جستجوی پیشرفته
بازدید
161489
آخرین بروزرسانی: 1401/03/16
خلاصه پرسش
دیدگاه قرآن درباره فرزندانی که خارج از ازدواج متولد شدند چیست؟
پرسش
دیدگاه قرآن درباره فرزندانی که خارج از ازدواج متولد شدند چیست؟
پاسخ اجمالی

فرزندانی که خارج از ازدواج شرعی متولد می شوند، یا ولد الزنا (فرزندی که از راه زنا و رابطه غیر مشروع تولد می یابد) بوده و یا ولد الشبهة (یعنی شخصی با زنی به گمان این که زن اوست نزدیکی نماید و بعد فرزندی به دنیا بیاید، به آن فرزند، فرزند متولد شده از روی شبهه گویند).

 

قرآن کریم و روایات معصومین (ع)، فرزندانى را که از طریق نامشروع متولد شده‏اند از بعضى مزایاى اجتماعى محروم ساخته اند بدون این که حیات و کرامت و تعلیم و تربیت آنان را حذف کنند؛ مثلاٌ چنین اشخاصی نمی توانند مرجع تقلید، امام جماعت باشند و همچنین پدر و مادر (ظاهری) زناکار از آنها ارث نبرده و این فرزند هم از آنان ارث نمی برد. اما ولد الشبهه می تواند امام جماعت واقع شده و همچنین ارث برده و از او ارث می برند.

 

پاسخ تفصیلی

فرزندانی که خارج از ازدواج شرعی متولد می شوند، یا ولد الزنا (فرزندی که از راه زنا و رابطه غیر مشروع تولد می یابد) بوده و یا ولد الشبهة (یعنی شخصی با زنی به گمان این که زن اوست نزدیکی نماید و بعد فرزندی به دنیا بیاید، به آن فرزند، فرزند متولد شده از روی شبهه گویند).[1]

 

ولد الزنا: در قرآن کریم آیاتی هست که به نوعی دلالت بر مذمت فرزندانی که از راه زنا متولد می شوند، دارد؛ مانند آیه شریفه: «و نیز هر فرومایه عیب‏جو که براى هر حق و باطلى سوگند مى‏خورد اطاعت مکن، و کسى را که در بین مردم سخن چینى و افساد مى‏کند،و کسى را که مانع رسیدن خیر به خلق مى‏شود و تجاوزگر و گناهکار است،کسى که علاوه بر همه آن عیب‏ها، بددهن و خشن است و مردم پدرى برایش نمى‏شناسند ».[2] بنابر روایات، مقصود از «زنیم» (کسی که مردم پدری برایش نمی شناسند)، «ولد الزنا»؛ یعنی فرزندی که از راه زنا متولد می شود، است.[3]

 

از دیدگاه قرآن کریم، زنا یکى از گناهان کبیره است؛ زیرا خداى تعالى مى ‏فرماید: «و کسى که این گناه را مرتکب شود با عقوبتى روبرو خواهد شد و روز قیامت عذاب براى او مضاعف گشته با ذلت در آن جاودانه خواهد زیست».[4] و گناه کبیره، گناهى است که در قرآن یا در حدیث به کننده آن، عقاب سخت وعید داده باشند.[5] دین اسلام براى گوشمالى دادن مردان و زنان زناکار و جلوگیرى از این عمل وقیح که پایه اساسى پوچ گرایى است، فرزندانى را که از طریق نامشروع متولد شده‏اند از بعضى مزایاى اجتماعى محروم مى‏سازد بدون این که حیات و کرامت و تعلیم و تربیت آنان را حذف کند.[6]

 

احکام فقهی ولد الزنا:

 

اما آنچه فقهاء اسلام با توجه به قرآن و روایات استنباط کرده اند، چنین فرزندانی دارای احکام فقهی هستند که به برخی از آنها همراه با بعضی از روایات مربوطه اشاره می شود:

 

1- قرآن کریم، از نظر قانونی و اعتبار شرعی، فرزند را منحصر در بستر زناشویى و ازدواج شرعی کرده، فرزندى را که از نطفه مردى از راه زنا متولد شده فرزند پدر و مادر زناکار نمی داند؛ نه از آن دو ارث مى‏برد، و نه آن دو از وى ارث مى‏برند.[7]

 

مثلاً از حضرت امام صادق (ع) در مورد مردی که زنا کرده و از او فرزندی متولد شد، پرسیدند که آن حضرت فرمود: « از او ارث برده نمی شود؛ همانا رسول خدا (ص) فرمود:... ولد الزنا ارث نمی برد... ».[8]

 

2- اگر ولد الزنا ازدواج کند زن و فرزندان او طبق احکام ارث از او ارث مى‏برند.[9]

 

3- اگر از سیدی به سبب زنا، فرزندی متولد شود، غیر هاشمی نمی تواند به او زکات دهد، ولی زکات هاشمی را به او می توان داد.[10]

 

4- فرزندی که از راه زنا به دنیا می آید، نمی تواند مرجع تقلید شود.[11]

 

5- چنین فرزندی نمی تواند امامت نماز جمعه[12] و نماز جماعت[13] را داشته باشد.

