوی جزائری، سید طیب،‏ ج 2، ص 252، دار الکتاب، قم، چاپ سوم، 1404ق.
[7]. بقره، 22: «و از آسمان آبى فرود آورد».
[8]. بحار الانوار، ج 27، ص 99. 
[9]. شیخ صدوق، علل الشرائع، ج 2، ص 554، کتاب فروشی داوری، قم، چاپ اول، 1385ش.
[10]. «إِنَّا لَمَّا طَغَى الْماء»؛ حاقة، 11. 
[11]. بحار الانوار، ج 57، ص 20؛ جلال الدین السیوطی، عبد الرحمن بن أبی بکر، الحبائک فی أخبار الملائک، ص 115، دار الکتب العلمیة، بیروت، چاپ اول، 1405ق.
[12]. «وَ خُزَّانِ الْمَطَرِ وَ زَوَاجِرِ السَّحَابِ (14) وَ الَّذِی بِصَوْتِ زَجْرِهِ یسْمَعُ زَجَلُ الرُّعُودِ، وَ إِذَا سَبَحَتْ بِهِ حَفِیفَةُ السَّحَابِ الْتَمَعَتْ صَوَاعِقُ الْبُرُوقِ. (15) وَ مُشَیعِی الثَّلْجِ وَ الْبَرَدِ، وَ الْهَابِطِینَ مَعَ قَطْرِ الْمَطَرِ إِذَا نَزَلَ، وَ الْقُوَّامِ عَلَى خَزَائِنِ الرِّیاحِ، وَ الْمُوَکَّلِینَ بِالْجِبَالِ فَلَا تَزُولُ (16) وَ الَّذِینَ عَرَّفْتَهُمْ مَثَاقِیلَ الْمِیاهِ، وَ کَیلَ مَا تَحْوِیهِ لَوَاعِجُ الْأَمْطَارِ وَ عَوَالِجُهَا»؛ علی بن الحسین علیه السلام (امام چهارم)، الصحیفة السجادیة، ص 38، دفتر نشر الهادی، قم، چاپ اول، 1376ش؛ الصحیفة السجادیة، ترجمه آیتی، عبدالمحمد، ص 41، سروش، تهران، چاپ دوم، 1375ش.  
[13]. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، محقق و مصحح: غفاری، علی اکبر، ج 1، ص 545 – 546، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ دوم، 1413ق.
[14]. ابن قولویه، جعفر بن محمد، کامل الزیارات، محقق و مصحح: امینی، عبد الحسین، ص 82، دار المرتضویة، نجف اشرف، چاپ اول، 1356ش.
ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    755424 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    734951 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    648314 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    645459 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    640660 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    579425 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    576981 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    559740 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    559560 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    548885 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...