جستجوی پیشرفته
بازدید
17463
آخرین بروزرسانی: 1391/08/02
خلاصه پرسش
چرا مرد مسلمان نمی‌تواند با یک فرد اهل کتاب ازدواج دائم کند اما می‌تواند ازدواج موقت نماید؟
پرسش
دلیل این‌که یک مسلمان نمی¬تواند با یک فرد اهل کتاب ازدواج دایم کند، در صورتی که می‌تواند ازدواج موقت کند در چیست؟
پاسخ اجمالی

نظر فقها دربارۀ ازدواج دائمِ مرد مسلمان با زنان اهل کتاب، مختلف است، و این اختلاف ناشی از روایات متعدد در این موضوع است. به نظر می­رسد حکمت نهی از‌‌‌‌‌ این ازدواج در بعضی از احادیث، جلوگیری از تأثیر پذیری مسلمانان از اعتقادات، اخلاق و منش کفار باشد که احتمال آن در ازدواج دائم بیشتر است. در هر حال با توجه به این‌که فقهایی که از این ازدواج منع کرده‌اند در این مسئله احتیاط نموده‌اند، مقلدین ایشان می‌توانند به مرجعی که در این زمینه قائل به جواز است، مراجعه نمایند.

پاسخ تفصیلی

ازدواج دائم اختلاف‌هایی‌‌‌ با ازدواج موقت از نظر احکام و شأن و جایگاه دارد. منفعت غالب در ازدواج موقت، کنترل شهوت برای دو طرف است، اما ازدواج دائم غیر از این مورد، جهت تشکیل خانواده و زندگی رسمی و تولید نسل است؛ لذا از جایگاه برتری برخوردار است. اسلام با توجه به نقشی که خانواده، به خصوص مادر در تربیت فرزند و اصولاً در رشد و تعالی خانواده دارد، در حد توان خواستار ترک ‌ازدواج دائم با زنان اهل کتاب شده است،‌ علاوه بر این؛ چون جایگاه ازدواج دائم به دلیل همین خصوصیاتی که ذکر شد بالاتر از ازدواج موقت است، آن‌را مختص به زنان مسلمان و مؤمن دانسته‌اند؛ چراکه شأن مسلمان از غیر مسلمان بالاتر است و در جایی که زن مسلمان باشد، ازدواج دائم با زنان اهل کتاب را کار نامطلوبی دانسته است.

البته، با توجه به برخی از فتاوا می‌توان به این نتیجه رسید که نامطلوب بودن ازدواج دائم با زنان اهل کتاب، به نظر برخی از مراجع معظم، به حد حرمت نرسیده و انسان می‌تواند(با توجه به شرایط) با آنان ازدواج دائم هم داشته باشد.

در هر صورت نظر مراجع عظام تقلید، دربارۀ ازدواج دائمِ مرد مسلمان با زنان اهل کتاب، از این قرار است:

1. عده‌ای، بنابر احتیاط واجب، آن‌را جایز ندانسته‌اند.[1]

2. برخی، گفته‌اند، بنابر احتیاط مستحب، عقد دائمى با آنها ننماید.[2]

3. برخی می‌گویند این ازدواج جایز است، ولى در صورت امکانِ ازدواج با زن مسلمان، این ازدواج مکروه است، بلکه در این صورت احتیاط ترک نشود [و با زن اهل کتاب ازدواج ننماید].[3]

علت این اختلاف نظر فقها، وجود روایات متفاوت در این زمینه است که از بعضی احادیث جواز ازدواج دائم با زن کتابی و از بعضی دیگر عدم آن استفاده می‌شود. به عنوان نمونه، در این چند حدیث دقت کنید.

1. عبداللّٰه بن سنان مى‌گوید: پدرم از امام صادق(ع) درباره ازدواج با زن یهودى و نصرانى پرسید و من [سخنشان را] مى‌شنیدم. آن‌حضرت فرمودند: ازدواج با آن دو، نزد من خوشایندتر از ازدواج با زن ناصبى است. همچنین فرمودند که دوست ندارم مرد مسلمان با زن یهودى یا نصرانى ازدواج کند؛ چون مى‌ترسم فرزندش یهودى یا نصرانى شود.[4]

در حدیث دیگری این‌گونه آمده است:

2. معاویة بن وهب از امام صادق(ع) پرسید: مرد مؤمن می­تواند از زنان یهود یا نصرانى همسر اختیار کند؟ امام فرمود: هنگامى که زن مسلمان در اختیار او است او را با زن یهودى و نصرانى چه­کار؟ می­گوید: عرض کردم به او دلداده است؟ فرمود: اگر چنین کارى کرد او را از خوردن شراب و گوشت خوک باز دارد، امّا بدان همانا در دیندارى او نقصى است که حاضر شده با زن کتابى ازدواج کند.[5]

3. امام باقر(ع) در حدیثى مى‌فرمایند: براى مسلمان شایسته نیست که با زن یهودى یا نصرانى ازدواج کند؛ در حالى‌که به زن مسلمان، آزاد و یا کنیز دست‌رسى‌دارد.[6]   

در نتیجه، به نظر می­رسد حکمت نهی امامان معصوم (ع) از ازدواج دائم با زنان اهل کتاب، اهمیتی است که ازدواج دائم و به تبع آن تشکیل خانواده و تربیت فرزند در اسلام دارد، علاوه بر این اهل کتاب به دلیل اعتقاداتی که دارند برخی از احکام مسلمانان از جمله حرمت شراب و گوشت خوک را رعایت نمی‌کنند و چون انسان(در ازدواج دائم) قصد زندگی دائم با آنان را دارد؛ از این جهت هم به مشکل می‌افتد.

 


[1]. آیات عظام: خمینی، فاضل لنکرانی، مکارم، بهجت؛ آیت الله سیستانى: (بنابر احتیاط لازم عقد دائمى با آنها ننماید)؛ ر.ک: توضیح المسائل مراجع(المحشی)، ج 2، ص 468؛ برگرفته از نمایه 7851.

[2]. آیات عظام: خوئى و تبریزى، وحید خراسانی؛ ر.ک: توضیح المسائل مراجع(المحشی)، ج 2، ص 468؛ خراسانى، حسین وحید، توضیح المسائل (وحید)، ص 497، مدرسه امام باقر، قم، چاپ نهم، 1428 ق.

[3]. آیات عظام: گلپایگانى، صافى، نورى همدانی، شبیری زنجانى؛ ر.ک: توضیح المسائل مراجع( المحشی)، ج 2، ص 468.

[4]. شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ج 20، ص 534، باب1، ح 5، مؤسسه آل البیت(ع)، قم، چاپ اول، 1409ق؛ این احتمال که روایت مذکور به ازدواج موقّت(متعه) اختصاص داشته باشد خیلى بعید است؛ زیرا مصداق بارز نکاح و ازدواج (هنگامى که به صورت مطلق باشد) ازدواج دایم است؛ جمعى از مؤلفان، مجله فقه اهل بیت علیهم السلام، ج ‌47، ص 4، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى، قم، اول، بی تا.

[5]. وسائل الشیعة، ص 536،، باب 2، ح1.

[6]. همان، باب 2، ح 2 و 3.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    755424 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    734951 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    648314 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    645459 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    640660 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    579425 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    576981 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    559740 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    559560 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    548885 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...