 

چنانچه در روایتی از امام محمد باقر (ع) می خوانیم که آن حضرت فرمودند کسی نمی تواند نماز های واجب خود را به ولد الزنا اقتدا نماید. [14]

 

6- گواهی دادن چنین فرزندی مورد پذیرش نیست.[15] چنانچه در روایتی می خوانیم: شخصی از حضرت امام صادق (ع) درباره شهادت و گواهی دادن «ولد الزنا» سؤال کرد؟ آن حضرت فرمود: جایز نیست.[16]

 

اما همان طور که بیان شد ولد الشبه مثل ولدالزنا نیست از این رو احکام ولد الزنا بر ولد الشبهه بار نمی شود بر این اساس:

 

1- امامت جمعه و جماعت ولد الشبهه، جایز است.[17]

 

2- ولد الشبهه هم ارث می برد و هم از او ارث برده می شود.[18]

 



[1] . بهائى، بهاء الدین محمد بن حسین عاملى و ساوجی، نظام بن حسین، جامع عباسی و تکمیل آن (محشی)، ج 2، ص 280، محقق / مصحح: محلاتى حائری، شیخ على، مؤسسة منشورات الفراهانی، تهران، چاپ اول.

[2] . قلم، 10 – 13: وَ لا تُطِعْ کُلَّ حَلاَّفٍ مَهینٍ (10)هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَمیمٍ (11)مَنَّاعٍ لِلْخَیْرِ مُعْتَدٍ أَثیمٍ (12)عُتُلٍّ بَعْدَ ذلِکَ زَنیمٍ (13).

[3] . بحرانى، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، ج 5، ص 458، بنیاد بعثت، تهران، چاپ اول، 1416 ق.

[4] . فرقان، 68-69: «وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ یَلْقَ أَثاماً، یُضاعَفْ لَهُ الْعَذابُ یَوْمَ الْقِیامَةِ وَ یَخْلُدْ فِیهِ مُهاناً».

[5] . بهائى، بهاء الدین محمد بن حسین عاملى و ساوجی، نظام بن حسین، جامع عباسی و تکمیل آن (محشی)، ج 2، ص 368.

[6] . جعفری، شیخ محمد تقی‏، رسائل فقهی، ص 182، مؤسسة منشورات کرامت‏، چاپ اول، 1419 قمری.

[7] . تفسیر المیزان، با تر جمه، ج 18، ص 471.

[8] . کلینى، ابو جعفر محمد بن یعقوب، الکافی، ج 7، ص 163، دار الکتب الإسلامیه، تهران، چاپ چهارم، 1407 هـ ق.

[9] . توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج 2، ص 752، مسائل اختصاصی، فاضل، مسأله 2957، مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجماعة المدرسین‏، چاپ هشتم، 1424 ق.

[10] . الغایة القصوی فی ترجمة العروة الوثقی، ج 2، ص 229.

[11] . المحدث القمی، الشیخ عباس‏، الغایة القصوی فی ترجمة العروة الوثقی، ج 1، ص 9، م 20، منشورات صبح پیروزى‏، قم، چاپ اول، 1423 ق.

[12] . جعفریان، رسول، دوازده رساله فقهی درباره نماز جمعه، ص 254.

[13] . قمّى، شیخ صدوق، محمّد بن على بن بابویه، من لایحضره الفقیه، ج 1، ص 378، حدیث 1104، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم، 1413 ق.

[14] . شیخ صدوق قمّى، محمّد بن على بن بابویه، من لایحضره الفقیه، ج1، ص 378، حدیث 1104.

[15] . طوسى، ابو جعفر محمد بن حسن، النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی، ص 327، دار الکتاب العربی، بیروت، چاپ دوم، 1400هـ ق.

[16] . آبى، فاضل، حسن بن ابى طالب یوسفی، کشف الرموز فی شرح مختصر النافع، ج2، ص 523، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ سوم، 1417 هـ ق.

[17] . آل عصفور البحرانی، الحسین بن محمد، سدادالعباد و رشاد العباد، ص 142، المحلاتی‏، قم، چاپ اول، 1421 قمری؛ العاملی، جواد‏، مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلامة، ج 10، ص 14، مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجماعة المدرسین‏، قم، چاپ اول، 1419 ق.

[18] النراقی، أحمد‏، مستند الشیعة فی احکام الشریعة، ج 19، ص 440، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث‏، قم، چاپ اول، 1415 ق.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها