جستجوی پیشرفته
بازدید
4726
آخرین بروزرسانی: 1400/03/30
خلاصه پرسش
چرا مسجدالنبی در زمان پیامبر(ص) سقف نداشت؟ آیا مسقّف کردن مساجد مکروه است؟
پرسش
به چه دلیلی مسجد پیامبر(ص) سقف نداشته و حضرت با وجود اصرار مردم حداکثر به سایبان رضایت داده‌اند؟ چرا مساجد امروزی سقف دارند و یک مسجد بدون سقف هم نداریم؟!
پاسخ اجمالی

شیخ کلینی درباره تقاضای اصحاب رسول خدا(ص) برای مسقّف کردن مسجد النبی(ص) چنین نقل می‌کند:

«گرماى تابستان شدید شد و اصحاب خطاب به رسول خدا(ص) عرض کردند؛ اى کاش می‌فرمودید تا برای مسجد سایه‌بانی بنا کنند. آن‌حضرت موافقت کرد و دستور داد تا از تیرهاى درخت خرما ستون بنا کنند و سقفى بر آن بزنند و آن‌را با شاخه درخت خرما و بوته‏‌هاى گیاه پوشاندند. بعد از مدّتی باران شدیدی باریدن گرفت و آب از لابلای شاخه‏‌ها سرازیر شد، اصحاب خطاب به رسول خدا(ص) عرض کردند؛ اى کاش می‌فرمودید تا سقف‏ مسجد را با گِل بپوشانند. پیامبر پاسخ داد: خیر! فقط سایبانی مانند سایبان موسى بن عمران(ع) برای مسجد کافی است. و تا رسول خدا زنده بود، ساختمان مسجد به همان صورت باقى بود».[1]

بر اساس این روایت و روایاتی مشابه برخی از فقها، استحباب سقف نداشتن مسجد یا کراهت سقف داشتن آن‌را برداشت نموده‌اند.[2] و ممکن است، علت مخالفت پیامبر(ص) با مسقّف کردن مسجد، تشویق مسلمانان به حفظ سادگی و جلوگیری از زینت و تجمل‌گرایی در ساخت مساجد باشد.

البته این حکم با توجه به شرایط مکانی متغیر بوده و در برخی مناطق، سرمای شدید یا مسائلی دیگر ایجاب می‌کند که مساجد سقف داشته باشند.

به هر حال سخن ائمه(ع) ناظر به آن است که اگرچه اصل بر سقف‌نداشتن مساجد است، اما اکنون نماز در مسجد سقف‌دار کراهتی ندارد.[3] و نیز این‌که بعد از ظهور امام زمان(عج)، ممکن است در ساختن مسجد، تغییراتی به وجود آید.[4]

در فتاوای فقها نیز چنین آمده است که باز بودن بخشی از سقف مسجد کافی است؛ زیرا در بیشتر مناطق برای دفع گرما و سرما به سقف نیاز است و این ضرورت، حکم کراهت را بر می‌دارد.[5] حتی بر فرض که کراهتی هم باشد، منظور از کراهت در امور عبادی، کمتر بودن ثواب است، نه این‌که فضیلت نماز در مسجد برداشته شود. پس هر چند به طور کلی رو باز بودن مسجد مستحب است، ولی این امر زمانی که موجب عسر و حرج شود، منتفی خواهد بود.

البته در بسیاری از مساجد، نقاط بدون سقفی نیز وجود دارد که افراد در صورت تمایل می‌توانند در آن‌جا نماز بخوانند.

 


[1]. ر. ک: کلینى، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 3، ص 296، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، 1407ق.

[2]. طوسی، محمد بن حسن، المبسوط فی فقه الامامیة، تصحیح محمد تقی کشفی، ج 1، ص 160، تهران، المکتبة المرتضویة لاحیاء الآثار الجعفریة، چاپ سوم، 1387ق؛ حلّى، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى، تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین، ص 53، تهران، مؤسسه چاپ و نشر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، چاپ اول، 1411ق؛ بهجت، محمد تقى، استفتائات، ج ‌2، ص 97، س 1797، قم، دفتر حضرت آیة الله بهجت، چاپ اول، 1428ق.

[3]. شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج 5، ص 207، ح 6340، قم، موسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، 1409ق.

[4]. همان، و نیز ح 6342.

[5]. شهید ثانی، زین الدین، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، تصحیح، کلانتر، سید محمد، ج 1، ص 540، قم، کتابفروشی داوری، چاپ اول، 1410ق؛ حائرى، سید على بن محمد، ریاض المسائل، ج ‌4، ص 305، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، 1418ق؛ بهجت، محمد تقى، استفتائات، ج ‌2، ص 97، س 1797.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • قضا و قدر الهی را به زبانی ساده و روان توضیح دهید؟
    15804 قضا و قدر 1400/05/12
    «قضا» یعنی حکم، قطع و حتمیت. در نظام آفرینش، ‌موجودات مادی از چندین راه ممکن است به وجود بیایند، به عنوان مثال اگر به خانه‌ی شما از چند کوچه راه باشد، ورود به خانه‌ی شما از چند راه ممکن است. حال اگر از میان چندین ...
  • آداب و احکام قبل و بعد از مردن چیست؟
    265998 احتضار 1392/02/30
    آدابى که در این باره مطرح است، دو بخش دارد؛ بخشى مربوط به قبل از مرگ است که با عنوان «احکام محتضر» از آن یاد مى‌شود و از جمله آنها، این است که باید شخص را در هنگام مردن به پشت بخوابانند به طورى که کف پاهایش به ...
  • این که می گویند خدا فلان بنده اش را به خودش وا گذاشته است، معنایش چیست؟
    22794 تفسیر 1389/11/04
    این یک مفهوم قرآنی است. خداوند متعال در قرآن می فرماید:"نَسُوا اللَّهَ فَنَسِیَهُمْ "؛ خدا را فراموش کردند، و خدا (نیز) آنها را فراموش کرد. این معنایش این است که چون برخی از انسان ها در دنیا خدا را ...
  • آیا حقیقت حضرت علی (ع) ازلی است؟
    16128 دانش، مقام و توانایی های معصومان 1388/02/12
    معنای ازلی بودن این است که موجودی در گذشته، سابقه عدم (نبود) نداشته باشد؛[1] یعنی همیشه وجود داشته است. منظور از حقیقت حضرت علی (ع)، اگر وجود مادی ایشان باشد روشن است که وجود مادی ایشان ازلی نیست ولی اگر منظور از حقیقت، ...
  • آیا روزه بدون خواندن نماز صحیح و قبول است؟
    114384 Laws and Jurisprudence 1390/05/26
    مطابق با آموزه‌های دینی، نماز اولین فعل عبادی در میان اعمال دینی ما است؛ یعنی پس از اصول اعتقادی (اصول دین)، در مرحله عمل (که از آن به فروع دین تعبیر می‌شود)، اولین چیزی که موضوعیت دارد، نماز است که از آن به ستون و عمود دین تعبیر شده ...
  • منظور از فراز «فاقد کل مفقود» در برخی دعاها چیست؟
    5223 حدیث 1397/06/18
    در مورد معنای جمله «وَ فاقِدَ کُلِ‏ مَفْقُود»[1] که در توقیعی از سوی امام زمان(عج) در دعای ماه رجب، وارد شده است، احتمالاتی وجود دارد: 1. واژه «فقدان» از ریشه «فقد» به معنای عدم و نیستی است،[2] و «فَقَدَهُ»؛ یعنی‌ ...
  • آیا زبان عربی بر باقی زبان‌ها برتری دارد؟
    14381 علوم قرآنی 1392/01/14
    در ابتدا باید به این نکته توجه داشت، که الزامی نیست تا وحی الهی با کامل‌ترین زبان نازل شود، همان‌گونه که شاهدیم برخی از کتاب‌های آسمانی با زبانی غیر از زبان عربی نازل شده‌اند. از سوی دیگر بررسی دقیق ساختار یک زبان و مقایسه آن با دیگر ...
  • آیا فروشنده و راهنمایی کننده روش مصرف قرص "سقط جنین" مباشر سقط محسوب می‌گردد؟ این گناه حق الناس دارد؟
    11771 سقط جنین 1393/02/22
    مباشر سقط به کسی گفته می‌شود که عمل سقط را انجام می‌دهد مانند زنی که قرص می‌خورد یا کسی که آمپول تزریق می‌کند، اما فروشنده قرص یا آموزش دهنده سقط، مباشر محسوب نمی‌شود. ولى به هر حال فروش این‌گونه محصولات و یا راهنمایى (در حدى که مصداق کمک ...
  • خلاصه‌ای از زندگی ام سلمه همسر پیامبر اسلام(ص) را بیان کنید؟
    10795 تاريخ بزرگان 1399/09/05
    نام و نسب ام سلمهام سلمه، کنیه‌ی یکی از امهات المؤمنین از همسران گرامی پیامبر اسلام(ص) است که نامش قبل از اسلام، هند، یا رمله بود.[1] پدرش سهیل[2] و یا حذیفه با کنیه‌ی ابی‌مغیره، ملقب به زاد الرکب،[3] ...
  • چه قیام‌ها و شورش‌هایی در زمان امامت امام هادی(ع) اتفاق افتاد؟
    8615 تاریخ 1393/10/18
    در دوران امامت امام هادی(ع) که با حکومت چندین خلیفه عباسی همزمان بود، برخوردهای اعتقادی، مناقشه‌های علمی، تبعیض‌های قومی، فشارهای اقتصادی و سیاسی؛ جنبش‌های مختلفی را با انگیزه‌های دینی یا غیر دینی برانگیخت که برخی از آنها مانند حرکت کولی‌ها را نمی‌توان به هیچ وجه، قیامی اسلامی دانست، ...

پربازدیدترین ها